Meta, Avropa İttifaqının Rəqəmsal Xidmətlər Qanunu (DSA) üzrə aparılan ilkin araşdırmada Instagram və Facebook-un "asılılıq yaradan" dizaynına görə qanunu pozub. Şirkət hər iki tətbiqi yenidən dizayn etməli və 12 milyard dollara qədər cərimə ilə üzləşə bilər.

Avropa Komissiyası Meta-nın istifadəçilərin, o cümlədən azyaşlıların və həssas böyüklərin fiziki və zehni sağlamlığına təsir edən asılılıq yaradan dizayn risklərini kifayət qədər nəzərdən keçirmədiyini bildirib. Komissiya fərdi tövsiyələr, avtomatik oynatma və sonsuz sürüşdürmə kimi xüsusiyyətləri xüsusilə qeyd edib. Bu cəhətlərin istifadəçinin fasiləsiz sürüşdürmə ehtiyacını artırdığını və beynin "avtopilot rejiminə" keçməsinə səbəb olduğunu vurğulayıb.

Hesabat həmçinin Meta-nın istifadəçilərin istifadəsini məhdudlaşdırmaq üçün təqdim etdiyi vasitələri tənqid edib. Vaxt idarəetmə vasitələrinin asanlıqla rədd oluna bildiyini, valideyn nəzarətinin effektiv olması üçün texniki bilik, səy və zaman tələb etdiyini və Meta-nın psixi sağlamlıqla bağlı məlumatlandırma tədbirlərinin riskləri azaltmaq üçün kifayət etmədiyini qeyd edib.

Komissiyaya görə, Meta hər iki sosial şəbəkəni yenidən dizayn etməli ola bilər. Avtomatik oynatma və sonsuz sürüşdürmə kimi funksiyaların standart olaraq deaktiv edilməsi, ekran vaxtı üçün effektiv fasilələrin tətbiqi və tövsiyə alqoritminin "məşğulluq yönümlü olmaması" təmin edilməlidir.

Avropa Komissiyasının araşdırması 2024-cü ilin mayında başlayıb və Meta-nın yaş təsdiqi alətləri ilə azyaşlıların məzmunlarının qorunmasını ayrıca yoxlayır. Meta özünü müdafiə edəcək. Əgər Komissiyanın qərarı rəsmiləşərsə, Mark Zukkberq və şirkətinin illik dünya üzrə dövriyyəsinin 6 faizi qədər, təxminən 12 milyard dollaradək cərimə ilə üzləşməsi mümkündür. 2025-ci ildə Meta-nın illik dövriyyəsi 200,97 milyard dollar olub.

Qərar Avropa İttifaqının 16 yaşdan aşağı şəxslər üçün sosial mediaya girişə qlobal qadağa tətbiq etməyi müzakirə etdiyi vaxtda verilir. Bu məsələ ilə bağlı Avropa Komissiyasının hesabatı gələn bazar ertəsi açıqlanacaq. Avqustda Meta ABŞ-da tətbiqlərinin qəsdən asılılıq yaratması ilə bağlı məhkəmə qarşısına çıxacaq; dörd ştat şirkətdən 1,4 trilyon dollaradək cərimə tələb edir.

Avropa Komissiyasının texnologiya siyasəti rəhbəri Henna Virkkunen bildirib: “Avropalıların fiziki və zehni sağlamlığının qorunması sosial media platformaları üçün prioritet olmalıdır. Rəqəmsal Xidmətlər Qanunu platformaları asılılıq yaradan dizayn və təsirləri üçün məsuliyyətə cəlb etməkdə aydın çərçivə təqdim edir. Avropada qanunvericiliyimizin tətbiqinə tam sadiqik.”