İsrail həbsxanələri və hərbi saxlanma mərkəzləri beynəlxalq hüquq normalarının və insan hüquqları müqavilələrinin tamamilə pozulduğu, xüsusilə cinsi istismar da daxil olmaqla, Fələstinli məhbuslara qarşı sistematik, təşkilatlanmış və dövlət səviyyəsində idarə olunan işgəncə laboratoriyası halına gəlib.

İsrail mənşəli insan hüquqları təşkilatı "B'Tselem", Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İşğal Altındakı Fələstin Torpaqları üzrə Müstəqil Beynəlxalq İstintaq Komissiyası, BMT İnsan Hüquqları Ali Komissarlığı, "Save the Children", Beynəlxalq Amnesty International, Human Rights Watch, Səhiyyə üzrə İnsan Hüquqları Həkimləri Təşkilatı (PHRI), İsveçrə mərkəzli Avropa-Aralıq Dənizi İnsan Hüquqları Təşkilatı (Euro-Med) və bir sıra digər beynəlxalq qurumlar yayımladıqları hesabatlarda İsrailin Fələstinli məhbuslara qarşı işgəncə və ağır insan hüquqları pozuntularını sənədləşdirib.

"17 Aprel Fələstin Məhbuslar Günü" çərçivəsində Fələstin Məhbuslar Cəmiyyəti, Fələstin Məhbuslar və Azad Olunanlar Komissiyası və Zamir Məhbuslar Mühafizə Qurumu tərəfindən yayılan məlumatda İsrail həbsxanalarında saxlanılan Fələstinli məhbusların sayı 86 qadın və 352 uşaq olmaqla 9 min 600-dən çox olduğu bildirilib.

İsrail həbsxanalarında ən qaranlıq pozuntular cinsi işgəncə, zorakılıq, məhbusların soyundurularaq aşağılanması və cinsi təhdidlərdir ki, bunlar kişilər, qadınlar və uşaqlar arasında fərq qoyulmadan tətbiq olunur. Hesabatlarda Fələstinli məhbuslara zorakılıq üçün itlərdən istifadə edildiyi də dəhşətli fakt kimi qeyd edilir.

PHRI tərəfindən 2025-ci ilin noyabrında yayılan məlumatlara görə, 2023-cü ilin oktyabrından 2025-ci ilin noyabrına qədər ən azı 98 Fələstinli İsrail həbsxanalarında sistematik işgəncə, tibbi laqeydlik, cinsi zorakılıq və pis rəftar nəticəsində həyatını itirib.

İşgəncələri ilə tanınan İsrail ordusunun nüfuzlu Sde Teiman Hərbi Saxlanma Mərkəzi, Ofer Hərbi Həbsxanası, Megiddo, Ketziot (Negev), Damon, Gilboa, Nafha və Ramon həbsxanaları Fələstinli məhbuslar üçün sistematik işgəncə mərkəzlərinə çevrilib.

Hesabatlarda qeyd edilir ki, İsrailin 2023-cü ilin oktyabrında Qəzza Zolağına başladığı hücumdan sonra bu həbsxanalarda Fələstinlilərə qarşı edilən pis rəftarlar dövlət siyasəti səviyyəsində davam edir.

Bu mərkəzlərdən yayılan video və sağ qalanların ifadələri cinsi zorakılığın təsadüfi hərbi pozuntular deyil, məhbusların iradəsini sındırmaq, onları sosial və psixoloji olaraq məhv etmək üçün yüksək rütbəli hərbi və siyasi rəhbərliyin müdafiəsi altında tətbiq olunan sistematik silah olduğunu göstərir.

BMT-nin İşgəncəyə Qarşı Komitəsi (CAT) İsrailin işğal altındakı Fələstin torpaqlarında, xüsusilə 2023-cü ilin oktyabrından bəri Fələstinli məhbuslara qarşı tətbiq etdiyi rəftarı dövlət səviyyəsində qəbul olunan sistematik işgəncə ənənəsi kimi qiymətləndirir.

"İsrailin Qüantanamosu" adlandırılan Neqev səhrasındakı Sde Teiman saxlanma mərkəzi fələstinli məhbusların gözləri bağlı, əlləri qandalı vəziyyətdə kafeslərdə saxlandığı, Qəzza Zolağından gətirilən şəxslərə qarşı cinsi istismar, işgəncə və başqa insanlıqdan kənar cinayətlərə görə məşhurdur.

İsrail ordusunun Cənub komandanlığının nəzarətində olan Sde Teiman mərkəzi 1949-1950-ci illərdə Yəməndən İsrailə gətirilən 49 min yəhudi üçün ilk yerləşmə yeri olub və bu səbəbdən "Yəmən tarlası" adlandırılır.

İsrail 2008 və 2014-cü illərdə Qəzza Zolağına etdiyi hücumlar zamanı bu hərbi bazada yüzlərlə Fələstinli üçün toplama düşərgələri yaradıb. Ordunun məlumatına görə, 2023-cü ilin oktyabrından sonra "qanunsuz döyüşçü" iddiası ilə Qəzza Zolağından gətirilən yüzlərlə fələstinliyi insanlıqdan uzaq şərtlərdə burada saxlayır.

2024-cü ilin iyulunda İsrailin "İsrail Vətəndaş Hüquqları Assosiasiyası (ACRI)" adlı təşkilatın yayımladığı məqalədə mərkəzdə saxlanılanların yemək, tibbi xidmət və ümumilikdə hüquqlarının ciddi şəkildə pozulduğu vurğulanıb.