Almaniyanın kimya və material istehsalı sahəsində tanınan Covestro şirkəti, sintetik indiqo boyasının hazırlanmasında istifadə olunan anilin maddəsinin ətraf mühitə təsirini azaltmağa yönəlib.

Covestro Avropa İttifaqının maliyyələşdirdiyi Bio4PURConti adlı layihənin başladığını açıqlayıb. Layihənin məqsədi anilin istehsalının karbon izini azaltmaq və bioəsaslı anilin üçün dünyada ilk davamlı istehsal prosesini inkişaf etdirməkdir.

Covestro ildə bir milyon tondan artıq istehsal gücünə malik, dünyada aparıcı anilin istehsalçılarındandır. Şirkətin məlumatına görə, fosil yanacaqlara əsaslanan anilin istehsalı dünya üzrə hər il təxminən 20 milyon ton CO₂ emissiyası yaradır.

Anilin istehsalının karbon izini azaltmaq üçün Covestro bitki mənşəli biomassadan alınan sənaye şəkərlərini fermentasiya edən xüsusi mikroorqanizmdən istifadə edir. Sonrakı mərhələdə isə kimyəvi kataliz vasitəsilə bu ara məhsul tamamilə bitki karbonu ehtiva edən anilinə çevrilir.

Bio4PURConti layihəsi, xammalın mərhələlərlə əlavə olunması və məhsulun toplanması ilə həyata keçirilən fed-batch metodunu əvəz edərək, bitki əsaslı şəkərlə davamlı istehsal prosesini tətbiq edir. Bu, bərpa olunan xammal yolunu təmin edir və bioəsaslı anilinin mövcud poliuretan dəyər zəncirləri ilə tam uyğun olmasını təmin edir.

Covestro-nun proses texnologiyaları üzrə rəhbəri Dr. Markus Dugal bildirib: “Bio4PURConti yalnız Covestro və anilin bazarı üçün deyil, bütün sənaye biotexnologiyası sahəsi üçün əlamətdar layihədir. Anilin kimi böyük həcmli xammal üçün yarı-sənaye miqyasında davamlı fermentasiyanı nümayiş etdirmək kimyəvi sənayedə biotexnologiya proseslərinin nailiyyətləri üçün yeni standart qoyacaq. Biologiya və mühəndislik geniş miqyasda birləşəndə, dünyada vacib materialların istehsalını əsaslı şəkildə dəyişdirə bilər.”

Layihənin ümumi büdcəsi 8,4 milyon avro (9,7 milyon dollar), onun 7 milyon avrosu Avropa İttifaqının maliyyəsidir. Bio4PURConti yeddi ölkədən 10 tərəfdaşın dəstəyi ilə 42 ay müddətində icra olunacaq.

Bio4PURConti-nin əsas məqsədi anilinin karbon izini azaltmaq olsa da, bu maddə indiqo boyama sənayesində mürəkkəb tarixçəyə malikdir. ABŞ Ətraf Mühitin Mühafizəsi Agentliyi anilini ehtimal olunan insan xərçəngogen maddəsi (Qrup B2) kimi təsnif edir. Bu, laboratoriya heyvanlarında xərçəngə yol açdığına dair kifayət qədər sübut olmasına baxmayaraq, insanlarda bu təsdiqlənməyib. Bundan başqa, anilin dəri allergiyası, baş ağrısı, başgicəllənmə və ürək döyüntüsünün sürətlənməsi kimi sağlamlıq problemləri də yarada bilər.

2018-ci ildə Archroma anilin istifadə etməyən indiqo boyasını təqdim edib. Bu məhsulu Advance Denim və G-Star Raw qəbul edib. 2021-ci ildə isə Bluesign anilinlə bağlı daha sərt tələblər tətbiq edib və Bluesign tərəfindən təsdiqlənmiş indiqo növlərində anilinin azaldılmasını məcburi edib.