UNICEF-in hesabatına görə, dünyanın uşaqlarının yarısı sağlamlıq, təhsil və həyatlarına təhlükə yaradan ən azı üç üst-üstə düşən iqlim təhdidinə məruz qalır.

Qlobal miqyasda iqlim böhranı dərinləşdikcə, uşaqlar istilik dalğaları, tufanlar, sel və quraqlıqlar kimi artan təhdidlər qarşısında qalırlar. Bir milyarddan çox uşaq isə eyni zamanda ən azı üç belə təhlükə ilə üzləşir.

BMT agentliyinin yayımladığı görüntülərdə Papua Yeni Qvineyada uşaqlar ağır yağışlar zamanı yuyulmuş və bərpa olunmamış mühüm piyada körpüsünü əvəz etmək üçün timsahlarla dolu çayı üzərək məktəbə gedirlər.

15 yaşlı Lorna Papua Yeni Qvineyanın Rigo rayonunun Launkalana bölgəsində yerləşən Kemp Welch çayını keçərək məktəbə gedənlərdəndir. UNICEF-in əməkdaşları bildirir ki, icmanın bir neçə kiçik qayığı var, lakin uşaqlara kiçik yaşlılar üstünlük verilir.

“Mensturasiya vaxtı ağsaqqallar çayı keçməyimizə icazə vermirlər, çünki bunun timsahları cəlb edəcəyini düşünürlər… Mənim arzularım müəllim və ya pilot olmaqdır. Yeni körpü istəyirik ki, hər gün təhlükəsiz şəkildə məktəbə gedə bilək,” - Lorna deyib.

UNICEF məlumat verir ki, icma 2012-ci ildə yuyulmuş körpünü bərpa etmək üçün vəsait toplamaqda çətinlik çəkir və iqlim böhranının yaratdığı əlavə problemlərlə üzləşir.

Lornanın məktəb direktoru Çarli Vali Devid bildirib ki, körpünün itməsi icmaya ciddi zərər vurub.

“Musson mövsümündə çayın güclü axını, ölmüş ağaclar və qırıntılar axını bloklayır – bu isə xəsarət və ölümə səbəb olur,” - o deyib. “Bir çox uşaq soyuq, çirkli çay suyundan xəstələnir. Bu isə xüsusilə qız uşaqları üçün təhsil itkisinə səbəb olur.”

Uşaqların İqlim Riskləri Hesabatı temperatur artımı və ekstremal havaların infrastruktura daha çox təzyiq göstərdiyini müəyyən edib. Hesabatda əsas yollar və körpülərdə ciddi zərərin olduğu vurğulanıb və bunun yerli icmalar üçün ağır nəticələri olacağı xəbərdarlıq edilib.

Hesabat qeyd edir ki, dünyanın bütün uşaqları, o cümlədən yüksək gəlirli ölkələrdə yaşayanlar da ən azı bir iqlim təhdidi ilə üz-üzə qalıb, 123,000-dən çox uşağın isə ömürləri boyunca altıdan çox təhlükə ilə qarşılaşdığı müəyyənləşib.

UNICEF-in icraçı direktoru Ketrin Rassel bildirib: “Uşaqların həyatı istilik dalğaları, meşə yanğınları, quraqlıqlar və sellərin təsirindən sarsılır. Dünya uşaqlarının yarısı artıq gündəlik həyatlarını formalaşdıran ən azı üç üst-üstə düşən iqlim təhlükəsi ilə yaşayır.”

UNICEF gənclərin səkkiz iqlim təhlükəsinə məruz qalma səviyyəsini analiz edib: sahil seli, quraqlıq, ekstremal istilik, yanğınlar, istilik dalğaları, çay selləri, qum və toz fırtınaları, tropik tufanlar.

Ən çox zərərçəkənlərdən biri Afrikanın Sahel bölgəsidir. Burada 4 milyondan çox uşaq istilik dalğaları, ekstremal istilik və qum-toz fırtınalarının birgə təhdidi ilə qarşı-qarşıyadır. Eyni zamanda, Banqladeş, Myanma və Pakistan kimi Asiya ölkələrində uşaqlar ən çox iqlim təhlükəsi altındadır.

Yüksək gəlirli ölkələr də üst-üstə düşən iqlim risklərindən qorunmur. Məsələn, İtaliyada 6 milyondan çox uşaq uzunmüddətli istilik dalğaları və quraqlığa məruz qalır.

UNICEF uşaqları daha yaxşı qorumaq üçün hökumətləri və müəssisələri emissiyaları azaltmağa, iqlimə uyğunlaşmanı yaxşılaşdırmağa, uşaqların asılı olduğu xidmətlərə diqqət yetirməyə çağıran plan təqdim edib.

Ketrin Rassel diqqət çəkib: “Bu analiz hökumətlərə və qərar vericilərə daha yaxşı planlamağa və davamlı xidmətlərə daha effektiv investisiya qoymağa kömək edir. Sağlamlıq və təhsil sistemlərini gücləndirməklə, infrastrukturun uşaqların ehtiyaclarına uyğun inkişaf etdirilməsi onların bu günkü iqlim təhdidlərindən qorunmasını və gələcəyinin təminatını gətirir.”