ABŞ-da ifrat sağın ən mübahisəli internet fiqurlarından biri olan Nik Fuentes (Nick Fuentes) uzun müddətdir ki, "YouTube" kimi əsas platformalardan kənarlaşdırılıb. Lakin bu qadağalar onun onlayn təsirini tamamilə dayandıra bilməyib. Fuentes daha kiçik, lakin daha sadiq bir izləyici kütləsi ilə öz iqtisadi sistemini qurub.

Bu sistemin mərkəzində "superchat" adlanan ödənişli mesaj sistemi dayanır. İzləyicilər canlı yayım zamanı pul ödəyərək mesajlarının ekranda görünməsini təmin edir. Yayımçı bu mesajları oxuyur, cavablandırır və ya onlar haqqında şərh verir. Beləliklə, ianəçi təkcə pul göndərmiş olmur; o, yayım zamanı görünür, icmanın bir hissəsi olduğunu hiss edir və yayımçı ilə birbaşa əlaqə qurduğunu düşünür.

Fuentesin ianə gəlirlərinin 900 min dollara yaxınlaşması, onu əsas reklam gəlirlərindən məhrum olan sıradan bir yayımçı olmaqdan çıxarır. Çünki bu pul yalnız canlı yayım ianələrindən gəlir. Fuentesin həmçinin ödənişli söhbət otaqları, aylıq üzvlük sistemi və məhsul satışlarından da gəlir əldə etdiyi bildirilir.

**"Superchat" sistemi nədir?**

"Superchat" canlı yayımlarda izləyicinin pul ödəyərək mesajını önə çıxarmasını təmin edən bir sistemdir. Oyun yayımlarından söhbət yayımlarına qədər bir çox sahədə istifadə olunur. İzləyici kiçik bir ödəniş edir, mesajı ekranda görünür və yayımçı tərəfindən oxunma ehtimalı artır.

Bu sistem normalda məzmun istehsalçısına dəstək olmaq üçün istifadə olunan rəqəmsal bir bəxşiş metodu kimi görünə bilər. Lakin Fuentes nümunəsində bu mexanizm fərqli bir məna qazanır. İanələr yalnız bir yayımçını dəstəkləmək üçün deyil, irqçi, antisemitik, qadın düşməni və miqrant əleyhinə çağırışlar ətrafında qurulan bir icmaya bağlılıq göstərmək üçün də edilir.

Bu nümunədə önə çıxan şey, izləyici ilə yayımçı arasında qurulan birtərəfli, lakin çox güclü əlaqədir. Yayımçı izləyicini şəxsən tanımasa da, izləyici onu ailədən biri kimi görə bilər. Hər gecə eyni şəxsi izləmək, onun şəxsi həyatından parçalar eşitmək və mesaj göndərdikdə cavab alma ehtimalı izləyicidə həqiqi bir yaxınlıq hissi yarada bilər.

Fuentesin yayımlarında sadiq ianəçilərə birbaşa müraciət etməsi, onların mesajlarını oxuması və takipçilərini zaman-zaman "ailə" kimi təsvir etməsi bu əlaqəni daha da gücləndirir. Buna görə də bəzi izləyicilər üçün ianə etmək təkcə pul vermək deyil; görünmək, qəbul edilmək və bir qrupa aid olmaq anlamına gəlir.

**Nifrət necə paketlənir?**

Nik Fuentesin çıxışları ABŞ-da uzun müddətdir ki, reaksiyaya səbəb olur. Hitleri tərifləyən, qaradərililər, yəhudilər, qadınlar və miqrantlar haqqında sərt ifadələr işlətdiyi üçün bir çox platformadan uzaqlaşdırılıb. Buna baxmayaraq, onlayn dünyada tamamilə yox olmayıb.

Bunun ən vacib səbəbi, nifrət çağırışının artıq yalnız uzun danışıqlarla yayılmamasıdır. Saatlarca davam edən yayımlardan götürülən qısa kliplər, sosial mediada yumor, ironiya və ya təhrikedici internet dili ilə yenidən dövriyyəyə buraxılır. Beləliklə, çox sərt ifadələr, xüsusilə gənc istifadəçilərin sürətlə istehlak etdiyi qısa videolara çevrilir.

Bu metod, radikal fikirlərin normallaşmasını asanlaşdıra bilər. Bir söz əvvəlcə "zarafat" kimi təqdim edilir, sonra icma daxilində təkrar-təkrar istifadə olunur, daha sonra isə siyasi bir kimliyin parçası halına gəlir. Fuentes və ətrafındakı dəstəkçilər də bu rəqəmsal dili çox təsirli şəkildə istifadə edirlər.

Qısa video mədəniyyəti bu prosesdə kritik rol oynayır. Bir neçə saniyəlik kəsiklər, danışığın tamamından qoparılaraq daha əyləncəli, daha qəzəbli və ya daha təsirli hala gətirilir. Beləliklə, həddindən artıq ifadələr, radikal fikirlərin daha asan yayılmasına imkan yaradır.