Asheville, Şimali Karolina ştatında keçirilən dörd günlük G20 maliyyə nazirləri sammiti gərginliklə və ortaq bəyanat olmadan başa çatıb. Bunun səbəbi Çin hökumətinin ixrac strategiyasının digər bazarları ucuz məhsullarla doldurduğu ittihamlarını rədd etməsidir.

Dünya üzrə iqtisadi rəsmi şəxslər göndəriləcək mesajda razılığa gələ bilməyib, çünki Çin sənaye gücünün həddindən artıq olması və bunun ticarət tərəfdaşları ilə davamlı disbalanslar yaratmasına dair tənqidlərə qarşı çıxıb. Bu barədə məlumat ABŞ Maliyyə Nazirliyindən verilib.

Ortaq bəyanatın olmaması səbəbindən Maliyyə Nazirliyi qrupun yüksək səviyyəli ümumi məqsəd və dəyərlərini əks etdirən sədr bəyanatı yayımlayıb. Nazirlik bildirib ki, Çin qeyri-bazar üsulları və balanssızlığı artıran siyasətlərin aradan qaldırılması ilə bağlı maddələrin detalları ilə razılaşmayıb. Xüsusilə, "davamlı xarici artıqlar" nəticəsində "artı ixraca əsaslanan" ölkələr nəzərə alınıb.

Maliyyə Nazirliyi həmçinin başqa 19 üzvün Hürmüz boğazındakı gəmiçilik məhdudiyyətləri ilə bağlı narahatlıqlarını ifadə edən bəndi Çin rədd edib.

ABŞ Maliyyə Naziri Skott Bessent görüşlərdən sonra keçirdiyi mətbuat konfransında deyib: “Biz hesab edirik ki, non-bazar iqtisadiyyatlarının bitməyən ucuz ixrac axını davamlı deyil.”

O əlavə edib: “Dünyanın ən böyük və dayanıqsız cari hesab artığına malik olan Çin Xalq Respublikası etiraz edən tərəf idi. 19 ölkənin bunu müzakirə etmək istəməsi problemin böyüklüyünü göstərir.”

Ticarət müharibəsi səbəbindən ABŞ-Çin arasında ticarət həcmi azalsa da, Çin ötən il qlobal ixrac həcmində rekord fəaıhət göstərib. İhracat 1,2 trilyon dollara çataraq 2024-ci ildən 20 faiz çoxalıb.

Çərşənbə günü keçirilən mətbuat konfransında G20 sammitinin ortaq bəyanat yaymaması barədə sualı cavablandıran Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Quo Ciakun bildirib ki, Çin 2026-cı ildə ABŞ-nin G20 prezidentliyini üzərinə götürməsindən bəri dünya maliyyəsi mövzusunda aktiv və konstruktiv iştirak edib. "Görüşdə tərəflərin bəzi məsələlərdə fikir ayrılığı mövcuddur," deyə o qeyd edib.

Quo əlavə edib ki, ABŞ və digər üzvlər bütün tərəflərin qanuni narahatlıqlarına tam hörmət göstərəcək və dekabrın 15-də keçiriləcək Miamı sammiti faydalı olacaq.

Bazar ertəsi Quo jurnalistlərə mənbələr artıqları ilə bağlı müzakirələr artarkən deyib ki, “Çin qəsdən ticarət artığına nail olmaq istəmir və ticarətin tənzimlənməsi üçün birtərəfli tarif tədbirlərinə qarşıdır.”

Bu həftəki gərginliklər ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Çin Prezidenti Si Cinpin arasında sentyabrın 24-nə planlaşdırılan Vaşinqton görüşünün əvvəlkindən daha gərgin keçə biləcəyini göstərə bilər.

Bu görüşdə mərkəzi mövzulardan biri ticarət və tariflər olacaq. Hər iki tərəf ümid edir ki, bu, iki güc ölkəsi arasında münasibətlərin yenilənməsinə səbəb olacaq.

ABŞ Ticarət Nümayəndəliyi yaxın vaxtlarda 16 dünya iqtisadiyyatına dair araşdırmasının nəticələrini açıqlayacaq. Söhbət Çin, Avropa İttifaqı, Sinqapur, İsveçrə, Norveç, İndoneziya, Malayziya, Kamboca, Tayland, Cənubi Koreya, Vyetnam, Tayvan, Banqladeş, Meksika və Yaponiya kimi ölkələrdən gedir. Araşdırma bəzi sektorlar üzrə həddindən artıq sənaye tutumu saxlanması ittihamını əhatə edir.

Başqa sözlə, Çin və yaxın təchizat zənciri müttəfiqləri istehsal və ixracın çox olması ittihamı səbəbindən yenidən tarif tədbirlərinin hədəfindədir. İctimai rəy toplama və istintaq dinləmələrindən sonra isə ABŞ ticarət nümayəndəliyi hədəflənmiş ölkələrə qarşı yeni tariflər tətbiq edə bilər.

Çərşənbə günü Ağ Evdə mətbuat konfransında Tramp həftə ərzində olan proseslərdən narahat olmadığını göstərib. O, Si Cinpinin planlaşdırılan səfərini “çox həyəcanlı” adlandırıb və ABŞ-Çin münasibətlərinin gələcəyi ilə bağlı “çox məhsuldar mövzuların müzakirə olunacağını” əlavə edib.