Hədiyyələrə, geyimə və digər məhsullara xərcləmək çox vaxt çətin olur. Lakin şəxsi maliyyə strategiyası alışdan əvvəl 48 saat gözləməyi tövsiyə edir. Bu, insanlara məhsula həqiqətən ehtiyacları olub-olmadığını müəyyənləşdirməkdə və impulsiv xərcləri azaltmaqda yardım edir.

Mütəxəssislərlə söhbət edərək, 48 saat qaydasının nə olduğunu və insanların maliyyələrinə nəzarət etməsinə necə dəstək olduğunu öyrəndik.

Impulsiv xərcləmə nədir? "MoneySuperMarket" şirkətinin şəxsi maliyyə mütəxəssisi Kara Gammell deyir ki, bu, planlaşdırılmamış alış-veriş deməkdir. “Gecə saatlarında və ya gəzərkən, əvvəlcədən çox düşünülməyən, ani istəyə əsaslanan hər hansı alışdır”.

48 saat qaydası nədir? Gammell bildirir ki, bu, impulsiv xərcləmənin qarşısını almaq üçün sadə üsuldur.

O izah edir ki, hamımız insanıq və impulsiv xərcləmə pis deyil. “Problem olanda başlayır ki, bunu çox tez-tez edirsiniz, gəlirinizdən artıq xərcləyirsiniz və ya alışdan sonra peşman olursunuz”.

“Özünüz üçün ara vermək üçün bəzi üsullar var, onlardan biri də 48 saat qaydasıdır.

“Sosial mediada və ya onlaynda bir şeyi gördükdə dərhal almağa tələsmək olar. Lakin 48 saat qaydası məhsulu səbətə qoyub 48 saat gözləməkdir. Əgər həmin müddətdən sonra da istəyirsinizsə, alış-veriş edirsiniz. Bu vərdişi tətbiq etdikdə, çox vaxt təsirli olur.”

48 saat qaydasının üstünlükləri nələrdir?

Gammellin sözlərinə görə, bu qayda pulun qənaət edilməsinə kömək edir; ehtiyacı olmayan, peşmanlıq yarada biləcək və ya lazım olmayan əşyaları almaqdan çəkindirir. “Bu, alış-verişi yavaşladır, bir az maneə yaradır, insanı düşünməyə sövq edir və bəzən ertəsi gün və ya bir neçə gün sonra qərarın yaxşı olmadığını görürsən.”

“Biz hamımız istehlakçı mədəniyyətində yaşayırıq və çox vaxt artıq olan və ya yer olmayan şeyləri alırıq.”

Matthew Sheeran, "Money Wellness" şirkətinin xarici əlaqələr meneceri bildirir: “İnsanlar maliyyələrinə nəzarətin müsbət təsirini düzgün qiymətləndirmirlər.

“Əgər impulsiv xərcləməyə daha çox nəzarət edə bilirsinizsə, dərhal alış-veriş etmirsinizsə və nəyi niyə xərclədiyinizi şüurlu şəkildə analiz edirsinizsə, bu, psixikanıza və zehni sağlamlığınıza müsbət təsir göstərir.

“Beləliklə, maliyyələr üzərində daha çox güc hiss edirsiniz və bu, böyük üstünlükdür.”

O əlavə edir ki, tək kliklə alış-verişin mümkün olduğu müasir dünyada çox sayda cazibə var. “Ən azı bunu sınamaq və daha balanslı olmaq üçün xatırlatmaq vacibdir. Əsas odur ki, büdcə tərtib edəsiniz.

“Bu, imkanlardan məhrum olmaq demək deyil – maliyyə hədəflərinizə uyğun şüurlu xərcləmə qərarları verməkdir. Bütün bu vasitələr uzunmüddətli məqsədlərinizə çatmağınıza kömək edir, ani impulsların yaratdığı müvəqqəti istəklərə yox.”

48 saat qaydasına alternativlər varmı?

Gammell əlavə edir ki, pul saxlamaq üçün başqa variant kimi “qəribə testi” də mövcuddur. “13 yaşlı qızıma doğum günü pullarını xərcləyəndə bunu tətbiq edirəm.

“Soruşuram ki, yeni ətir və ya ayaqqabı almaq üçün pul versələr, məhsulu yoxsa pulu istəyərsən? Çox güman ki, pulu seçəcəksən.

“Bu, psixoloji yanaşmadır və məhsulu yox, pulu üstün tutmağı dərk etməyə kömək edir. Əgər pulu seçirsinizsə, məhsul o qədər də cazibədar deyil.”

O, həmçinin bildirib ki, xərcləri izləməyə başlamaq vacibdir. Başqa variant kimi "Emma" tətbiqi xərclərin analizini aparır.

“Bu tətbiq bütün xərclərinizi təhlil edir və məsələn, ay sonunda sizə bildirir ki, Boots mağazasında əhalinin 80 faizindən çox xərcləmisiniz və ya Deliveroo da digər insanlarla müqayisədə daha çox pul sərf etmisiniz. Bu, xərclərə aylıq ümumi baxış təqdim edir və onları yenidən nəzərdən keçirmənizə yardım edir.”