İsrail tərəfindən Fələstin həbsxanalarında qanlı işgəncələrə, o cümlədən zorakılıq və seksual zorakılığa dair son açıqlamalar dünya ictimaiyyətinə Fələstin xalqının İsrail qeyri-qanuni yerleşimçi kolonial işğalı altındakı dəhşətli həyatından yeni bir görünüş təqdim edir. Hər hansısa insanlıq dəyərlərinə sahib olan şəxs bu açıqlamalar qarşısında dəhşətə düşür, qəzəblənir və rüsvayçılıq hiss edir. Dünyanın çoxlu insanları belə iyrənc və qəddar işgəncə halları ilə qarşılaşmağı belə təsəvvür edə bilmir, onların törədilməsi isə daha da qəbuledilməzdir.

Real vəziyyət budur ki, israilli məhbusların seksual zorakılığı, güc tətbiqi və psixoloji-əsəbi işgəncələr barədə xəbərlər ilk dəfə deyil ki, gündəmə gəlir. Tədqiqatçılar və vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları onilliklərdir ki, belə vəhşilikləri sənədləşdirir. 2023-cü ilin oktyabrından əvvəlki dövrdə israilli həbsxanalarının Fələstinlilər üçün şəraiti daha da ağırlaşdırılıb və bu hal 2010-cu illərdən davam edir. Son iki yarım ildə isə bu dəhşətli şərait daha da pisləşib.

Bu müddət ərzində işgəncə kamerasının içindən kənara da çıxan başqa bir təhlükəli xüsusiyyət ortaya çıxıb: zorakılığı həyata keçirənlərin onu sevinc və şənliklə yerinə yetirməsi.

Fələstinli həbs olunanların və məhbusların ifadələrini oxuduqda məlum olur ki, yalnız israilli mühafizəçilər müntəzəm işgəncə tətbiq etmir, həm də bu işgəncələri gülərək törədirlər. Davam edən ifadələrdə işgəncə verənlərin gülüşləri təsvir edilir. Bu sual yaranır: kim işgəncəni sevinc mənbəyi hesab edir? Hansi şəraitdə gülmək işgəncənin yan ürəyi, hətta müşayiətçisi kimi qəbul olunur? Bu məsələ daha qorxulu olur, çünki belə gülüşlə müşayiət olunan zorakılıq hallarının son açıqlamalara xas olmadığı məlumdur.

İki yarım ildir davam edən soyqırım zamanı dəfələrlə israilli əsgərlərin vəhşilik törədərkən video çəkdikləri, evləri və bütün məhəllələri dağıtdıqları, mülki insanları, o cümlədən uşaqları qətlə yetirdikləri, məmləkətlərini qaçqın saldıqları, öldürdükləri fələstinlilərin əmlakını mənimsədikləri və günahsız fələstinliləri əzab verdikləri üzə çıxıb. Onlar bunu aydın şənliklə edirlər.

Al Jazeera-nın Araşdırma Bölməsi bu videolardan bir məlumat bazası hazırlayıb. Məsələn, bir fransız-israilli əsgər həbs olunanlara işarə edərək deyir: “Bax, özündən keçdi. Onun arxasını göstərim, baxmaq istəyirsən. Güləcəksən. Bax, onu danışdırmaq üçün işgəncə veriblər. Arxasını gördün? Uşağıdır tamam.” Bu əsgər niyə videonu izləyənlərin güləcəyini belə dəqiq bilir? Bu, bizə qorxunc bir həqiqəti göstərir: İsrail cəmiyyətində qanlı qatil, işgəncəçi və fələstinlilərin həyatını məhv edənlərin şənliyi təqdir edilir. Bu videolar ümumilikdə israilli cəmiyyət tərəfindən müsbət qarşılanır. İldəlik israilli media soyqırımı tərənnüm edir və daha da gücləndirilməsi çağırışları edir. Bəs niyə belədir və bu, israilli cəmiyyət haqqında nə deyir?

Onilliklər boyu, israilli təbliğat belə göstərirdi ki, fələstinlilərlə zorakılıq, öldürülmə və didərginlik faciəli olsa da, zəruri idi. Bu fikri, İsrail baş naziri Qolda Meyirin məşhur sözləri təsvir etmişdi: “Biz oğullarımızı öldürən ərəbləri bağışlaya bilərik, amma onların oğullarımızı öldürməyə məcbur etmələrini heç vaxt bağışlamarıq.” Ondan sonra bu düşüncə redaktorluqda dominant təbliğat alətinə çevrildi və “atəş açıb ağlamaq” ifadəsi yarandı.

İkinci İntifadan sonra, xüsusilə 2007-ci ildə Qəzzaya zalım məhbusluq xəbərindən sonra, “atəş açıb ağlamaq” izrailli cəmiyyətində artıq zədələnməyə başladı. İsrail ictimaiyyəti Fələstinlilərə qarşı zorakılıq nəticələrini gizlətməkdə davam etdi və əsgərlərinin psixoloji əziyyətini önəmli göstərməyi dayandırdı. Əksinə, onların fələstinliləri öldürməkdə və dağıtmaqda effektiv olduqlarını təqdir etməyə başladı.

2004-cü ildə Qəzzaya məhbusluq tətbiq edən əsas akademiklərdən biri və bəlkə də arxitektoru Arnon Soffer bildirmişdi ki, “Sərhəddə təzyiq çox pis olacaq. Bu dəhşətli müharibə olacaq. Həyatda qalmaq üçün ölmək, öldürmək lazımdır. Hər gün, hər saat.” Soffer əlavə edirdi ki, “Yalnız narahat olduğum şey qızlar və oğlanların normal adam kimi evlərinə geri qayıtmasıdır.” Ancaq israilli cəmiyyət daha da artan zorakılıq nəticələrinə yavaş-yavaş önəm verməyə başlayırdı. Qan tökmək işlərin sayını təqdir etməyə başladı və bu xəbər sevinc hissi ilə qəbul olunurdu. İndi “ağlamaqla atəş açmaq” görüntüsü tamamilə yox olub, əvəzinə atəş açarkən israillilərin şən olduğu vəziyyət üzdədir.

Bu şən zorakılıq israilli millətin və ya yəhudi kimliyi, mədəniyyəti, dini ilə əlaqəli xarakteristik deyil, əksinə, dərin kolonial zorakılığı əhatə edən dövlət və cəmiyyətin təbii nəticəsidir. Yerleşimçi kolonializm insanın ən pis tərəflərini ortaya çıxarır və onları radikal fikirlərə və hərəkətlərə sürükləyir. Niyə?

Yerleşimçi kolonializm sisteminin işləməsi üçün iki xüsusiyyət əsasdır. Birincisi, yerli sakinlərin tam şəkildə insanlıqdan çıxarılmasıdır ki, onlar fiziki, siyasi və mədəni olaraq təmamilə yox edilsin. Bu insanlıqdan çıxarılma koloniyal zorakılıq tətbiq etməkdən bütün əxlaqi maneələri aradan qaldırır. Eyni zamanda, bu, yerleşimciyə üstünlük hissi verir və onu adi insandan üstün, demək olar ki, ilahi bir varlıq kimi görməyə aparır. Həmin yerdə insanlıqdan çıxarılmış Fələstinli məişət tullantısı kimi aradan qaldırıla bilən obyekt olsa, yerleşimci isə qanunlara, əxlaq qaydalarına və insani dəyərlərə tabe olmayan tanrıya bənzəyir.

İkincisi isə, hər uğurlu yerleşimçi zorakılığı ilə ona mükafat verilir. Zorakılıq artıq zəruri pislik və ya faciəvi zəruri vasitə deyil, əksinə müsbət dəstək və tanınma vasitəsidir. Bu da zoraklıq edərkən şənlik hissini yaradır. Zorakılıq kollektiv israilli cəmiyyət üçün faydalı hesab edilir və buna görə də sevinc doğurur.

Böyük zorakılıq olayı sevinc hissilə qarşılanan cəmiyyət özünü daxildən islah edə bilmir. Bu cəmiyyət sağala, bölgənin normal üzvünə çevrilə bilməz. Yeganə çıxış yolu zoraklığın mükafatlarının əlindən alınmasıdır. Hazırda İsrail yerleşimçi kolonial təcavüzünün mükafatlarını alır, o cümlədən silah satışının artması, Avropa İttifaqı kimi güclü regional əməkdaşlıq və Qərb siyasi, sosial və mədəni dəstəyini davam etdirməsi kimi. Bu dəyişməlidir. İsrail yerleşimçi kolonial zorakılığına görə ciddi cəzalandırılmalı, bunun minimumu isə tam iqtisadi təcrid olmalıdır. İsraillilər dünya ilə material əlaqələri azaldıqda, onların genosid zorakılığı sevinc deyil, qadağan edilmiş amil kimi qəbul etməsi üçün yeni yol tapmaq məcburiyyətində qalacaqlar. Dünya İsrail cəmiyyətinə bu əxlaqi norma üçün təzyiq göstərməsə, israilli cəmiyyətə düşən haqlı utanc bütün İsraillə müttəfiq olan dünya dövlətlərinə də aid olmalıdır.