("Oil & Gas 360") – May ayı enerji bazarlarının geosiyasi pozuntunu müvəqqəti problem kimi deyil, struktur dəyişiklik kimi qiymətləndirməyə başladığı bir dövr kimi yadda qala bilər.

Hörmüz Boğazı ətrafındakı gərginlik genişləndi: ehtiyatların azalması, ticarət axınlarının dəyişməsi, LNG-nin yenidən önəm qazanması və qlobal enerji sisteminin daha az çevik olması ilə bağlı narahatlıqlar artdı. Ayın sonunda bazar sadəcə xəbərlərə reaksiya verməkdən çıxaraq təchizatın etibarlılığını yenidən qiymətləndirdi.

Bu ayın ən vacib 5 mövzusu

1. Hörmüz qlobal enerji bazarının mərkəzinə çevrildi

May ayını ən çox Hörmüz Boğazı formalaşdırdı.

Gəmiçilikdə pozuntular, dəniz hərəkətlərində narahatlıqlar, ixracın azalması və mümkün blokadalar neft qiymətlərini dəfələrlə yüksəltdi. İstehsalçılar, emalçılar, ticarətçilər və hökumətlər enerji dəhlizinin etibarlılığını yenidən qiymətləndirməyə məcbur oldu.

Lakin ayın sonunda ABŞ ilə İran arasında mümkün razılaşma xəbərləri bazar hissiyatını dəyişdi. Hörmüz gəmi marşrutlarının yenidən açılması gözləntiləri neft qiymətlərinin azalmasına səbəb oldu. Brent fəyzi 2020-ci ildən bəri ən zəif aylıq göstəriciyə doğru irəliləyirdi.

Niyə önəmlidir:
May enerjinin həm pozulmasını, həm də həll imkanını qiymətləndirən bir dövrün başlanğıcı oldu. Hörmüz Boğazı neft qiymətləri, ticarət axınları, enerji təhlükəsizliyi və bazar hissiyatını ən çox təsir edən amil oldu.

2. LNG böhranın strateji yanacağı oldu

Neft xəbərlərə təsir etsə də, uzunmüddətli müzakirəni LNG müəyyən etdi.

LNG gəmiçilik tarifləri sürətlə yüksəldi. Avropa təchizat təhlükəsizliyinə fokuslandı. LNG Canada ixracda yeni nailiyyətlərə imza atdı. "Commonwealth LNG" Luizianada əsas ixrac planlarını irəli apardı. "Alaska LNG" yeni təchizat sazişləri ilə müzakirələrə qayıtdı. BEA qaz çatışmazlığının illərlə davam edə biləcəyini xəbərdar etdi.

Eyni zamanda İran və Qatarla bağlı pozuntular qlobal qaz bazarlarının logistika və infrastruktur risklərinə nə qədər həssas olduğunu göstərdi.

Niyə önəmlidir:
Təbii qaz keçid yanacağından strateji təhlükəsizlik vasitəsinə çevrilir.

3. Məhud ehtiyatlar bazar psixologiyasını dəyişdi

May boyunca analitiklər, istehsalçılar və institutlar bu mesajı təkrar etdilər: dünya təchizat ehtiyatları azalır.

Ticarət neft ehtiyatları çoxillik ən aşağı səviyyələrə yaxınlaşdı. Körfəzdəki pozuntular gücləndikcə OPEC istehsalı kəskin azaldı. Hətta kiçik qəsd olunmuş pozuntular bazarda güclü reaksiyalara səbəb oldu, çünki əlavə tutum və anbar qoruyucuları artıq bolluq yaratmır.