İyulun 7-də açıqlanan hesabatda Nyu-York Federal Ehtiyat Bankı müştəri gözləntilərinin tədqiqi əsasında bildirib ki, ABŞ-da vətəndaşlar iyun ayında yaxın gələcəkdə inflyasiya təzyiqlərinin artacağından daha çox narahat olmağa başlayıblar. Bu halda onlar yanacaq qiymətlərində artımın zəifləyəcəyini və cari, gələcək şəxsi maliyyə vəziyyətinə daha nikbin baxışın mövcud olduğunu qeyd edirlər.

Bankın son istehlakçı gözləntiləri sorğusuna əsasən, gələn il üçün inflyasiya 3,7 faiz səviyyəsində proqnozlaşdırılır ki, bu da mayın 3,5 faizindən yüksəlib və 2023-cü ilin sentyabr ayından bəri ən yüksək göstəricidir.

Üç il sonrakı inflyasiya gözləntiləri mayın 3,1 faizindən iyunda 3,3 faizə yüksəlib, bu isə 2022-ci ilin iyunundan bəri ən yüksək səviyyədir. Beş illik inflyasiya gözləntiləri isə, hansı ki, Mərkəzi Bank rəsmiləri tərəfindən yaxından izlənir, sabit qalaraq 3 faiz səviyyəsində qalıb.

Yaxın gələcəyə inflyasiya gözləntilərinin artması onun fonunda baş verir ki, son dövrlərdə Yaxın Şərq münaqişəsi səbəbindən enerji qiymətlərində ciddi artım müşahidə olunub. May ayının ümumi şəxsi istehlak xərcləri indeksinin qiymətləri ötən ilin müvafiq ayı ilə müqayisədə 4,1 faiz artıb, apreldə isə bu artım 3,8 faiz təşkil edib.

Münaqişə enerji və digər vacib məhsulların nəqliyyatına təsir edib, eləcə də benzinin və dizelin qiymətlərində kəskin artımlara səbəb olub. Bu da artıq Federal Ehtiyat Bankının 2 faiz inflyasiya hədəfini aşan digər təzyiqlərə əlavə olunub.

Münaqişənin gərgin mərhələsinin artıq başa çatdığı və enerji qiymətlərinin aşağı düşdüyü qeyd edilir ki, bu da gələcək qiymət təzyiqlərinin yumşalacağına işarədir. Nyu-York Fed prezidenti Con Uilyams televiziyaya verdiyi müsahibədə "inflyasiya hələ də çox yüksəkdir" deməklə yanaşı əlavə edib ki, "enerji qiymətlərinin aşağı düşməsi mənə yaxın gələcəkdə inflyasiya perspektivlərinə qarşı daha nikbin baxmağa imkan verir".

Federal Ehtiyat Bankı rəsmiləri inflyasiya gözləntilərini yaxından izləyirlər, çünki ictimaiyyətin qiymət təzyiqləri barədə fikirləri son qiymət təzyiqlərinin səviyyəsinə güclü təsir göstərir. Onların qənaətincə, ictimaiyyət uzunmüddətli gözləntilərin sabitliyi səbəbindən son nəticədə qiymət təzyiqlərinin hədəfə dönəcəyini gözləyir.

Ötən ay ilk dəfə Federal Ehtiyat Bankının sədri qismində mətbuat konfransında çıxış edən Kevin Uorş bildirib ki, "Federal Açıq Bazar Komitəsinin bütün üzvləri aydın və bircəhətlidir: bu komitə qiymət sabitliyini təmin edəcək".

Federal Ehtiyat iyun siyasət iclasında faiz dərəcələrinin hədəf diapazonunu 3,5 faizdən 3,75 faizədək dəyişmədən saxlayıb, lakin bəzi mərkəzi bankirlər inflasiya narahatlıqları fonunda ilin sonuna doğru faiz artımının ehtiyacını müzakirə ediblər.