ABŞ-ın qalıq yanacaqlardan asılılığını azaltmağa və daha təmiz enerji mənbələrinə keçməyə çalışdığı bir vaxtda, bir çox ekspertlər ümidverici bir həllə diqqət yetirirlər: məhəllələrdəki böyük marketlər və ticarət mərkəzləri.

"Walmart", "Target" və "Costco" kimi pərakəndə nəhənglərin damları və park yerlərində mövcud olan boş sahələr nəhəngdir. Bu geniş, əsasən boş yerlər, ABŞ-ın xarici enerjidən asılılığını azaltmaq, planetin istiləşməsinə səbəb olan emissiyaları kəsmək və şirkətlərə prosesdə milyonlarla dollar qənaət etmək üçün istifadə olunmamış günəş enerjisi potensialı kimi göstərilir.

Baltimordakı "IKEA" mağazasında damda və mağazanın park yerində günəş panellərinin quraşdırılması, şirkətin almaq məcburiyyətində qaldığı enerji miqdarını 84% azaldıb və 2020-ci ilin sentyabrından dekabrına qədər xərclərini 57% kəsib. (Panellər həmçinin müştərilərin avtomobillərini isti, günəşli günlərdə sərin saxlamaq üçün faydalı kölgə də təmin edir.)

2021-ci ilin fevral ayına qədər "IKEA" ABŞ-dakı yerlərinin 90%-də 54 günəş enerjisi sistemi quraşdırmışdı.

"Environment America" qeyri-kommersiya təşkilatı və "Frontier Group" tədqiqat firmasının hesabatına görə, böyük marketlər və ticarət mərkəzlərinin dam sahəsi illik elektrik ehtiyaclarının yarısını günəş enerjisindən istehsal etmək üçün kifayətdir.

Hesabatda qeyd olunur ki, bu supermağazaların bütün dam günəş enerjisi potensialından istifadə etmək, təxminən 8 milyon orta hesabla evi enerji ilə təmin etmək üçün kifayət qədər elektrik enerjisi istehsal edər və 11,3 milyon benzinlə işləyən avtomobili yoldan çıxarmaqla eyni miqdarda planetin istiləşməsinə səbəb olan emissiyaları azaldar.

Məsələn, hesabatda deyilir ki, adi "Walmart" mağazasının damı 180 min kvadrat futdur (təqribən 16,700 kvadrat metr), bu da təxminən üç futbol meydançası boydadır və 200 evə bərabər günəş enerjisi ilə təmin edə biləcək qədər yerdir.

"Environment America" təşkilatının 100% Bərpa Olunan Enerji Kampaniyasının baş direktoru Yohanna Neyman (Johanna Neumann) CNN-ə açıqlamasında bildirib: "ABŞ-da günəş enerjisi istehsal etməyən hər dam, qalıq yanacaqlardan və onlarla birlikdə gələn geosiyasi münaqişələrdən asılılığımızı kəsməyə çalışarkən itirilmiş bir damdır. İndi yerli bərpa olunan enerji istehsalına diqqət yetirməyin vaxtıdır və bunun üçün Amerikanın böyük marketlərinin damlarından daha yaxşı yer yoxdur."

Təmiz enerji işçilərinin təlim proqramlarında iştirak edən tərəfdarlar CNN-ə bildirirlər ki, böyük pərakəndə satış sahəsində günəş inqilabı, marjinallaşmış icmalara qeyri-mütənasib ziyan vuran iqlim böhranı ilə mübarizə apararkən yerli icmalar üçün də əhəmiyyətli bir gəlir mənbəyi olar və iqtisadi artımı stimullaşdırar.

Bununla belə, hesabat müəllifləri CNN-ə bildiriblər ki, ABŞ-dakı böyük marketlərin yalnız kiçik bir hissəsinin damlarında günəş panelləri və ya park yerlərində günəş çardaqları var.

CNN ABŞ-ın ən böyük pərakəndə satış şirkətlərindən beşinə – "Walmart", "Kroger", "Home Depot", "Costco" və "Target" – daha çox damüstü günəş enerjisinə niyə sərmayə qoymadıqlarını soruşdu.

Bir çox bərpa olunan enerji ekspertləri, xərcləri azaltmaq və qalıq yanacaq emissiyalarını cilovlamaq üçün günəş enerjisini nisbətən sadə bir həll kimi göstərsələr də, şirkətlər daha geniş tətbiqi əngəlləyən bir neçə maneəyə – tənzimləmələrə, işçi qüvvəsi xərclərinə və damların struktur bütövlüyünə işarə edirlər.

Kornell Universitetinin mülki və ətraf mühit mühəndisliyi professoru Edvin Kauen (Edwin Cowen) qeyd edib ki, iqlim böhranı sürətləndikcə bu cür təmiz enerji təşəbbüslərinə ehtiyac "şübhəsiz ki, təcili" olur.

Kauen CNN-ə deyib: "Yumşaq desək, gecikmişik. Ticarət sahəsində damüstü günəş enerjisini 15 il əvvəl, beş il əvvəl deyil, təşviq etmək üçün siyasət köməyinin olmasını istərdim. Hələ görüləcək çox iş var."