ABŞ-da pərakəndə satışlar mart ayında azaldı, çünki bank böhranının resessiya qorxularını gücləndirməsindən sonra istehlakçılar xərcləmələri məhdudlaşdırıblar.

İnvestorlar bu zəifliyin bir hissəsini azalan vergi qaytarmaları və yavaşlayan əmək bazarı ilə əlaqələndirirlər. "BofA" analitiklərinin məlumatına görə, Vergi Xidməti (IRS) bu mart ayında 84 milyard dollar vergi qaytarıb ki, bu da 2022-ci ilin martında qaytarılan məbləğdən təxminən 25 milyard dollar azdır.

Bu, istehlakçıların universal mağazalarda və məişət texnikası, mebel kimi davamlı mallara xərcləmələrini azaltmasına səbəb olub. Ümumi ticarət mağazalarında xərcləmələr mart ayında əvvəlki aya nisbətən 3% azalıb, yanacaqdoldurma məntəqələrində isə eyni dövrdə 5,5% geriləyib. Yanacaqdoldurma məntəqələrinin satışları istisna olmaqla, pərakəndə xərcləmələr mart ayında fevraldan 0,6% azalıb. Bununla belə, pərakəndə xərcləmələr illik müqayisədə 2,9% artıb.

**Kiçik vergi qaytarmalarının təsiri** İqtisadçılar deyirlər ki, azalan vergi qaytarmaları və genişləndirilmiş ərzaq yardımı faydalarının müddətinin başa çatması ötən aykı pərakəndə satışların azalmasında rol oynayıb.

"Mart ayı vergi qaytarmaları üçün çox vacib bir aydır. Bəzi insanlar ötən ilə bənzər bir şey gözləyə bilərdilər," deyə "BofA Global Research"ın baş ABŞ iqtisadçısı Adityə Bhave (Aditya Bhave) "CNN"ə bildirib.

"Bank of America" tədqiqatçılarının izlədiyi hər ev təsərrüfatına düşən kredit və debet kartı xərcləri mart ayında son iki ildəki ən yavaş tempə çatıb. Bu, azalan vergi qaytarmaları və bitmiş müavinətlər, eləcə də yavaşlayan əmək haqqı artımının nəticəsi idi.

"Bank of America İnstitutu"nun hesabatına görə, pandemiyadan əvvəlki dövrə aid "Supplemental Nutrition Assistance Program" (SNAP) vasitəsilə verilən əlavə müavinətlərin müddəti fevral ayında başa çatıb ki, bu da mart ayında xərcləmələri məhdudlaşdıra bilər.

**Yavaşlayan əmək bazarı** Əmək Statistikası Bürosunun (Bureau of Labor Statistics) məlumatına görə, orta saatlıq əmək haqqı mart ayında bir il əvvələ nisbətən 4,2% artıb ki, bu da əvvəlki ayın illik 4,6%-lik artımından azdır və 2021-ci ilin iyunundan bəri ən kiçik illik artım göstəricisidir. Əmək Xərcləri İndeksi (Employment Cost Index), yəni əmək haqqının daha hərtərəfli ölçüsü, işçi maaş artımlarının ötən il yavaşladığını da göstərib. Bu ilin birinci rübünə dair ECI məlumatları bu ayın sonunda açıqlanacaq.

Buna baxmayaraq, ABŞ əmək bazarı son vaxtlar sürətini itirsə də, hələ də möhkəm olaraq qalır. "Mastercard Economics Institute"un Şimali Amerika üzrə baş iqtisadçısı Mişel Meyer (Michelle Meyer) bildirib ki, bu, yaxın aylarda istehlakçı xərcləmələrini dəstəkləyə bilər.

"Gəlir artımı, balans və əmək bazarının sağlamlığını nəzərə aldıqda, ümumi mənzərə istehlakçı üçün hələ də əlverişlidir," Meyer deyib.

Əmək Statistikası Bürosunun məlumatına görə, işəgötürənlər mart ayında 236.000 yeni iş yeri yaradıblar ki, bu da tarixi standartlara görə möhkəm bir artımdır, lakin əvvəlki altı ayın orta aylıq iş artım tempindən daha azdır. Ən son aylıq İş Yeri Açıqlıqları və İşdən Çıxma Sorğusu (JOLTS) hesabatı fevral ayında mövcud iş yerlərinin sayının yüksək qaldığını göstərdi – lakin bu, 2022-ci ilin martında 12 milyondan çox olan pik səviyyəsindən 17%-dən çox az idi və yenidən baxılan məlumatlar ABŞ-da həftəlik işsizlik müavinəti müraciətlərinin əvvəllər bildiriləndən daha yüksək olduğunu göstərdi.

Əmək bazarı yaxın aylarda daha da soyuya bilər. Federal Ehtiyat Sisteminin iqtisadçıları, yüksək faiz dərəcələrinin gecikən təsirlərinin daha da güclənməsi ilə ABŞ iqtisadiyyatının ilin sonlarına doğru resessiyaya doğru irəliləyəcəyini gözləyirlər. "FED" iqtisadçıları "Silicon Valley Bank" və "Signature Bank"ın iflasından əvvəl resessiya riskləri ilə birlikdə zəif artım proqnozlaşdırmışdılar.

İstehlakçılar üçün ötən ay bank sektorundakı çaxnaşmaların təsirləri indiyə qədər məhdud olub. "Michigan" Universiteti tərəfindən izlənilən istehlakçı əhval-ruhiyyəsi...