Meksikanın aşağı palatası xarici müdaxilə zamanı seçkilərin ləğvini mümkün edən konstitusiya dəyişiklik təklifini təsdiqləyib. Tənqidçilər bunu seçki prosesinə inamı sarsıtmaq və legitim nəticələrə etiraz yollarını genişləndirmək kimi dəyərləndirir.

Təklif cümə axşamı Deputatlar Palatasında 307 lehinə, 128 əleyhinə və 1 bitərəf səslə qəbul edilib.

Dəyişikliyə görə, xarici müdaxilə seçkilərin etibarsız sayılmasının əsasları siyahısına əlavə olunacaq.

İslahatın iyun 2027-də keçiriləcək növbəti federal seçkilərə təsir etmək ehtimalı azdır. Qüvvəyə minməsi üçün isə Senatın təsdiqinə ehtiyac var.

Konstitusiya dəyişikliyi xarici müdaxiləni “qanunsuz maliyyələşdirmə, təbliğat, sistemli dezinformasiya yayımı, rəqəmsal manipulyasiya və xarici hökumət və ya qurumların müdaxiləsi” kimi müəyyən edir.

Həmçinin, ictimai rəyi təsir etmək məqsədilə siyasi, iqtisadi, diplomatik və media təzyiqi aktlarını da əhatə edir.

Aşağı palatada hakimimar morena partiyasının rəhbəri Rikardo Monreal bu tədbiri Meksika demokratiyasının qorunması üçün vacib addım sayaraq, xarici qüvvələrin seçki nəticələrinə təsirinin qarşısını almaq üçün güclü konstitusiya müdafiəsinə ehtiyac olduğunu vurğulayıb.

“Davamlı 30 saatdan çox işdən sonra biz Meksikanın aşağı palatasında seçki sistemimizi, məhkəmə seçkilərini və demokratiyamızı gücləndirəcək islahatları qəbul etdik,” o deyib.

Müxalifət partiyası isə qanun dəyişikliyinin məqsədini şişirdilmiş kimi qiymətləndirib və motivasiyanın yanlış olduğunu bildirib.

Cümə axşamı Monreal xarici müdaxiləni müəyyən edən və seçkilərin ləğv edilməsində yeni əsasların tətbiqini göstərən ikincil qanunların ləğvini tələb edib.

Partiya qeyd edib ki, 2027 seçkilərindən əvvəl qanunvericiliyi tam tətbiq etmək üçün vaxt çatmır.

Seçki islahatları seçkinin başlanmasından ən azı 90 gün əvvəl qəbul edilməlidir ki, qüvvəyə minə bilsin.

Şeinbaum xarici müdaxilə riskindən xəbərdarlıq edib

İslahat morena partiyası daxilində Meksika işlərinə xarici müdaxilənin artdığı narahatlığı fonunda irəli sürülüb.

Son həftələrdə partiya rəsmiləri xarici siyasətçilərin tənqidlərini və ABŞ Prezidenti Donald Trampın şərhlərini daxili siyasətə təzyiq nümunəsi kimi göstəriblər.

“Meksika seçkilərində xarici müdaxilə riski ola bilər,” deyə Prezident Kludiya Şeinbaum qanunverici səsvermədən sonra keçirilən mətbuat konfransında bildirib.

Şeinbaum əvvəlki hallarda yerli namizədlər və təşkilatlar üçün xaricdən maliyyə dəstəyinin olduğunu da təsdiqləyib.

Müxalif Milli Hərəkət Partiyasının (PAN) koordinatoru Xose Elias Liksa islahatın əleyhinə çıxmaq xarici müdaxiləni dəstəkləmək demək deyil fikrini rədd edib.

“Belə arqumenti qəbul etmirik,” deyə Liksa deputatlara bildirib.

“Seçkilərin ləğvinə təşkilatlı cinayət müdaxiləsinə etiraz edənlərin təşkilatlı cinayətə qarşı deyil kimi göstərilməsi ilə eynidir.”

İnstitutsional İnqilabi Partiyasının (PRI) üzvü Ruben Moreira Valdez partiyasının xarici müdaxiləyə qarşı olduğunu bildirib. Lakin yeni qaydaların praktiki tətbiqinə şübhə ilə yanaşır.

“Hər hansı xarici müdaxiləni rədd edirik,” o deyib. “Problem ondadır ki, müzakirədə müdaxilə ilə pozuqluq qarışdırılır, halbuki bunlar fərqli anlayışlardır.”

Valdez əlavə edib ki, islahatda istifadə olunan geniş ifadələr qanunun tətbiqi üçün lazım olan ikincil qaydalar hazırlananda çaşqınlıq yarada bilər.

“Əgər kimsə xaricdən reklam alsa, beynəlxalq xəbər Meksikada yayılarsa və ya pozuqluq arqumenti fikirləri məhdudlaşdırmaq üçün istifadə edilərsə, nə baş verəcək?” deyə o sual edib.