Avropa İttifaqının Copernicus İqlim Dəyişikliyi Xidməti bildirir ki, ötən ay Qərbi Avropada iyun ayının ən isti əsri olub. Temperatur 1991-2020 illəri arasında ortalamadan 3 dərəcədən çox yuxarı, yəni 20,74 dərəcə selsi (69,33 Fahrenheit) təşkil edib.

Bu isti dalğa iyun ayının ikinci yarısında baş verib və bir neçə ölkədə rekordlar qırıb.

Qlobal səviyyədə ortalama temperatur iyun ayında 16,54 dərəcə selsi (61,77 Fahrenheit) olub ki, bu da 1991-2020 illəri iyun ayı ortalamasından 0,56 dərəcə selsi yüksəkdir.

Copernicus xidmətinin məlumatına görə, bu ay sənayeöncəsi dövrün (1850-1900) iyun ayı orta temperaturundansa 1,39 dərəcə selsi (2,5 Fahrenheit) yüksək olub.

İyun isti dalğası bir neçə ağır hava hadisələrindən sonra gəlib və gələcəkdə qarşılaşılması ehtimal olunan çətinlikləri önə çıxarıb. Qərbi Avropanın cənub-qərb hissəsində quraqlıq yanğın hallarını artırıb.

Okeanın qütb bölgələri xaricində dəniz səthinin ortalama temperaturu iyun ayında 20,86 dərəcə selsi (69,55 Fahrenheit) ilə ən yüksək səviyyədə olub.

"İsti kürə" effekti

Avropa dünyanın ən sürətlə isinən qitəsidir və atmosfer dövranındakı dəyişikliklər daha tez-tez və daha güclü isti dalğalar yaradır.

İyun ayındakı isti dalğa "isti kürə" effekti yaradıb; yüksək təzyiq sistemi qaynayan qazanın üstündə qapaq kimi təsir göstərib.

Əsasən Fransa, İspaniya və Belçikada minlərlə ölüm hadisəsi isti dalğası ilə əlaqələndirilib.

AFP-nin analizi göstərir ki, iyun isti dalğası zamanı Avropanın üçdə ikisindən çoxu, yəni 410 milyon insan 35 dərəcə selsidən (95 Fahrenheit) yuxarı temperatur yaşayıb.

Avropa Ortamüddətli Hava Proqnozları Mərkəzinin (ECMWF) strateji iqlim mütəxəssisi Samantha Burgess bildirir ki, yüksək rütubət səviyyələri iyun isti dalğasının intensivliyinə təsir edən əsas səbəblərdəndir.

"Hava son dərəcə rütubətli idi və buna görə gecə insanlara rahatlıq gəlmirdi. Davamlı olaraq tropik gecələr müşahidə olunurdu," deyə o əlavə edib.

Aralıq dənizində dəniz istiliyinin öz rekord isti dalğası müşahidə olunub, qitənin Atlantik sahillərində də isti dövrlər yaşanıb, bu isə ekosistemlərə risk yaradır.

Burgess qeyd edib ki, "Dəniz isti olarkən gecə dincəlmək çətinləşir, çünki okeandan gələn sərin hava olmur, dənizdən əsən külək də yoxdur."

Quraqlıq şərtləri şərqi Avropada susuzluq riskini artırıb və İber yarımadası ilə cənubi Fransa bölgələrində meşə yanğınlarının artmasına səbəb olub.

Copernicus mütəmadi olaraq peyklər, gəmilər, təyyarələr və hava stansiyalarından toplanan milyardlarla müşahidəni birləşdirən kompüter analizlərinə əsaslanaraq qlobal səth temperaturu, dəniz buzları və yağıntı barədə məlumatları yayımlayır.