İstilik dalğalarının bir neçə həftə davam etməsindən sonra Fransadakı üzümçülər məhsul yığımına əvvəlki illərdəki kimi girişmirlər.

Fransalı üzümlük və həyat tərzi jurnalisti Alisiya Dorey bildirib ki, “Otuz il əvvəl məhsul yığımına sentyabrın sonlarında başlayardılar və bəzən noyabrın əvvəllərinə kimi davam edərdi. İndi məhsul avqustda başlayır, və bu narahatedicidir.”

Fransanın cənub-qərbindəki Gironde departamentində bu il meşə yanğınları artıq 40 min hektardan çox əraziyə ziyan vurub. İqlim dəyişikliyinin yaratdığı qeyri-sabit hava şəraiti Fransanın ən qiymətli iqtisadi sahələrindən biri olan üzümçülük sənayesini təhdid edir. Üzümçülər erkən məhsul yığımına üstünlük verir.

Avropanın digər ölkələrində, o cümlədən Skandinaviya dövlətlərində isə artan qlobal temperatur şimalda yeni üzümçülük sənayesinin meydana çıxmasına imkan yaradır. Dorey deyir ki, “bu səbəbdən İngiltərədə və Danimarkanın cənub ucundakı Bornholm adasında da üzüm becərilir”.

Ekspertlər hesab edir ki, hələ sənayedə böyük dəyişikliklər gözləmək tezdir.

Burqundiya Şərab və İspirti Məktəbinin baş müəllimi Hüqo Seilli deyib ki, Norveç və İsveçdə bəzi üzüm bağı iqtisadi cəhətdən dayanıqlı olub. Lakin onlar daha çox daxili bazarın tələbindən irəli gəlir və hələ şərab ixracına yönəlməyiblər.

İspaniyanın üzüm bağlarının ümumi sahəsi azalır, lakin ölkə 930 min hektar ilə dünyada liderdir. Onun ardınca Fransa 783 min hektarla ikinci yerdədir, Çin 733 min, İtaliya 728 min, Türkiyə 410 min hektarla izləyir.

Üzüm istehsalının cənubdan şimala köçməsi daha sonra baş verə bilər. Seilli deyib: “İspaniyanın üzüm bağlarının çoxu kəskin quraqdır, ona görə də onların davamlılığı şübhə altındadır. Onlar iqlim dəyişikliyindən və nəticələrindən digər ölkələrdən çox əziyyət çəkir.”

Su təminatı da böyük problemlərdəndir. Seilli bildirib ki, “proqnozlara görə, 2050-ci ilə İspaniyanın çox hissəsi səhraya oxşayan iqlimə malik olacaq və böyük istehsal sahələri məhv ola bilər.”

Ən uyğun şərait

Fransanın üzümçüləri məhsullarını qorumaq üçün əlindən gələni edir. Parisdə olan üzümçülük jurnalisti Cefri T. İverson deyib ki, “bəzən bəzi bölgələrdə məhsul gündüz yox, gecə yığılır. Bu istidə üzümün oksidləşməsinin qarşısını almaq üçündür.”

İverson proqnozlaşdırır ki, bu il Fransada üzüm bağları “gözlənilməz şəkildə yüksək şəkər və aşağı turşuluq səviyyəsi ilə gedəcəklərinə görə narahatlıq yaşanacaq”.

“Bu, fermentasiya prosesində yeni problemlər yaradacaq və onlar ənənəvi şərab profilini yaratmaqda çətinlik çəkəcəklər,” deyə o əlavə edib.

İverson deyib ki, digər innovativ metodlara “üzüm bağlarının budanmasında yeni üsullarla yarpaqlardan kölgəlik düzəltmək, təbii günəşdən qoruyucu vasitələrdən istifadə etmək, torpağın mikroorqanizmlərini qorumaq üçün örtük bitkiləri əkilməsi” daxildir.

Bəziləri isə daha yaxşı iqlimə dözümlü üzüm sortlarını əkmək üçün köhnə bağları sökür.

Ənənəvi olaraq suvarma qadağandır, çünki bu, məhsulun struktur və aroma keyfiyyətinə mənfi təsir edir. Buna baxmayaraq, bəzi rəsmilər bu ilki quraqlıq şəraitində üzüm bağlarının suvarılmasına icazə veriblər.

İqlim artdıqca Fransada istehsal olunan şərabların profili dəyişir.

İverson qeyd edib ki, üzümçülük tarixi olaraq 30–50 paralellər arasında mümkün olub. Fransanın 41°N (cənub) və 51°N (şimal) koordinatları arasında yerləşməsi onun bu sahədə uğurlu olmasına səbəb olub. Ən yaxşı şərablar isə bu coğrafiyanın şimalında yetişir.

Adətən Fransız şərabları turşuluğu yüksək, alkoqol səviyyəsi isə aşağı olur. İqlim dəyişikliyi ilə bu şərablar dəzgahlarını itirir. İsti yaylar üzümü daha tez yetişdirir, nəticədə şəkər artır, aroma isə tam formalaşmır. Eyni zamanda turşuluq səviyyəsi aşağı düşür.

Üzümçülərin qarşısında çətin seçim durur: ya erkən məhsul yığaraq turşuluğu saxlamaq, ya da köhnə stilə uyğun olmayan, fərqli şərablarla barışmaq.

İngiltərədə şampan istehsalı

Turşuluğa önəm verən bəzi Fransız üzümçülər indi İngiltərə üzüm bağlarına investisiya qoyur. Əvvəllər şərab üçün çox soyuq hesab edilən İngiltərə hazırda şampan üçün uyğun üzüm sortlarını yetişdirməyə başlayıb.

Şimali ölkələrdə üzümçülüklə məşğul olan sahibkarlar isə unikal çətinliklərlə üzləşir.

Fransalı üzümçü Roman Şişeri, İsveçə köçərək orada şərab istehsalı ilə məşğul olur. O bildirib ki, İsveç heç vaxt üzümçülüyün cənnəti olmayacaq. Araşdırmalara görə, ölkədə 4 min hektar üzümçülük üçün münasib torpaq var. Lakin burada bağların saxlanması üzüm istehsalından daha çox enerji tələb edir.

Şişeri əlavə edib ki, İsveçin sərt qışları yeni əkilən bağlara ağır təsir edir: “Mərkəzi İsveçdə minlərlə hektar üzüm bağı əkmək uğursuzluğa düçar olmaq və ya minlərlə avro xərcləyərək onları yaşatmaq deməkdir.”

İqlim dəyişikliyi Avropa üzümçülərini müxtəlif istiqamətlərdə sınağa çəkəcək. Hüqo Seilli deyib ki, “dəyişkənlik və peşəkarlıq tam qiymətləndiriləcək və bu ikisini ən yaxşı bilənlər müstəqil üzümçülərdir.”