Tayvan ABŞ Prezidenti Donald Trampın Çindən rəsmi müstəqillik elan etməmək barədə xəbərdarlığından sonra özünü suveren və müstəqil dövlət hesab etdiyini bir daha vurğulayıb.

Trampın bu açıqlaması Pekində keçirilən ikigünlük sammitdən sonra səslənib. O bildirib ki, Çinin öz ərazisinin bir hissəsi hesab etdiyi və lazım gələrsə, güc yolu ilə nəzarətə götürəcəyini istisna etmədiyi özünüidarə edən ada ilə bağlı “heç bir öhdəlik götürməyib”.

Çin Prezidenti Si Cinpinlə görüşdən sonra Tramp həmçinin Tayvana satılması nəzərdə tutulan 11 milyard dollarlıq silah paketini təsdiqləyib-təsdiqləməyəcəyinə yaxın vaxtlarda qərar verəcəyini deyib.

ABŞ administrasiyası qanunvericiliyə əsasən Tayvanın özünümüdafiə imkanlarını təmin etməyə borcludur. Lakin Vaşinqton bu öhdəliyi Çinlə diplomatik münasibətləri qorumaqla balanslaşdırmağa çalışır.

Tayvan Prezidenti Lay Çinde daha əvvəl bildirmişdi ki, Tayvanın rəsmi müstəqillik elan etməsinə ehtiyac yoxdur, çünki ada artıq özünü suveren dövlət hesab edir.

Şənbə günü prezidentin sözçüsü Karen Kuo Tayvanın “suveren, müstəqil demokratik ölkə” olduğunu və bunun “öz-özlüyündə aydın məsələ” sayıldığını bildirib.

Bununla yanaşı, o əlavə edib ki, Tayvan Çinlə mövcud status-kvonun qorunmasına sadiqdir. Bu status-kvoya əsasən, Tayvan nə Çindən müstəqilliyini elan edir, nə də onunla birləşir.

Tayvanlıların çoxu özünü ayrıca millətin nümayəndəsi hesab edir, lakin əksəriyyət hazırkı vəziyyətin saxlanılmasını dəstəkləyir.

Vaşinqtonun rəsmi mövqeyi isə Tayvanın müstəqilliyini dəstəkləməməkdir. ABŞ-ın Pekinlə münasibətlərinin davam etməsi yalnız bir Çin hökumətinin mövcudluğunu qəbul etməsi ilə şərtlənir.

“Fox News” kanalına müsahibəsində Tramp Si Cinpinlə görüşdən sonra ABŞ-ın Tayvan siyasətinin dəyişmədiyini təkrarlayıb və Pekinlə qarşıdurma istəmədiyini açıq şəkildə bildirib.

“Kiminsə müstəqil olmasını istəmirəm”, – deyə o bildirib.

“Biz guya 9 500 mil məsafə qət edib müharibə aparmalı oluruq. Mən bunu istəmirəm. Mən onların sakitləşməsini istəyirəm. Çinin sakitləşməsini istəyirəm”.

Vaşinqtona qayıdan təyyarədə jurnalistlərə danışan ABŞ prezidenti bildirib ki, o və Si ada məsələsini “çox geniş” müzakirə ediblər. Lakin o, ABŞ-ın Tayvanı müdafiə edib-etməyəcəyini müzakirə etməkdən imtina edib.

Trampın sözlərinə görə, Si Cinpin ada məsələsinə “çox həssas yanaşır” və “müstəqillik hərəkatı görmək istəmir”.

Pekin Tayvan Prezidenti Lay Çindeni daha əvvəl “problem yaradan şəxs” və “boğazlararası sülhün dağıdıcısı” adlandıraraq ona qarşı sərt mövqe nümayiş etdirib.

Son illərdə Çin ada ətrafında hərbi təlimləri artıraraq bölgədə gərginliyi yüksəldib və Vaşinqtonun qorumağa çalışdığı tarazlığı sınağa çəkib.

Tramp bildirib ki, nəzərdə tutulan silah paketi Tayvan rəhbərliyi ilə müzakirə olunacaq.

O əlavə edib:

“Mən deyəcəyəm ki, hazırda Tayvanı idarə edən şəxslə danışmalıyam. Bilirsiniz, kimdən söhbət gedir”.

ABŞ-ın Tayvanla rəsmi diplomatik münasibətləri yoxdur, lakin tərəflər arasında əhəmiyyətli qeyri-rəsmi əlaqələr mövcuddur. ABŞ prezidentləri ənənəvi olaraq Tayvan lideri ilə birbaşa danışmırlar və belə bir addım Pekinlə ciddi gərginliyə səbəb ola bilər.

“Tayvan boğazında təhlükəsizliyin təmin olunmasına Prezident Trampın hələ ilk prezidentlik müddətindən bəri göstərdiyi davamlı dəstəyə görə xalqımız minnətdardır”, — deyə Tayvan prezidentinin mətbuat katibi bildirib.

“Tayvan güc vasitəsilə sülhə nail olmaq məqsədilə ABŞ ilə əməkdaşlığı dərinləşdirməyə davam edəcək. Bu, Tayvan boğazı boyunca sülh və sabitliyin təhdid olunmamasını və ya zəiflədilməməsini təmin edir və Tayvanın, ABŞ-ın, eləcə də qlobal demokratik ictimaiyyətin ümumi maraqlarına xidmət edir”.