Meksika hökuməti ABŞ-da immiqrasiya qanunlarının tətbiqi zamanı vətəndaşlarının ölümü ilə bağlı cinayət araşdırmalarının aparılması üçün prokurorlardan müraciət etməyi planlaşdırır.

Prezident Klaudia Şeynbaum cümə axşamı səhər keçirdiyi brifinqdə bildirdi ki, Meksika “ölən vətəndaşlara göz yummaq imkanında deyil”.

O qeyd edib: “Biz qərar verdik — əlbəttə, diplomatik münasibətləri saxlayacağıq — ABŞ-da həm dövlət, həm də federal prokurorlara rəsmi şikayət edəcəyik, məsuliyyəti müəyyən olunan şəxslərin qətllər və ya insan hüquqları pozuntularına görə cavab verməsini tələb edəcəyik”.

Şeynbaumun bəyanatı ABŞ Prezidenti Donald Trampın deportasiya siyasəti ilə bağlı artan ölüm hallarına Meksikanın güclü reaksiya verməyə hazır olduğunu göstərir.

Bu addım, ABŞ-ın İmmiqrasiya və Gömrük Nəzarəti (ICE) əməkdaşının Houston şəhərində 52 yaşlı meksikalı Lorenzo Salqado Arauconu atəş açaraq öldürməsindən iki gün sonra edilir.

Meksika hökumətinin məlumatına görə, ICE nəzarətində 14 meksikalı ölüb, həmçinin üç nəfər immiqrasiya əməliyyatları zamanı həyatını itirib.

Xarici işlər naziri Roberto Velasko açıqlayıb ki, Meksika qətllərə etiraz olaraq diplomatik notlar göndərib, lakin ABŞ hakimiyyətləri ilə müzakirələr heç bir nəticə verməyib.

“Biz diplomatik müstəvidən kənara çıxaraq, birbaşa ABŞ prokurorlarına müraciət edərək cinayət hadisələri kimi araşdırmaların aparılmasını tələb edəcəyik”, — Velasko bildirib.

O əlavə edib ki, Meksika ABŞ-ın immiqrasiya saxlanma mərkəzlərini idarə edən özəl şirkətlərə qarşı məhkəmə iddiaları qaldırmağı da planlaşdırır.

Salqado Araukonun ölümü ABŞ-Meksika sərhədində ICE-nin taktikasına qarşı narazılığı artırıb.

Çərşənbə axşamı gecə yüzlərlə insan Houstonun tarixi Magnolia Park qəsəbəsində yürüş keçirərək “ICE Houstonu tərk et” şüarı səsləndirib.

Salqado Arauconun ailəsi onun ABŞ-da 35 il yaşadığını, cinayət keçmişinin olmadığını və ölüm anında tikinti sahəsinə işçi aparan maşını idarə etdiyini bildirir. Onlar kişinin qanuni status əldə etmək üçün çalışdığını vurğulayıb.

Ailə və New York bələdiyyə başçısı Zohran Mamdani, habelə ABŞ Konqres üzvlərindən Sylvia Qarsiya kimi siyasətçilər onun ölümünün tam araşdırılmasını tələb edir.

Daxili Təhlükəsizlik Departamentinin bildirdiyinə görə, Salqado Arauco polislərin əmrlərini yerinə yetirməyib və maşınla agentə çırpılmağa cəhd göstərib, buna görə əməkdaş atəş açıb.

Ailə bu açıqlamanı təkzib edir və insan haqları qrupları ilə birlikdə hadisənin videogörüntülərinin açıqlanmasını tələb edir.

Reuters xəbər verir ki, Salqado Araukonun ölümü 2025-ci ilin yanvarından ABŞ prezidenti kimi ikinci müddətə gələn Donald Trampın immiqrasiya əməliyyatlarında ən azı altıncı ölüm hadisəsidir.

Meksika vətəndaşlarının ICE-də necə saxlanması məsələsində narahatlıqlarını dəfələrlə bildirib. Sonuncu ölüm apreldə baş verəndən sonra Meksika Xarici İşlər Nazirliyi konsullara ICE nəzarət mərkəzlərinə səfərləri həftədə bir dəfə deyil, gündəlik həyata keçirməyi əmr edib.

Nazirlik həmçinin məsuliyyətin müəyyən edilməsi üçün “mövcud bütün hüquqi və diplomatik yolları” istifadə edəcəyini bildirib.

“Saxlanma yerlərində ölüm hallarının təkrar baş verməsi qəbuledilməzdir və ICE mərkəzlərində ciddi nöqsanların olduğunu göstərir ki, bunlar insan hüquqları standartlarına və insan həyatının qorunmasına uyğun deyil”, — nazirlik qeyd edib.

ICE nəzarətində ölüm halları sürətlə artıb. Agentliyin saytına görə, 2025-ci ildə 32 şəxs, 2024-cü ildə isə 11 nəfər saxlanma mərkəzlərində ölüb.

Bu ilin yanvarı ilə iyunun əvvəli arasında isə təxminən 19 ölüm faktı qeydə alınıb.

ABŞ Daxili Təhlükəsizlik Departamenti bu artımın olmadığını bildirir və iyunda Al Jazeera-ya deyib ki, “ölüm hallarının artması müşahidə olunmayıb”. Departament ICE mərkəzlərinin ABŞ vətəndaşlarının saxlandığı əksər həbsxanalardan daha yüksək qayğı standartına sahib olduğunu vurğulayıb.