"Project Eleven"in yeni hesabatına görə, növbəti dörd-yeddi il ərzində 3 trilyon dollardan çox rəqəmsal aktiv oğurluq üçün həssas vəziyyətə düşə bilər.

"Rəqəmsal aktiv sənayesi ümumi dəyəri 3 trilyon dollardan çox aktivə malikdir və onların demək olar ki, hamısı kvant hesablamaları hücumlarına qarşı həssas olan eyni sinif kriptoqrafik primitivlə - elliptik əyri rəqəmsal imzalarla qorunur", - deyə hesabatda bildirilir.

Lakin burada təkcə kripto deyil, bütün sahələr risk altındadır. Hesabatda bildirilir ki, "Bitcoin", "Ether" və stabilkoinlər tərəfindən istifadə edilən eyni ictimai açar kriptoqrafiya bank sistemlərini, bulud infrastrukturunu, autentifikasiya şəbəkələrini və hərbi kommunikasiyaları da əhatə edir.

"Project Eleven" şirkətinin baş direktoru Aleks Prudenin (Alex Pruden) "Consensus Miami 2026" konfransında açıqladığı 110 səhifəlik hesabatda həmçinin bildirilir ki, kifayət qədər güclü kvant kompüterləri Şor alqoritmindən istifadə edərək ictimai açarlardan şəxsi açarlar çıxara bilər. Bu isə hücum edənlərə imzaları saxtalaşdırmağa və elliptik əyri kriptoqrafiya ilə qorunan pul kisələrinin və rəqəmsal hesabların idarəsini ələ keçirməyə imkan verəcəkdir.

Hesabatda vurğulanır ki, bu, təkcə "Bitcoin", "Ethereum", stabilkoinlər və digər blokçeynlər üçün deyil, blokçeynlər, bank infrastrukturu, bulud sistemləri, hərbi kommunikasiyalar və digər rəqəmsal identifikasiya sistemləri üçün də risk yaradır.

"Project Eleven" iddia edir ki, geniş istifadə olunan ictimai açar kriptoqrafiyasını qıra bilən kriptoqrafik cəhətdən əhəmiyyətli kvant kompüterinin yaranması ilə "Q-günü" ssenarisi 2030-cu ildən tez, 2033-cü ildən gec olmamaq şərtilə baş verə bilər.

"Təhlilimizə görə, mövcud tendensiyalar əsasında, "Q-günü"nün 2033-cü ilə qədər baş verməsi ehtimalı yüksəkdir, hətta 2030-cu ilə qədər də baş verə bilər", - deyə hesabatda yazılır. "Dünyanın post-kvant kriptoqrafiyaya keçidi üçün pəncərə daralır."

Hesabatda bunun niyə bu qədər mürəkkəbləşdiyinə dair izah verilir: böyük sistemlərin keçidi, şəbəkələrinin mürəkkəbliyindən asılı olaraq, tez-tez beş ildən on ildən çox vaxt aparır.

Digər çətinlik isə keçidin necə baş verməsidir. Bütün kvant həssas sistemlərinin və blokçeynlərin təhlükəsiz şəbəkələrə miqrasiyası bütün istifadəçilər, birjalar, qəyyumlar, pul kisəsi təminatçıları və maynerlər tərəfindən koordinasiyalı, eyni vaxtda keçid tələb edən bir prosesi əhatə edir.

"Boşluq texniki deyil", - hesabatda qeyd olunur. "Boşluq tamamilə koordinasiya, təxirəsalınmazlıq və miqrasiya xərclərini qəbul etmək istəyindən ibarətdir."

"Bitcoin"ə gəldikdə isə vəziyyət...