Avstraliya Baş naziri Entoni Albanese ştatlar və ərazilərlə razılıq əldə etməzdən bir gün əvvəl milli məlumat mərkəzi standartlarının hazırlanması haqda məlumat verərkən Tasmaniyada kiçik bələdiyyə şəhərində planlaşdırılan süni intellekt fabrikinə qarşı güclü ictimai etirazla üzləşib və mövcud qaydalarla mübarizə aparıb.

Corc Taun bələdiyyəsi Avstraliyalı inkişaf etdirici Firmus şirkətinin Lonq Riç, Lonsestonun şimalında yerləşən ərazidə 288 meqavatlıq məlumat mərkəzinin tikintisinə 6-1 səslə təsdiq verib, lakin bunu istəksiz etdiyini bildirib.

Süni intellekt fabrikinə Tamar çayı yaxınlığında, keçmiş Ganns Pulp Mill sahəsində tikinti planlaşdırılırdı və yerli sakinlər tərəfindən kəskin etirazlar olub. Mərkəzin inşasının dayandırılması üçün təxminən 6 min nəfərin imzası olan petisiya təqdim edilib. Bələdiyyəyə 300-dən çox insan müraciət edib.

Müraciətlərdə enerji istehlakı, süni intellektlə bağlı məsələlər və "müstəqil tənzimləmə" mövzuları önə çıxıb. Bələdiyyənin sənədində bu narahatlıqların qərar prosesinə aid olmadığı qeyd olunub.

Çərşənbə axşamı keçirilən gərgin iclasda təklifə qarşı çıxış edənlər çoxluq təşkil edib. Onlar bələdiyyənin yeni federal qaydaların qüvvəyə minməsini gözləməli olduğunu vurğulayıb.

İclasda söz alan sakin Loren baş nazirin planlarına işarə edərək bələdiyyənin təsdiqini təxirə salmasını tələb edib.

“Keçən həftə milli televiziyada baş nazir Entoni Albanese böyükmiqyaslı süni intellekt məlumat mərkəzləri üçün məcburi standartları elan etdi,” deyib.

“Tasmaniya Avstraliyanın bir hissəsidir və biz də qorunmalıyıq” deyə əlavə edib.

Çərşənbə günü Albanese milli kabinet iclasından sonra açıqlayıb ki, hökumət gələn ilin əvvəlindən böyük məlumat mərkəzlərinin minimum tələblərini müəyyən edən vahid tənzimləmə çərçivəsini qanuniləşdirəcək.

Federal hökumət enerji, su və torpaq istifadəsi sahəsində ştatlar və ərazilərlə vahid və məcburi standartlar üzərində işləyir. Lakin milli kabinetdən verilən məlumata görə, qanunvericilik ştat və ərazi planlaşdırma proseslərinin təkrarını nəzərdə tutmur, onları tamamlayacaq.

Corc Taun bələdiyyəsinin üzvləri bildiriblər ki, hazırkı qanunlar əsasında qərar verməlidirlər və gələcək qaydaların qüvvəyə minməsini gözləyə bilməzlər.

“Son dörd ildə bələdiyyə üzvü olarkən bu, qəbul etdiyim ən çətin qərarlardan biridir,” deyib bələdiyyə üzvü Hitər Eşli.

“Biz bu mövzunu çox müzakirə etdik, lakin planlaşdırma orqanı kimi rəhbərlik etdiyimiz qaydaların xaricinə çıxa bilmərik.”

Bələdiyyə üzvləri çərşənbə axşamı qərar verməkdə çox istəksiz olduqlarını vurğulayıb, bələdiyyə üzvü Uinston Meyson bunun qaydalara əsaslanan zəruri qərar olduğunu deyib.

Təklifi qəbul etməyənlər 14 gün ərzində qərara apelyasiya verə bilərlər. Change.org platformasında petisiya təşəbbüsçüsü En-Mari Bastyan bildirib ki, bir neçə sakin qərardan narazıdır.

“İcma arasında çox sayda insan indi narazıdır,” deyib "Guardian Australia"ya. “Onların narahatlıqları tamamilə rədd edildi.”

“Bələdiyyə məsuliyyətdən yayınaraq öz işini görmədi.”

Firmus şirkətinin nümayəndəsi bələdiyyənin qərarını müsbət qarşılayıb və layihənin dizayn, satınalma və tikinti planlaşdırma mərhələlərinə keçəcəyini bildirib.

Şirkətin həmtəsisçisi Oliver Körtis deyib ki, onlar milli gözləntiləri və standartları dəstəkləyirlər.

“Operatorlar göstərməlidir ki, enerji sistemini dəstəkləyir, suyu məsuliyyətlə istifadə edir, uyğun yerləri seçir və yerləşdikləri icmalara real fayda verirlər,” deyib.

“Bizim süni intellekt fabriklərimiz xüsusi tikilib, enerji səmərəliliyini artırmaq və su istifadəsini azaltmaq üçün holistik şəkildə dizayn olunub.”

Yeni qaydalar qanuniləşdirilməzdən əvvəl ştat və ərazi hakimiyyətlərinə davamlı məlumat mərkəzi planları daxil olur. Avstraliya Enerji Bazar Operatoru bu həftə hesabatında ölkə üzrə 225 məlumat mərkəzinin inkişafda olduğunu bildirib.

Federal parlamentin məlumat mərkəzləri üzrə sorğusunun sədri, Yaşıllar partiyasının senatoru Sara Henson-Yanq deyib ki, qaydalar qüvvəyə minənədək yeni süni intellekt məlumat mərkəzlərinə moratorium tətbiq edilməlidir.

“Bu şirkətlər artıq ştat hökumətlərinə təzyiq edir,” deyib.

“Onlar ölkə boyunca icmalara təzyiq göstərirlər. Biz ya moratorium, ya da qanunların geriyə doğru tətbiqini tələb edirik.”

Federal plan altında qaydalar sərtləşsə də, bəzi hallarda mövcud rejim problemlər yaradır. Viktoriya Ətraf Mühit Mühafizəsi İdarəsi bu həftə ştatda məlumat mərkəzinə ilk dəfə etiraz edərək Zerra DC şirkətinin Melburnun şimalında keçmiş Ford fabrikini 1,1 milyard dollar və 366 meqavat tutumlu kampusa çevirmək müraciətinə qarşı çıxıb.

EPA nümayəndəsi qərarın planlaşdırma naziri üçün son qərar olduğunu qeyd edib, lakin orqan "potensial səs-küy riskləri və ümumi sahə planlaması ilə bağlı təsirlərin" səbəbindən etirazını ifadə edib.

EPA əlavə edib ki, müraciət dəyişdirilərsə, yenidən qiymətləndirmə aparılacaq.

Zerra DC-nin nümayəndəsi şirkətin rəyləri müsbət qarşıladığını və məsələnin akustik mütəxəssislərlə həllinə çalışdıqlarını bildirib.