ABŞ Prezidenti Donald Trampın Pekinə səfəri Çin Kommunist Partiyasının mərkəzi inzibati binası olan, 14-cü əsrə aid və güclü mühafizə olunan Zhongnanhai kompleksində baş tutan ekskursiya ilə sona çatdı.

Si Cinpin tərəfindən aparılan ekskursiya siyasi marafonun bir hissəsi olaraq kameralar qarşısında keçirildi, lakin iki ölkə arasında müəyyənləşdirilmiş siyasət detallarına dair geniş açıqlamalar olmadı.

Gözlənilən zirvə görüşü ticarət və İran münaqişəsi mövzuları ətrafında artan gərginlik fonunda baş tutdu, lakin hər iki lider barışıq tonunda oldu. Tramp səfərini "möhtəşəm" olaraq xarakterizə etdi.

Si Cinpin görüşü "yeni ikitərəfli münasibət" kimi qiymətləndirərək Donald Trampa ziyarət zamanı heyran olduqları çin qızılgüllərinin toxumlarını göndərməyə söz verdi. Tramp isə bunu "çox gözəl" adlandırdı.

Zhongnanhai, Tiananmen meydanından təxminən 20 kilometr şərqdə yerləşir və Çin üçün Ağ Ev kimi qəbul edilir. Qalan kompleks Çin imperatorlarının ikinci iqamətgahı kimi istifadə olunub, gölləri və baxımlı bağları ilə qiymətləndirilir. 1949-cu ildə Çin Kommunist Partiyasının mərkəzi qərargahına çevrilib.

Bu gündə Pekinin ən siyasi əhəmiyyətli yerlərindən biridir və xarici dövlət rəsmilərinə buraya dəvət almaq şərəf və yaxınlıq nişanı kimi qəbul edilir.

Tramp kompleksdə olmuş digər xarici liderləri soruşduqda Si Cinpin bunun "son dərəcə nadir" hal olduğunu bildirdi və Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin, eləcə də Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenkonun keçən il bu məkana səfər etdiyini əlavə etdi.

Əvvəlki ABŞ prezidentləri - Barak Obama, Corc Buş və Riçard Nikson da Zirvə görüşləri zamanı burada olub.

Tramp cümə günü ekskursiyada ən gözəl qızılgülləri və 200-400 yaşlı ağacları heyranlıqla izləyib. Si Cinpin digər yerlərdə 1000 yaşına çatan ağacların da olduğunu dedi. Tramp isə "Bu qədər yaşaya bilər?" sualını verdi.

Ekskursiyadan saatlar öncə Tramp Fox News telekanalına müsahibəsində Si Cinpini "səmimi" və "çox ağıllı" adlandırıb.

Tramp, Si Cinpin İranla hərbi silah tədarükü etməyəcəyini vəd etdiyini, lakin İranın Çindən böyük həcmdə neft almağa davam etdiyini söyləyib. Si Cinpin Hormuz boğazının açıq qalmasını istədiyini əlavə edib.

Çin hakimiyyəti Trampın iddialarına şərh verməsə də, Xarici İşlər Nazirliyi İran münaqişəsinin sona çatması yönündə yorulmadan çalışma apardıqlarını açıqlayıb. Bu, İranı danışıqlara təşviq etmək istiqamətində gizli fəaliyyətləri təsdiqləyir.

Çin İranın ən böyük neft alıcısı və əsas ticarət tərəfdaşıdır. Tramp administrasiyası Si Cinpindən bu iqtisadi-siyasi təsiri Tehrana danışıqlar masası arxasına çəkilməsində istifadə etməyi gözləyirdi.

Riskli ticarət sülh müddətinə baxmayaraq, son aylarda İran məsələsi daha önəmli mövzuya çevrilib. Tramp Fox News-a bildirib ki, ticarət danışmaları "sonuncu dəfəkinə nisbətən daha yaxşı" gedib.

O, Pekinə gətirdiyi iş adamlarının "müqavilələr bağlamaq və iş yerləri yaratmaq üçün" orada olduğunu söyləyib.

Trampın sözlərinə görə, Çin ABŞ nefti, 200 "Boeing" təyyarəsi və "çoxlu kənd təsərrüfatı məhsulu" almağa razılaşıb, lakin Cümə günü Çinin Xarici İşlər Nazirliyi kənd təsərrüfatı və "Boeing" təyyarələrinin alınması barədə sorğulardan yayınmaqla bu məlumatları təsdiqləmədi.

Çin "bir sıra yeni razılaşmalar" olduğunu qeyd edib, lakin razılaşmaların detalları açıqlanmayıb.

Ekspertlər bildirirlər ki, son illərdə Pekinin qlobal statusu artıb və ticari əlaqələrini genişləndirib.