Kaliforniyanın San Diego şəhərində yerləşən İslam Mərkəzinin mühafizəçisi, şübhəli silahlıların məscid kompleksinə daxil olmasının qarşısını almağa çalışarkən öldürülməsi ilə "qəhrəman" kimi tanındı.hücum polis bu hadisəni nifrət cinayəti kimi araşdırır.

Hücum nəticəsində azı üç nəfər həyatını itirdi.iki yeniyetmə hücumçu San Diego məscidində atəş açdı. Bazar ertəsi baş verən insidentdə rəsmilər hələlik qurbanların adlarını açıqlamayıb, amma icma liderləri mühafizəçinin adının Amin Abdullah olduğunu bildirmişlər.

ABŞ rəsmiləri mühafizəçinin hücumun “daha pis olmasının” qarşısını almaqda “həyati rol oynadığını” söyləyiblər. San Diego polis rəisi Scott Wahl mətbuat konfransında bildirdi ki, “Onun hərəkətlərini qəhrəmanlıq kimi dəyərləndirmək düzgün olar. Şübhəsiz ki, o, bu gün həyatları xilas etdi.”

ABC News-un məlumatına görə, atışma zamanı kompleksin daxilində yerləşən xüsusi məktəbdə uşaqlar dərsə gedirdilər.

Şübhəli silahlılar bir neçə blok aralıda özlərini öldürdülər.

Beləliklə, mühafizəçi və məscid kompleksinə edilən hücum barədə bildiklərimiz bunlardır.

Amin Abdullah kim idi?

Associated Press xəbər agentliyi yazır ki, bir ailə dostu mühafizəçini məsciddə tanınan bir sima kimi tanıtdı; o, burada on ildən çox idi ki, çalışırdı.

"O, günahsızları qorumaq istəyirdi, buna görə mühafizəçi olmağa qərar verdi", Abdullahın oğlu ilə danışan Şeyx Uthman İbn Farooq belə dedi. Ailə ilə dərhal əlaqə saxlamaq mümkün olmadı.

Yerli KİV-lər bildirir ki, Abdullah səkkiz uşağın atası idi.

Hücumda öldürülənlər arasında Abdullahın adını da eşidəndən sonra internetdə ona təriflər yazılmağa başladı. Onun Facebook profilində 1800 izləyici var və evli olduğu qeyd olunub.

Onun son paylaşımı 13 may tarixində idi; həmin videoda məscidin minarəsində qonmuş şahin görünür və yazında "Yenə minarədə şahin, Allahu Akbar" qeyd olunmuşdu.

5 may tarixində paylaşdığı yazıda belə deyirdi: “Uğur nədir? Çoxları üçün uğur maliyyə stabilliyi, yaxşı nüfuz, gözəllik və s.-dir. Mənim üçün! Wallahi, sonra Wallahi. Uğur, doğulduğumda mənə verilmiş saf ruhla Yaradanımız Allahın yanına qayıtmaqdır.”

Facebook hesabında 2025-ci ilin dekabrından hər ay bir neçə dəfə paylaşım etmişdi. Paylaşımlarında İslam haqqında düşüncələr və oxatma təcrübəsindən videolar var idi.

Abdullaha olan hörmət ifadələri arasında Amerika müsəlman alimi Ömər Süleymanın Facebook, X və Instagram-da eyni məzmunlu paylaşımları da vardı; o, Abdullahın Facebook paylaşımının ekran görüntüsünü paylaşdı.

Süleyman mətnində yazırdı: “Qardaş Amin Abdullah illərdir ki, San Diego məscidinin mühafizəçisi idi. O, bu gün atıcıların uşaqlara çatmasının qarşısını almaqda mühüm rol oynadı. Bu onun Facebookdakı son paylaşımıdır. Bu müqəddəs günlərdə Allah ona rəhmət eləsin və şəhid kimi qəbul etsin. Amin.”

San Diego məscidində nə baş verdi?

Rəsmi şəxslərin bildirdiyinə görə, yerli vaxtla saat 11:43-də (GMT ilə 18:43) polis 7000 blokda Eckstrom Avenue-da atıcı barədə çağırışlara reaksiya verərək, təxminən dörd dəqiqə ərzində hadisə yerinə çatdı.

San Diego polis rəisi Scott Wahl dedi ki, İslam Mərkəzinə xüsusi bir hədə qorxu yoxdur, lakin şübhəlilərin “ümumi nifrət ritorikasında” iştirak etdiyi sübut olunub. O, əlavə məlumat vermədi amma “bu hadisəyə gətirib çıxaran şəraitin” yaxın günlərdə məlum olacağını bildirdi.

Hücumdan əvvəl polis artıq bir yeniyetməni axtarırdı; onun anası oğlunun intihara meylli olduğunu və qaçdığını polisə bildirmişdi, Wahl dedi. Evdən silahlar itkin düşmüşdü və ananın maşını yox idi, əlavə etdi.

Polis öyrəndi ki, həmin yeniyetmə kamuflyaj paltarı geyinmişdi və tanışı ilə birlikdə idi – intihar edəcək biri üçün gözlənilməz detallardı, Wahl bildirdi.

Polis 17 və 18 yaşlıları tapmaq üçün avtomatlaşdırılmış nömrə tanıma sistemləri daxil olmaqla, mövcud texnologiyalardan istifadə etdi. Nömrələri polis tərəfindən izlənilən avtomobilin yaxınlığında yerləşən ticarət mərkəzinə hüquq-mühafizə orqanları göndərildi, eləcə də şübhəlilərdən ən azı birinin təhsil aldığı məktəb xəbərdar edildi, Wahl dedi.

Polis anam ilə yeniyetmələrin ola biləcəyi yerlər barədə sorğu apararkən, məsciddə atışma barədə məlumat daxil oldu.

Mərkəz San Diego dairəsində ən böyük məsciddir və Al Rashid Məktəbinə ev sahibliyi edir; burada 5 yaşdan yuxarı uşaqlar üçün ərəb dili, İslam tədqiqatları və Quran dərsləri təklif olunur.

Hava görüntüləri göstərdi ki, ondan çox uşaq əl-ələ tutaraq mərkəzin avtomaşın dayanacağından çıxarılır; ətraf polis maşınları ilə əhatə olunmuşdu. Məscid evlər, mənzillər və şərq restoranları ilə ticarət mərkəzləri olan bir məhəllədə yerləşir.

İslam Mərkəzinin saytı missiyasının yalnız müsəlmanlara xidmət göstərməkdən ibarət olmadığını, həm də “daha az imkanda olanlara kömək etmək, maarifləndirmək və ölkəmizi daha yaxşı etmək üçün geniş icma ilə işləmək” olduğunu bildirir. Burada gündə beş dəfə namaz qılınır, məscid digər təşkilatlar və müxtəlif dinlərdən olan insanlarla sosial məsələlərdə əməkdaşlıq edir.

Indiyədək reaksiyalar necə olub?

Məscidin direktoru İmam Taha Hassane ibadət yerinə hücum edilməsini “heç dərəcədə yolverilməz” adlandırdı.

“Gözəl şəhərimizdəki bütün ibadət yerləri hər zaman qorunmalıdır,” deyə əlavə etdi.

O, mərkəzin dinlərarası əlaqələr və icma quruculuğuna fokuslandığını, həmin bazar ertəsi günün əvvəlində qeyri-müsəlmanlardan ibarət bir qrupu məscidi gəzdiyini, İslamı öyrəndiklərini bildirdi.

ABŞ-da ən böyük müsəlman hüquq müdafiə və təşviqat qruplarından biri olan Amerikan-İslam Əlaqələri Şurası (CAIR) atışmanı qınadı.

CAIR bazar ertəsi verdiyi bəyanatda bildirdi: “San Diego İslam Mərkəzinə edilən hücumu törədənlərin anti-müsəlman nifrətindən motivasiya olunduğu xəbəri bizi dərin narahat edir, amma təəccübləndirmir.”

“Amerika müsəlmanlarına qarşı nifrət tamamilə nəzarətdən çıxıb. Son bir il ərzində çoxlu siyasətçilər “bütün əsas axın müsəlmanlar məhv edilməlidir”, “Amerika məscidləri və ibtidai məktəbləri bağlanmalıdır” və “Amerika müsəlmanları ölkədən qovulmalıdır” kimi çağırışlar ediblər. Yalnız keçən həftə Respublikaçılar ABŞ konqresində müsəlmanlara, onlara aid ibadət yerlərinə və musəlman məktəb uşaqlarına qarşı nifrəti qızışdıran iclas keçirdilər.

“Amerikada müsəlmanlara qarşı nifrət edilən hücumun ölümcül olması gözlənilən olsa da, qəbuledilməzdir. Anti-müsəlman nifrəti Amerika cəmiyyətində hələ də qəbul olunan son böyük ayrı-seçkilik növüdür və bu nifrətin dözümlülüyü sona çatmalıdır.”

Nyu York meri Zohran Mamdani hücumu dəhşətli adlandırdı. O, X sosial şəbəkəsində yazdı: “San Diego İslam Mərkəzinə edilən ölümcül hücum, görünür, anti-müsəlman zorakılığı aktıdır və məni dəhşətə gətirdi.”

“İslamofobiya bu ölkənin müsəlman icmalarını təhlükəyə atır. Biz buna birbaşa qarşı durmalı və qorxu və bölücülük siyasətinə birlikdə qarşı durmalıyıq. Düşüncələrim qurbanlar, onların yaxınları və bu dağıdıcı hücumu yas tutan bütün icma ilədir.”

“NYPD (Nyu York Polis Departamenti) şəhərin bütün məscidlərində təhlükəsizlik tədbirlərini artırır. Hazırda şəhərin ibadət yerlərinə yönəlmiş məlum bir təhdid yoxdur.”

ABŞ Prezidenti Donald Trump atışmanı “dəhşətli bir vəziyyət” adlandırıb.