Şimal Avropa sakinləri soyuq qışlara və daha yumşaq yaylara, həmçinin Yunanıstan kimi ölkələrdə illik dənizkənarı tətilə alışıblar. Yunanıstan, İspaniya və İtaliya isə daha isti iqlimə malikdir.

Lakin neft, qaz və kömür yandırılması davam etdikcə, istixana qazlarının buraxılması iqlim dəyişikliyinə səbəb olur və Avropa ən sürətlə isinən qitəyə çevrilir. Ölümcül istilik dalğaları güclü və daha tez-tez müşahidə olunur — hətta əvvəllər daha sərin olan Almaniya və İrlandiya kimi ölkələrdə belə.

Rekord istilik dalğası ilə Avropalılar belə mübarizə aparır

Ekstremal istilik susuzluq və istilik insultuna, eləcə də böyrək və ürək-damar xəstəliklərinin ağırlaşmasına səbəb ola bilər. Ən çox risk altında olanlar yaşlılar, hamilə qadınlar, körpələr, xroniki xəstəlikləri olanlar və sığınacaq tapa bilməyənlərdir.

Avropa hazırda şiddətli istilik dalğasının təsirindədir və iqlim dəyişiklikləri bu hadisəni gücləndirir. Temperatur bir çox yerlərdə 40 dərəcə Selsidən yüksək olur.

Cənubi Avropada insanların isti şəraitlə davranış təcrübəsi daha çoxdur. Onlar günorta saatlarında günəşdən uzaq durmağa çalışırlar.

Günün ən isti vaxtı — səhər 11-dən axşam 5-ə qədər fiziki fəallıq minimuma endirilir. İspaniya və Yunanıstanda soyuq iqlimdən gələn turistlər bəzən günorta günəşini düzgün qiymətləndirməyərək flip-floplarla və su gətirmədən küçədə gəzir, bəzən torpaq temperaturu 60 dərəcəyə qədər qalxır. Nəticələr bəzən ölümcül olur.

Cənubi Avropalılar günün həmən isti vaxtı günəşdə oturmur, küçədə gəzmir və qaçmırlar. Onlar kölgəli küçələrdə gəzir, ventilyator işlədən evlərdə, pəncərələri bağlı yerlərdə qalır və yaxud kondisionerli məkanlarda istirahət edirlər. Şəhər və kəndlər axşamlar temperatur soyuduqdan sonra canlanır.

Siestaya hörmət edilir

İspaniya, Yunanıstan və İtaliya şəhərlərinə gələn turistlər günorta vaxtı mağazaların bağlandığını və küçələrin boşaldığını görürlər. Yerli sakinlər bu vaxt qısa dincəlmə vaxtı — siestaya çəkilirlər.

Şimal Avropada işçilərin günorta yuxusu adəti olmadığı üçün bu vərdişe uyğunlaşmaq çətin ola bilər. Lakin mümkün olduqda qısa istirahət enerji bərpasına kömək edir, xüsusilə gecələr artan istilik yuxunu pozduqda.

İş saatları yenidən planlaşdırılmalıdır

İstilərin tez-tez olması ilə işəgötürənlər, xüsusən açıq havada çalışanların iş vaxtlarını tənzimləməlidir.

Yüngül və sərin yeməklər, alkoqolun miqdarına diqqət

İspaniya və Fransada gün ərzində yeməklə birlikdə kiçik pivə və ya şərab içilməsi yaygındır. Lakin alkoqol istehlakını ölçülü saxlamaq vacibdir, çünki o, susuzluğa səbəb olur.

Buna görə də bəzi festivallarda və ictimai tədbirlərdə alkoqol qadağan olunub.

Yayda şərab və ya pivə içmək cazibədar görünsə də, onlar susuzluğu aradan qaldırmır. İsti havalarda nahar yeməkləri də əhəmiyyətlidir. İspaniya və Yunanıstanda qazpacho kimi soyuq şorba və xiyar, pomidor, qarpız kimi su tərkibi yüksək olan salatlar tez-tez yeyilir.

Su, hər yerdə su

İsti olduqca bədən daha çox tərləyir. Buna görə su və "aguas frescas" — meyvə, çiçək və toxumlardan hazırlanmış, şəkərli yüngül, alkoqolsuz içkilərdən içmək su balansını qoruyur.

İtaliya şəhərlərində ictimai çeşmələr pulsuz soyuq su verir. Roma şəhərinin məşhur "nasoni" adlı çeşmələri 1800-cü illərdən bəri fasiləsiz işləyir. Yerli sakinlər suyu barmaq uclarında və biləklərdə sərindir, bu da bədənin daxili temperaturunu aşağı salmağa kömək edir.

Turistlər tarixi Pantheon yaxınlığındakı "nasoni" çeşmələrindən su şüşələrini doldururlar.

Fransızlar üz, qol və ayaqları sprey şüşələri ilə nəmləndirməklə fərqli üsuldan istifadə edirlər. Bu şüşələr isti havada apteklərdə satılır.

Sərin geyimlər və tropik gecələr

Az geyinmək sərin qalmaq üçün məntiqi olsa da, mütləq belə deyil. Cənubi Avropalılar boş, yüngül, açıq rəngli və təbii parçalardan — kətan və pambıq kimi — hazırlanmış geyimləri seçir. Bu tip geyimlər dərini qoruyur, az istilik udur və sintetik materiallardan daha nəfəs alandır.

Çarpayı üçün pambıq dylamlar süni olanlardan daha sərin sayılır. Yerli üsullara pərdələri çəkib, pəncərələri bağlamaq və gün ərzində istiliyin daxil olmasını azaltmaq daxildir. Gecə isə sərin havanın daxil olması üçün pəncərə açılır.

Lakin insanlar fosil yanacaqları yandırmağa davam etdikcə, Avropa daha çox güclü, ölümcül və tez-tez istilik dalğaları yaşayacaq. Buna uyğunlaşmaq üçün qitənin yaşayış və iş tərzini dəyişmək zərurəti yaranacaq.