Bu həftə Microsoft Xbox biznesində böyük dəyişikliklər etdi. Şirkət 1 600 işçini dərhal, əlavə 1 600 nəfəri isə növbəti maliyyə ilində işdən azad edəcəyini açıqladı və dörd studiyanı bağlayacağını bildirdi. Xbox rəhbəri Aşa Şarma bu qərarların səbəbini "biznesin sağlam olmaması" kimi izah etdi. O, Fortune ilə müsahibəsində "Sadəcə çox geniş yayılmışıq" dedi.

Dəyişikliklərin miqyası və Xbox-un hazırkı qeyri-müəyyən strategiyası — yalnız iri oyunlara fokuslanmaq — platformanın gələcəyini qeyri-müəyyən edir. Microsoft bütün resurslarını süni intellektə yatırdığı üçün tələbatı çətin və gələcəyi qeyri-müəyyən olan bu istifadəçi biznesi şirkət üçün uyğun görünmür. Bu isə Microsoft-un oyun sektorundan tam çıxması və Xbox-u satması ehtimalını gündəmə gətirir. Bu isə daha böyük bir sual doğurur: Xbox-u kim ala bilər?

Heç nə təsdiq olunmasa da, Microsoft-un son addımları bu markanın satıla biləcəyini düşündürür. Nyu-York Universitetinin professoru Cuust van Druunen The Verge-ə deyib ki, "Xbox-un tamamilə satılması hələ də masadadır və Xbox-un hardware qiymətlərinin artması və Microsoft-un süni intellekt və infrastruktur layihələrinə fokuslanması fonunda bu ehtimal daha yüksək görünür." Onun sözlərinə görə, "Heç vaxt Xbox-un Microsoft-un işində oynadığı rolu tam aydın olmayıb." Lakin tam satış "daha az ehtimal olunan ssenaridir". Netflix, Amazon, Tencent kimi nəhənglər və ya əmanət fondları belə 23 milyard dollardan çox gəlir gətirən bu interaktiv əyləncə konsorsiumunu almaq istəməyə bilər.

Kəsintilərə baxmayaraq, Microsoft Xbox platformasının altında geniş fəaliyyətləri saxlayır. Şirkət Xbox Series X / S konsolları kimi vasitələri satır və Şarma ilk işlərindən biri kimi "Project Helix" adlı gələcək nəsil Xbox konsolunu təqdim etdi. Həmçinin o, Halo ilə məşhur Halo Studios, Fallout və The Elder Scrolls oyunlarını hazırlayan Bethesda Game Studios, Minecraft-ın yaradıcısı Mojang Studios, Call of Duty studiyaları Infinity Ward və Treyarch, Gears of War oyunlarını işləyən The Coalition, Forza Horizon və Fable seriyalarının inkişaf etdiricisi Playground Games, Overwatch və Warcraft-ın müəllifi Blizzard Entertainment, Candy Crush oyununun yaradıcı King və Sea of Thieves oyununun istehsalçısı Rare studiyalarını idarə edir.

IDG Intelligence bazar araşdırmaları şirkətinin prezidenti və baş direktoru Yoşio Osaki The Verge-ə deyib ki, "İşin həm dövri, həm də struktur səviyyəsində yenidən qurulması üçün görülən ciddi tədbirlər nəzərə alınaraq bütün variantlar gündəmdədir." Osaki əvvəlki illərdə Tencent kimi şirkətin böhran zamanı tam alış seçimini araşdıra biləcəyini bildirib, çünki Qərb bazarı, xüsusilə konsol bazarı, həmin şirkətlər üçün daha çətin əldə edilirdi.

Lakin indiki dövrdə Tencent bu sahədən geri çəkilir və Yaponiyadakı oyun investisiyalarından çıxmaq üçün danışıqlar apardığı bildirilir. Eyni zamanda Çin nəhəngi NetEase və Səudiyyə Ərəbistanının maliyyələşdirdiyi Savvy Games Group kimi oyun investisiya sahəsində tanınan qrupların da geri çəkildiyi xəbər verilir. Başqa böyük texnologiya şirkətinin Xbox-u satın alması isə qeyri-mümkündür; Osaki qeyd edir ki, Meta son vaxtlar metaverse ixtisarlarından sonra oyunlardan çəkildiyi görünür, Amazon isə daha çox Luna bulud oyun xidmətinə və James Bond və Tomb Raider kimi mövzuların ətrafında quraşdırdığı digər layihələrə diqqət göstərir.

Netflix və Disney kimi əyləncə şirkətləri də potensial alıcı ola bilər, amma onların oyun strategiyası son illər böyük birləşmələr və satınalmalardan uzaq gəlib. Məsələn, Netflix uzun illər oyun bazarında idi amma ən məşhur az-büdcəli mobil oyun studiyalarını buraxdı və AAA səviyyəli heç bir oyun buraxmayan stüdyonu ləğv etdi. Netflix daha çox mobil cihazla idarə olunan televiziya oyunlarına diqqət verir. Xbox-un daha sadə oyunlarından, məsələn, Candy Crush və Minecraft-dən Netflix-də istifadə etmək mümkündür, lakin Halo və The Elder Scrolls kimi oyunların televiziya partiya oyununa çevrilməsi ehtimalı azdır.

Bənzər mövzular

• Microsoft oyun sektorunda kəskin ixtisarlar çərçivəsində dörd Xbox studiyasını satır

Microsoft-un Xbox üçün hansı qiymət istədiyi məlum deyil. Lakin böyük oyun alış-verişlərinin qiymətləri nəzərə alınarsa, potensial alıcıların sayının az olmasının səbəblərindən biri də qiymətin yüksək olmasıdır. EA şirkətinin özələ çevrilməsi 55 milyard dollar dəyərlə, Microsoft-un Activision Blizzard alışı isə 68,7 milyard dollarla qiymətləndirilib. Xbox-un bütün aktivləri, o cümlədən lisenziyaları, studiyaları və aparat biznesini əlavə etsək, qiymət daha da yüksək olar.

Van Druunen ehtimal edir ki, böyük oyun şirkətləri daha çox Xbox-un "xüsusi bölmələri" ilə maraqlanarlar. Osaki də əlavə edir ki, "fərdi studiyalar, intellektual mülkiyyətlər və komandalara hissə-hissə satılmaz və ya ayrılır." Microsoft artıq buna hazır olduğunu göstərib: Compulsion Games və Double Fine Productions kimi studiyaları müstəqil hala salıb, Ninja Theory və Undead Labs isə müəyən edilməmiş alıcılara satılıb.

Şarma hələ Xbox-da rəhbərliyə altı aydan az müddət keçib, ona görə qərarlarının tam nəticələrini görmək bir qədər vaxt ala bilər. Qalan studiyaların əksəriyyəti Halo, Call of Duty, Warcraft, Minecraft və Candy Crush kimi böyük brendlərə fokuslanıb. Şarma Mojang və King stüdyalarını birbaşa özü ilə əlaqələndirir və bildirir ki, bu studiyalar "artıq platformaya çevrilib və aylıq aktiv oyunçu sayına görə ən böyükdür." Minecraft Xbox-un gələcək modelinin öncüsü ola bilər; Şarma hesab edir ki, Microsoft bu oyuna yetərincə yatırım etməyib və Minecraft franşizasının sabiq korporativ vitse-prezidenti Helen Çiangı Xbox-un ilk əməliyyat direktoru təyin edib.

Gələcəyin nə vaxt tam aydın olacağı ilə bağlı fikirlər fərqlidir. Osaki ilin sonunu gözləyir, van Druunen isə növbəti 24 ay daxilində dəqiq mənzərənin formalaşa biləcəyini söyləyir. Lakin bir faktdır ki, Microsoft-un oyun bölməsinin taleyi necə olursa-olsun, Xbox-dakı dəyişikliklər hələ yekunlaşmayıb. Van Druunen qeyd edir ki, "Microsoft süni intellekt infrastrukturuna sərmayə qoymaq üçün pul ayırmaq niyyətindədir və ona görə Xbox-u kiçiltmək ya da hissələrini satmaq sərfəli görünür."