Çin Myanmar üzərində siyasi təhlillərlə məşğul olan amerikalı vətəndaşın casusluqda ittiham edilərək həbs olunduğunu açıqlayıb.

Çinin Xarici İşlər Nazirliyi şənbə günü ABŞ mediasının iyunun əvvəlində ABŞ və Myanmar iki vətəndaşlığı olan alim barədə məlumat yaymasından sonra, həmin şəxsin "casusluq" və "dövlət təhlükəsizliyini təhdid etmə" ittihamı ilə saxlanıldığını təsdiqləyib.

Nazirliyin sözçüsü Lin Cian mətbuat konfransında bildirib ki, Min Zın — Myanmar Strategiya və Siyasət İnstitutunun (ISP-M) qurucusu — "cinayətkar məcburi tədbirlərə məruz qalıb".

O əlavə edib ki, Çin səfirliyi Quançjou şəhərindən ABŞ-nin baş konsulluğunu həbs barədə məlumatlandırıb.

ISP-M, 2021-ci ildə Myanmarda baş verən hərbi çevrilişdən sonra yaranan vətəndaş münaqişəsinin siyasi, resurs və münaqişə dinamikalarını araşdırır.

Həbs xəbəri, Pekinin Xarici İşlər Nazirliyinin Myanmar prezidenti Min Aunq Hlaingin 15-19 iyun tarixlərində Çinə rəsmi səfər edəcəyini açıqlamasından sonra verilir.

Həmin həbs, ABŞ prezidenti Donald Trampın may ortasında Çinə etdiyi dövlət səfərindən sonra baş verib. Bu səfər Trampın keçən il başlayan tarif müharibəsindən yaranan gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıyırdı.

Tramp sentyabrın sonunda Çin prezidenti Si Cinpinin Vaşinqtonda qəbul ediləcəyini bildirib.

Çində azı 200 amerikalı həbsdədir

"New York Times" qəzetinin məlumatına görə, Min Zın Myanmarda siyasət araşdıran tədqiqatçıdır və yeniyetmə ikən hərbi rejimə etiraz edib.

Qəzet yazır ki, alim 3 iyun tarixində Myanmar sərhədinə yaxın Yunnan əyalətinin Kunminq şəhərində yoxa çıxıb. Onun rəhbərlik etdiyi ISP-M isə keçmiş paytaxt Yangonda yerləşir.

2021-ci ildə hərbi çevriliş nəticəsində yaranan vətəndaş müharibəsi səbəbindən qurum fərqli yerlərdən fəaliyyət göstərir. Min Zın isə vaxtaşırı Myanmarda, ABŞ-da və hazırda yaşadığı Taylanda gedib-gəlib.

Instagram paylaşımında mayın əvvəlində keçirilən danışıqlara ev sahibliyi edən digər bir siyasi qrup Min Zının Kaliforniya Universitetinin Berkli kampusunda Travers Siyasi Elmlər departamentində doktorant olduğunu yazıb.

Min Zının niyə həbs edildiyi və saxlanarkən araşdırma aparıb-aparmadığı məlum deyil.

Tədqiqatçı əvvəllər Myanmardakı hərbi hökumət və onun mübarizə apardığı müxalifət qrupları haqda tənqidi yazılar yazıb.

ABŞ Dövlət Departamenti "New York Times"a həbsdən xəbərdar olduqlarını və "uyğun konsulluq yardımı göstərmək üçün çalışdıqlarını" təsdiqləyib, əlavə məlumat verməyib.

Çin səfirliyi Vaşinqtonda "New York Times"a açıqlamasında bildirir: "Çin hüquqi dövlət əsaslarına malik ölkədir. Orada yaşayan və səfər edən hər bir xarici vətəndaş Çin qanunlarına riayət etməlidir. Qanunu pozan və cinayət törədənlər qanuni məsuliyyət daşıyacaq".

Çində narkotik və maliyyə cinayətləri də daxil olmaqla, 200-300 ABŞ vətəndaşı həbsdədir. Vaşinqton onların bəzilərinin "yanlış həbs olunduğunu" bildirir.

2024-cü ildə baş tutan məhbus mübadiləsi zamanı hər iki tərəf üç vətəndaşını azad edib. Onlar arasında ABŞ iş adamları və Çin kəşfiyyatçıları olub.