Uzun müddət sənaye sahəsində lider olan Nvidia son aylarda çətinliklə üzləşir. "Bloomberg"in məlumatına görə, may ayındakı zirvədən sonra şirkətin səhm qiyməti 15 faiz azalıb, gəlir gözləntiləri isə yenə də artır. Gözlənilən gəlirlərə görə Nvidia S&P orta səviyyəsindən daha ucuzdur; investorlar şirkətin proqnozlaşdırılan mənfəətinin hər dollarına tipik böyük Amerika şirkətindən daha az ödəyirlər.

Süni intellekt infrastrukturuna investisiyalar davam edir, amma əsasən yaddaş istehsalçılarına yönəlir. Eyni müddətdə dünyada ən böyük DRAM istehsalçılarından olan Micron şirkətinin dəyəri demək olar ki, üç dəfə artıb. Bu, yaddaşın məlumat mərkəzləri üçün yeni tıxac nöqtəsi olduğunu və süni intellekt ticarətində önə çıxmasını təsdiqləyir. Əsas səbəb sadədir: ötən il narahat edici səviyyədə olan GPU çatışmazlığı bir qədər azalıb. Məlumat mərkəzləri isə əldə oluna biləcək bütün yaddaşa ehtiyac duyur.

Nvidia-nın texnoloji nailiyyətlərini qiymətləndirənlər üçün vəziyyət bir qədər ümidləri sarsıda bilər. Şirkətin yüksəlişində həm CUDA proqramlaşdırma platformasının geniş qəbul olunması, həm də GPU-ların inkişafında gözlənilməz sürətli irəliləyiş rol oynayıb. Nvidia-nın uğuru haqqında geniş kitablar yazmaq olar, GPU-lar isə insan qabiliyyətinin ən mürəkkəb qurğularındandır.

Micron kimi yaddaş şirkətləri üçün vəziyyət daha sadədir. Onlar yüksək keçid qabiliyyətli yaddaş çipləri istehsal edir. Bu komponentlər prosessorlara məlumatı mümkün qədər sürətlə ötürmək üçün hazırlanıb və son 20 ildə tədricən təkmilləşib. Çiplər və şirkətlər çox dəyişməsə də, onların xidməti birdən dəyərli olub. Tələb təklifi ötür, ona görə ötən il qiymətləri on dəfə artırıblar.

"Datatrack"in məlumatına görə, 2023-cü ildən bəri DRAM-ın spot qiyməti — yəni bazardakı alıcıların ödədiyi qiymət — belə dəyişib:

2025-ci ilin yayında fövqəladə texnoloji irəliləyiş baş verdiyini düşünə bilərsiniz, lakin yox, sənaye yaddaş ehtiyacını çox aşağı qiymətləndirib.

Buna müqayisə üçün, "Ornn" (hesablama bazarı) məlumatına əsasən, Nvidia H100 GPU-da bir saatlıq vaxtın spot qiyməti son il ərzində belə dəyişib:

Nvidia səhm qiymətində olduğu kimi, mayda zirvə (təxminən saatda 3,20 dollar) və sonra davamlı azalma var. Nvidia-nın dəyəri hesablama qiymətinə bağlıdır və bu qiymət düşməkdədir. Digər tərəfdən, Micron və həmkarları DRAM qiymətinə bağlıdır və bu qiymət artır.

"Ornn"un həmtəsisçisi və texniki direktoru Veyn Nelms fərqin səbəbini təklif və tələbdə görür. "Google", "Amazon", "Microsoft" və hətta "OpenAI" özəl prosessorlarını hazırlayır ki, Nvidia-dan asılılığı azaltsınlar. Bu çiplər Nvidia-nın ən yeni modelindən yaxşı olmasa da, hesablama qiymətinin azalmasına yetərlidir.

Nelms bildirib: “Bazara daha çox GPU və sürətləndirici oyunçular daxil olur. Hər kəs öz silikonunu yaratmaq istəyir, amma heç kim öz DRAM-ını istehsal etmir. HBM (yüksək keçid qabiliyyətli yaddaş) sahəsində böyük texnoloji irəliləyiş, tələbat və təklifdə dəyişiklik və ya yaddaş bazarına yeni oyunçunun girişi olmadıqca, vəziyyət bu şəkildə qalacaq.”

Bu vəziyyət Nvidia üçün qıcıqvericidir və əsasən şirkətin öz uğurundan qaynaqlanır. Hesablamağın nə qədər dəyərli olduğunu sübut etdikdən sonra Nvidia bazarın mərkəzindədir, sadə texnologiyalar və daha az maraqlı şirkətlər isə kənardan gəlir əldə edir.