Alman şirkətləri xaricə köçməyə davam edir. Bu, müxtəlif ölçülü müəssisələrə aiddir. Mətbuat məlumatlarına görə, Ulm şəhərində fəaliyyət göstərən bağ alətləri üzrə mütəxəssis olan Gardena Almaniyada 250 iş yerini ixtisar edərək, əməliyyatların bir hissəsini Çex Respublikasına köçürəcək. Bu, ölkə daxilində işçi qüvvəsinin 10 faizlik azalmasına bərabərdir.

Böyük beynəlxalq şirkətlərdən olan BASF da xaricdə sərmayə yatırmağa davam edir. Bu ilin əvvəlində məlum olub ki, kimya şirkəti xidmət sahələrini Hindistana köçürməyi planlaşdırır. Xüsusilə Berlində bir çox iş yeri təzyiq altındadır.

Köçürmələr və iş yerlərinin itirilməsi

Ötən il vəziyyət daha dramatik şəkildə təsvir olunub.

"Almaniyanın sənaye böhranı tam sürətlə davam edir," deyə noyabr ayında onlayn jurnal Finanzmarktwelt Federal Statistika İdarəsinin 2018-2023-cü illər arası göstəricilərinə istinadla yazıb. Daha sonrakı rəqəmlər hələ dərc olunmayıb.

Məlumata görə, 2021-2023-cü illərdə 50-dən çox işçisi olan təxminən 1 300 Alman şirkəti biznes funksiyalarını xaricə köçürüb. Bu 2023-cü ildə Almaniyada həmin ölçüdəki bütün şirkətlərin 2,2 faizi deməkdir.

Bildirilib ki, bu köçürmələr təxminən 50 800 yerli iş yerinin itirilməsinə səbəb olub. Almaniyanın yüksək enerji və əmək xərcləri fonunda bu tendensiyanın davam edəcəyindən və ya artacağından narahatlıq var.

Lakin Almaniyanın dövlət inkişaf bankı KfW fərqli tendensiya müşahidə edir. İyun ayında tədqiqat şöbəsi açıqlayıb ki, "bir çox orta ölçülü şirkətlər beynəlxalq biznesdən geri çəkilir." Bankın məlumatlarına görə, 2022-ci ildə təxminən 880 min olan xaricdə fəaliyyət göstərən Alman orta ölçülü şirkətlərinin sayı bir il sonra 760 minə düşüb.

KfW-nin baş iqtisadçısı Dirk Schumacher bildirib: "Xarici ticarət üçün ümumi şərait əhəmiyyətli dərəcədə pisləşib." O, bunu "Ukrayna və Yaxın Şərqdə geosiyasi gərginliklər, əsas sənaye sahələrində Çinin artan ixrac rəqabəti və ABŞ-ın qoruyucu ticarət siyasəti" ilə əlaqələndirib.

Davamlı qeyri-müəyyənlik

Alman Ticarət və Sənaye Palataları Assosiasiyası (DIHK) bir qədər fərqli vəziyyət təqdim edir.

2026-cı ilin əvvəllərində keçirilmiş biznes mühit araşdırmasına istinad edən DIHK-nın sözçüsü Sven Ehling qeyd edib ki, Alman sənayesində xərclər rekord səviyyəyə çatıb və bir çox şirkət xaricdə sərmayəsini artırmağı planlaşdırır.

DIHK-ya görə, sənaye müəssisələrinin 43 faizi bu il xarici sərmayə yatırmağı planlaşdırır ki, bu, ötən ilin göstəricisindən üç faiz bəndi yüksəkdir. DIHK-nın beynəlxalq ticarət rəhbəri Volker Treier üstünlük verilən səbəbləri belə şərh edib: "Artan xərclər, struktur problemlər və Almaniyanın zəif iqtisadi mühiti."

Xaricdə sərmayə yatırma səbəblərində dəyişiklik

Əvvəllər xarici sərmayə daxili əməliyyatların güclənməsinə, ölkədə iş yerlərinin artmasına səbəb olurdu. Bu, xüsusilə yeni bazarların açılması və satış, müştəri xidmətlərinin genişləndirilməsi məqsədli sərmayələrdə müşahidə edilirdi. Lakin DIHK araşdırmasına əsasən, Alman şirkətlərinin xaricdə bazar inkişafı üçün sərmayə yatırma payı 30 faizdən 28 faizə düşür.

Treier bildirib: "Şirkətlər əsasən xərcləri azaltmaq üçün xaricdə sərmayə qoymağa məcburdur. Bu, yerli sahələrdə əhəmiyyətli ixtisarlara səbəb olur." Xarici sərmayə artıq genişlənmədən çox, xərclərin azaldılmasını təmin edir.

Ümumilikdə xarici sərmayə qoyuluşunda aydın istiqamət yoxdur. Mövcud vəziyyət daha çox yan hərəkətə bənzəyir. Hollandiya Leibniz İqtisadi Tədqiqatlar İnstitutunun professoru Steffen Müller deyib ki, Alman şirkətlərinin xaricdə birbaşa sərmayələri "zirvədən xeyli aşağıdır."

Bundesbank statistikalarına istinad edən Müller bildirib ki, 2017-2022-ci illər arasında illik əməliyyat dəyəri 120 milyard avro olub. 2024-də bu rəqəm 80 milyard, 2025-də isə 100 milyarddan azdır. O, məlumatların "əvvəlki illərlə müqayisədə daha çox kapitalın xaricə axdığını göstərmədiyini" deyib.

ABŞ itirir, Asiya qazanır

Araşdırma Almaniyanın xarici sərmayələrinin istiqamətində əhəmiyyətli dəyişiklikləri göstərir. Xüsusilə Şimali Amerikada sərmayə planları 48 faizdən 44 faizə düşür.

Paralel olaraq, Asiyada iştirak artır. DIHK-nin məlumatına görə, sənaye müəssisələrinin Çinə sərmayəsi 31 faizdən 34 faizə yüksəlib. Asiya-Sakit Okean regionu (Çin istisna olmaqla) da önəmini artıraraq 21 faizdən 26 faizə yüksəlir.

Treier əlavə edib: "ABŞ-la tarif mübahisəsi qeyri-müəyyənliyi artırır və şirkətlərin qərarlarını təxirə salmasına səbəb olur."

64 faiz göstərici ilə avrozona Alman şirkətləri üçün investisiya baxımından ən önəmli region olaraq qalır. Sabitlik, ortaq tək bazar və vahid valyuta investorlar üçün etibarlı çərçivə təqdim edir. Bu da geosiyasi qeyri-müəyyənlik dövründə sərmayə qərarlarında vacib amildir, DIHK nümayəndəsi vurğulayıb.

Bu məqalə ilk dəfə alman dilində dərc olunub.

This piece was originally published in German.