Ebola ilə yoluxmuş səyyahın 2026 Dünya Kuboku zamanı ABŞ-a gəlmə ehtimalı aşağıdır, amma sıfır deyil və belə bir vəziyyət yaranarsa, ABŞ xəstəxanaları cavab verməyə hazırdır, ABŞ yoluxucu xəstəliklər üzrə mütəxəssisləri bildirir.

Əvvəllər vəziyyət fərqli idi.

2014-cü ildə Qərbi Afrikada Ebola epidemiyası zamanı Liberiyalı Tomas Erik Dankan adlı şəxs Dallas xəstəxanasına Ebola simptomları ilə gəldi, amma qəbul edilməzdən əvvəl geri qaytarıldı.

İki tibb bacısı yoluxdu, amma sağ qaldı.

Bu, ABŞ-da Ebola hazırlığı üçün 260 milyon dollar vəsait ayrılmasına və 13 ixtisaslaşmış müalicə mərkəzinin yaradılmasına səbəb oldu. Məqsəd xəstəxanaların Ebola şübhəsi ilə xəstələri aşkar etməsi, izolyasiya etməsi və təhlükəsiz qayğı göstərməsidir.

“Bütün yoluxmaları qabaqlaya bilmərik, amma indiyədək olduğumuz ən hazırlıqlı vəziyətdəyik,” – deyə Emory Universitetinin (Atlanta) yoluxucu xəstəliklər üzrə mütəxəssisi Dr. Qevin Harris bildirib. Atlanta ABŞ 2026 Dünya Kuboku nun ev sahibi şəhərlərindən biridir.

ABŞ-dakı ev sahibi şəhərlərin səhiyyə orqanları və xəstəxanalar 6,5 milyon azarkeşin ABŞ, Meksika və Kanadada keçiriləcək 39 günlük və 104 oyunlu turnirə səfərinə hazırlaşır.

ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi (CDC), Pan Amerika Səhiyyə Təşkilatı və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) ev sahibi ölkələrdə Ebola riskinin az olduğunu bildirir. Onlar turnir zamanı ən çox yayılma ehtimalı olan təhlükələri qızdırma, COVID-19 və qrip kimi böyük kütlələrin toplaşdığı zaman yaranan xəstəliklər hesab edir.

Lakin Demokratik Konqo Respublikasında (DKR) baş verən Ebola epidemiyası, 675-dən çox insanın yoluxması və 135-dən çoxunun ölməsi ilə hələ də narahatlıq doğurur.

“Dünya Kubokundakı hər kəs üçün Ebola riski çox aşağıdır. Ebola hava yoluyla keçmir və adi təmasla yayılmır – xəstəlik yalnız xəstənin bədən mayeləri ilə birbaşa təmasla keçir,” – deyə CDC-nin keçmiş rəhbəri və Resolve to Save Lives təşkilatının baş icraçı direktoru Dr. Tom Friden bildirib.

“Yoluxma riski azdır, amma sıfır deyil və epidemiyanın mənbəyi olan DKR-də dayandırılana qədər sıfır olmayacaq.”

ABŞ Ebola hazırlıq tədbirləri 2015-ci ildən Emory Universiteti, Nebraska Tibb Mərkəzi və New York City Health + Hospitals/Bellevue xəstəxanalarının əməkdaşlığından yaranıb. Bu müəssisələr Qərbi Afrika Ebola epidemiyası zamanı xəstələrə baxıb.

Dr. Harris qeyd edib ki, “digər müəssisələri potensional yoluxmuş və ya Ebola simptomları olan xəstələri aşkar etməyə hazırlamaq bizim vəzifəmizdir.”

O vaxtdan bəri minlərlə səhiyyə işçisi Ebola və digər ciddi patogenləri tanımaq və müalicə etmək üçün təlim keçib.

Dünya Kuboku üçün mütəxəssislər ölkə üzrə MERS epidemiyasını simulyasiya edən təlimlər həyata keçirib.

Həkimlər üçün müxtəlif xəstəliklər barədə təlimatlar hazırlanıb. Bu təlimatlar ev sahibi şəhərlərdə qeyri-adi olan, ağcaqanad vasitəsilə yayılan malyariya, dengə və chikungunya kimi xəstəliklər haqda da məlumatları əhatə edir.

ABŞ, Meksika və Kanada hava limanlarında yoxlamalar aparır, epidemiyadan təsirlənmiş ölkələrdən gələn qeyri-vətəndaşların girişini məhdudlaşdıran səyahət qadağaları tətbiq edib. ABŞ Avropanı oxşar qadağalar qoymağa çağırıb. Dr. Harris bildirib ki, bu məhdudiyyətlər Dünya Kuboku yerlərində Ebola riskini azalda bilər.

Bu qadağalara uyğun olaraq, DKR milli futbol komandası may ayında ölkəni tərk edib, Belçikada məşq keçib və sonra ABŞ-a səfər edib.

Hər ev sahibi şəhərdə FIFA, yerli səhiyyə orqanları və xəstəxana sistemləri xəstəliyin yayılmasına qarşı tibbi komitələr yaradıb. Bu qruplar turnirdə iştirak edən komandaların mənşə ölkələrində yayılan xəstəlikləri, viza məhdudiyyətlərini və stadionların loqistikasını qiymətləndirir, – Dr. Harris deyib.

Bəzi yerlərdə xəstəliyə xas müalicə vasitələri və qoruyucu avadanlıq təminatı müzakirə olunur. Həmçinin atıq su monitorinqi, hava keyfiyyəti məlumatları və elektron tibbi qeydlər kimi vasitələrdən istifadə edirlər ki, qeyri-adi xəstəlik qruplarını erkən aşkar etsinlər.

FIFA tibbi riskləri ümumi turnir planlaşdırmasının bir hissəsi kimi qiymətləndirir və xəstəxanalarla sıx əlaqədə idarə edir. Ev sahibi şəhərlər tibbi xidmətləri nəzarət və koordinasiya etmək üçün tibb liderləri təqdim edir.

FIFA Ebola epidemiyasını izləyir və DKR, üç ev sahibi ölkə, həmçinin idman və səhiyyə rəsmiləri ilə əlaqədədir.

Minnesota Universitetinin yoluxucu xəstəliklər üzrə mütəxəssisi Dr. Maykl Osterholm deyib ki, ABŞ-da kütləvi tədbirlərə hazırlıq yenilik deyil.

“CDC ilə əməkdaşlıq edən ştat və yerli səhiyyə orqanları uzun illərdir ölkəyə gələn insanların qarşılanmasında aparıcı rol oynayır,” – o vurğulayıb.

Xəstəliklərin izlənməsi və koordinasiyası üçün Georgetown Universiteti 30-dan çox dövlət və özəl sektor qurumu ilə birgə müstəqil Sağlamlıq Təhlükəsizliyi Əməliyyat Mərkəzi yaradıb.

Təxminən 700 ştat və yerli səhiyyə rəsmisi, 60 federal tərəfdaş, FIFA və CDC bu qrupun gündəlik hesabatlarına qoşulub.

Lakin CDC-də personal azalmaları, ABŞ-ın ÜST-dən çıxdığı və ştatlarda nəhəng qızdırma epidemiyası ilə mübarizə aparan səhiyyə şöbələrinin yükünün artması bu hazırlıqlara mənfi təsir edib, – Dr. Friden və iki mütəxəssis əlavə edib.

“Ən böyük narahatlığım CDC-nin kifayət qədər dəstək, imkan və mandatla həm burada, həm də DKR-də sürətlə hərəkət edə bilməsidir. Bu mərkəz son illərdə minlərlə işçisini itirib,” – Friden vurğulayıb.

ABŞ Sağlamlıq və İnsan Xidmətləri Departamenti, CDC-yə nəzarət edən qurum, şərh sorğusuna cavab verməyib.

Amerikanın Yoluxucu Xəstəliklər Cəmiyyətinin rəhbəri Jeanne Marrazzo bildirib ki, Sağlamlıq Katibi Robert F. Kennedy Jr-nın səhiyyəyə ayırdığı vəsaitlərin azalması dövlət orqanlarından işçi axınına səbəb olub.

“Buna baxmayaraq, orada qalanlar çox vaxt gecə-gündüz bizi təhlükəsiz saxlamaq üçün çalışır,” – o mətbuat konfransında deyib.