Macarıstan baş naziri Peter Magyar sabiq baş nazir Viktor Orbanın təyin etdiyi prezident və digər rəsmiləri vəzifədən kənarlaşdırmaq məqsədilə konstitusiyanın dəyişdiriləcəyini bildirib.

Magyar bazar ertəsi prezident Tamas Sulyoku Orbanın “kuklası” adlandıraraq istefa verməli olduğunu deyib. Lakin Sulyok baş nazirin istefa tələblərini bir neçə dəfə rədd edib.

Magyar və onun rəhbərlik etdiyi Tizsa partiyası apreldəki seçkilərdə inamlı qələbə qazanıb. Parlamentdə üçdə iki səs çoxluğu ilə onlar Orbanın 16 illik hakimiyyəti dövründə yaradılan siyasi sistemdə əsaslı islahatlar həyata keçirə bilərlər.

Magyar Sulyoka keçən bazar günü vəzifədən getmək üçün son müddət verib. Əks halda onu konstitusional yollarla vəzifədən azad etmək haqda qərar veriləcək.

Prezident əsasən rəmzi vəzifə daşısa da, qanunlara imza atmaq və parlamentdən keçən qanunları Konstitusiya Məhkəməsinə göndərmək səlahiyyətinə malikdir. Yeni hökumət tərəfdarları onun bu hüquqdan öz planlarını əngəlləmək üçün istifadə edə biləcəyi ilə bağlı narahatlıq keçirirlər.

Sulyok istefaya getməkdən imtina edir

Magyar bazar ertəsi səhər prezident Sulyokla Sandor sarayında görüş keçirib.

Sonra keçirilən mətbuat konfransında baş nazir prezidentin istefa verməkdən imtina etdiyini bildirib.

O deyib: “Prezidentə bildirdim ki, mövqeyini saxlayıb istefa verməsə, həmin gün Tizsa qanunvericilərini qanun layihələrimiz barədə məlumatlandıracağam və dərhal zəruri prosedurlara başlayacağıq.”

Magyar qanunvericilik prosesinin təxminən bir ay davam edəcəyini və “qanunun aliliyinə və demokratiyanın dağıdılmasında iştirak edən bütün kuklaların” aradan qaldırılacağını vurğulayıb.

“Macarıstan həm Tamas Sulyoka, həm də Viktor Orbanın deyil. O, nə bir partiyaya, nə də siyasi sistemə bağlıdır,” – deyə baş nazir əlavə edib.

“Konstitusiya aydın şəkildə göstərir ki, prezident millətin birliyini nümayiş etdirir və dövlətin demokratik fəaliyyətini qoruyur.”

Baş nazir Sulyokun vəzifədən azad olunması üçün hansı konstitusional dəyişikliyin tətbiq ediləcəyini açıqlamayıb.

O, Sulyoku vəzifəsini yerinə yetirməməkdə ittiham edib. Xüsusilə Orbanın siyasi rəqibləri və tənqidçiləri haqqında insanlıqdan uzaq bəyanatlarına susqun qalması və əvvəlki hökumətin LGBTQ fəxri yürüşünü qadağan edən qanunu qəbul etdiyi vaxt səssizliyini qeyd edib.

“Prezidentlik institutu – bu vəzifə – susqunluqla və fəaliyyət göstərməmə ilə zədələnmiş nüfuzunu bərpa etməlidir,” – deyə Magyar bildirib.

Cümə günü Sulyokun ofisi açıqlama yayıb. Orada baş nazirin istefa çağırışlarının “həm konstitusiyaya, həm də respublika prezidentinin institutunun nüfuzuna mənfi təsir göstərdiyi” vurğulanıb.

Açıqlamada əlavə olunub ki, Sulyok Avropa Şurasının insan hüquqları üzrə aparıcı orqanı olan Venesiya Komissiyasından yaranmış münaqişənin hüquqi aspektlərini qiymətləndirməsini istəyib.