Birləşmiş Millətlər Təhlükəsizlik Şurasında (BM TŞ) "Bosniya və Herseqovinada Vəziyyət" mövzusunda təşkil edilən iclasda ölkənin Yüksək Nümayəndəsi Kristian Şmidt (Christian Schmidt) son hesabatını təqdim edib. O, ölkədəki bəzi narahatlıq doğuran hallara toxunub.

Şmidt, "Ölkənin dar bir yolla irəlilədiyini vurğulayıram. Bu yol ya institusional dayanıqlılıq və güclənmə, iqtisadi dirçəliş, qanunun aliliyi və demokratik idarəetmə standartlarına doğru; ya da siyasi blokadalar və dövlət qurumlarının tədricən ləğvi ilə tetiklenen daha çox durğunluğa doğru gedir." ifadələrini işlədib.

Bosniyadakı ümumi təhlükəsizlik vəziyyətinin sabit qaldığını bildirən Şmidt, bununla belə "potensial olaraq dağıdıcı gərginliklərin narahatlıq mənbəyi olaraq qaldığı" barədə Şura üzvlərini xəbərdar edib.

"Sabitlik institusional sağlamlıqla qarışdırılmamalıdır. Yaxın təhlükəsizlik böhranı olmasa belə, davam edən bir institusional funksionallıq və siyasi məsuliyyət böhranı mövcuddur. Bu vəziyyət idarəçiliyin keyfiyyətini, iqtisadi inkişafı və vətəndaşların gündəlik həyatını təsir edir." – deyə Şmidt qiymətləndirib.

Bosniya və Herseqovinada 26 oktyabrda keçiriləcək ümumi seçkilər ərəfəsində seçki texnologiyalarının vaxtında tətbiqinin təmin edilməsi kimi bəzi əsas prioritet məsələlərə toxunan Şmidt, həmçinin Serb Respublikası rəhbərliyinin "Bosniya və Herseqovinanın ərazi bütövlüyünü sorğulamağa və sabitliklə bağlı reform ümidlərini baltalamağa" davam etdiyini qeyd edib.

Hazırda iyun ayında vəzifəsindən ayrılacağını bildirib

Kristian Şmidt, şəxsi səbəblərdən yaxın zamanda vəzifəsindən istefa verəcəyi barədə qərarını BM Təhlükəsizlik Şurasının üzvləri ilə paylaşıb.

Şmidt, Şuraya müraciət edərək, "Bosniya və Herseqovinanın Yüksək Nümayəndəsi olaraq xidmət müddətimi başa çatdırmağım barədə şəxsi qərarımı Dayton Sülh Müqaviləsinə, BM Təhlükəsizlik Şurasının müxtəlif qərarlarına və Sülhün Tətbiqi Şurasının Rəhbər Komitəsinin 2021-ci ildə mənə verdiyi səlahiyyətə əsaslanaraq qəbul etdim." deyib.

Hələlik onun yerinə kimin gələcəyi ilə bağlı prosesin davam etdiyini bildirən Şmidt-in bu ayrılığı, Bosniya və Herseqovinanın "dərinləşən idarəçilik və institusional funksionallıq böhranı" adlandırdığı bir vəziyyətlə üzləşdiyi bir dövrə təsadüf edir.

Avqust ayının 1-də 2021-ci ildə vəzifəsinə başlayan Şmidt, istefa qərarını ilk dəfə dünən Yüksək Nümayəndəlik Ofisinin (OHR) rəsmi internet saytında etdiyi yazılı açıqlama ilə elan etmişdi.

İstefa qərarını Sülhün Tətbiqi Şurasının Rəhbər Komitəsinə çatdıran Yüksək Nümayəndə, iyun ayında yeni nümayəndə seçilənə qədər vəzifəsində qalacaq.

Bosniya və Herseqovina Yüksək Nümayəndəliyi nədir?

Bosniya və Herseqovinada 1992-1995-ci illərdə baş verən müharibəni sona çatdıran Dayton Sülh Müqaviləsi ilə yaradılan Bosniya və Herseqovina Yüksək Nümayəndəliyi Ofisi (OHR), beynəlxalq ictimaiyyət adından Bosniya və Herseqovinada sülh müqaviləsinin icrasını nəzarətdə saxlayır. Yüksək Nümayəndəlik eyni zamanda ölkədə fəaliyyət göstərən beynəlxalq qurumların fəaliyyətlərini də koordinasiya edir.

Hər il BMT-yə Bosniya və Herseqovinadakı inkişaflar və problemlərlə bağlı hesabat təqdim edən Yüksək Nümayəndə, "Bonn Səlahiyyətləri" kimi tanınan geniş səlahiyyətlərə malikdir. Yüksək Nümayəndə, Dövlət Prezidentlik Şurasının üzvləri daxil olmaqla, ölkədə sülhün icrasına mane olan şəxsləri vəzifədən azad edə bilir, ehtiyac yarandıqda qanun da çıxara bilir.