Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA) Petrol Siyasəti Reportuna əsasən, Yaxın Şərqdəki enerji infrastrukturuna zərbələr və Hörmüz boğazından neft tankerlərinin keçidinə qoyulan məhdudiyyətlər nəticəsində ötən ay neft tədarükündə azalma müşahidə olunub.

Qlobal neft tədarükü aprel ayında gündəlik 1,8 milyon barel azılaraq 95,1 milyon barelə düşüb. Müharibənin başlanmasından bəri ümumi tədarük itkisi isə gündəlik 12,8 milyon barel təşkil edib.

Bu dövrdə, Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatı (OPEC) və OPEC-ə daxil olmayan bəzi hasilatçı ölkələrdən ibarət OPEC+ qrupunun gündəlik hasilatı 1,9 milyon barel azalaraq 40,1 milyon barelə enib. Nəticədə, qrupun hasilatı müharibə öncəsi səviyyələrdən gündəlik 11,9 milyon barel aşağıda qalıb. Hətta OPEC-in hasilatı son 35 ilin ən aşağı həddinə düşüb.

OPEC+ qrupunun xaricindəki ölkələrin tədarükü isə mart ayındakı aşağı səviyyələrdən sonra apreldə məhdud bərpa göstərərək gündəlik 90 min barel artımla 54,9 milyon barelə yüksəlib. Bununla belə, hasilat, İranın Qətərdəki enerji infrastrukturuna zərbələrindən sonra yaranan itkilər səbəbindən münaqişə öncəsi səviyyələrdən gündəlik 820 min barel daha aşağıda qalıb.

Körfəz ölkələrinin ümumi neft ixracatı apreldə əvvəlki aya nisbətən gündəlik 1,9 milyon barel artaraq 10,5 milyon barelə yüksəlib.

Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ), İraq və İranın Hörmüz boğazından istifadə etmədən həyata keçirdiyi neft ixracatı apreldə ümumilikdə gündəlik 1,3 milyon barel artımla 7,8 milyon barelə çatıb.

Qətər daxil olmaqla Yaxın Şərq Körfəz regionunun ümumi neft hasilatı müharibənin başlanmasından bəri gündəlik 14,4 milyon barel azalaraq 45% enişlə apreldə 17,6 milyon barel səviyyəsində qeydə alınıb.

Hörmüz boğazının iyun ayının əvvəlinə qədər bağlı qalacağı proqnozlaşdırılır.

Hesabatda, Hörmüz boğazının hesabatın hazırlandığı dövrdə faktiki olaraq bağlı olduğu və ABŞ ilə İran arasında danışıqların davam etdiyi bildirilib, proqnozlar üzərində əhəmiyyətli qeyri-müəyyənliklərin olduğu ifadə edilib. Mövcud ssenaridə boğazın iyunun əvvəlinə qədər bağlı qalacağı ehtimalı verildiyi qeyd olunan hesabatda, mina təmizləmə işlərindən sonra ixracın tamamilə normallaşmasının ən az iki-üç ay çəkə biləcəyi, Yaxın Şərqdəki neft hasilatında ciddi bərpa prosesinin isə daha uzun müddət ala biləcəyi qiymətləndirilib.

Hesabatda həmçinin enerji infrastrukturundakı zərərin mövcud proqnozlara daxil edildiyi, lakin təsirin həqiqi miqyasının və bərpa prosesinin daha aydın məlum olacağı təqdirdə proqnozların yenidən nəzərdən keçirilə biləcəyi qeyd edilib.

Qlobal neft tədarükünün mayda gündəlik 530 min barel daha azalaraq 94,5 milyon barelə enəcəyi, 2026-cı ilin üçüncü rübündən etibarən isə tədricən bərpa prosesinə giriləcəyi proqnoz edilir. Qlobal neft hasilatının 2026-cı il ərzində, əvvəlki ilə nisbətən gündəlik 3,9 milyon barel azalaraq 102,2 milyon barel səviyyəsinə enəcəyi gözlənilir.

Qətərdəki itkilər OPEC+ xarici hasilatını zəiflətdi.

OPEC+ qrupunun hasilatının, BƏƏ-nin də daxil olduğu hesablamalara görə, Körfəz ölkələrindəki ağır hasilat itkiləri səbəbindən bu il gündəlik 4,7 milyon barel azalaraq 46,4 milyon barelə enəcəyi gözlənilir.

Buna baxmayaraq, OPEC+ xarici hasilatının ABŞ, Kanada, Braziliya, Qayana və Argentina kimi ölkələrdən ibarət "Amerika Beşlisi"ndəki artışların Qətərdəki hasilat itkilərini əvəz etməsi sayəsində gündəlik 820 min barel artımla 55,8 milyon barelə çatacağı proqnoz edilir. Hörmüz boğazındakı tanker trafiğinin hələ də məhdud səviyyələrdə davam etməsi səbəbindən Körfəz ölkələrindən yaranan ümumi neft tədarük itkisi indiyə qədər...