İranın ali rəhbəri deyib ki, əvvəlcə Tehranın Vaşinqtonla imzaladığı son anlaşmaya etirazı olub. Ancaq ölkənin maraqlarının qorunacağına dair rəhbərliyin təminatından sonra razılıq verib.

İran dövlət mediasının cümə günü yayımladığı açıqlamada Ayətullah Möctəbə Xamenei bildirib ki, fərqli mövqedə olsa da, Prezident Məsud Pezeşkiyan və digər rəsmilərin “İran xalqının və müqavimət cəbhəsinin haqlarını” qoruyacaqlarına söz verdikdən sonra razılığını verib.

Xamenei Tehranın Vaşinqtonun əlavə tələblərini qəbul etməyəcəyini vurğulayıb. O deyib: “Əgər amerikalılar daha çox tələb etmək istəsə, onlar bunu qəbul etməyəcəklər.”

O, ABŞ-la birbaşa danışıqları dəstəklədiyini və “Gələcəkdə keçiriləcək üzbəüz danışıqlar düşmənin fikrinin qəbul olunması mənasına gəlməyəcək” dedi.

Açıqlamalar İran rəsmilərinin Cümə günü İsveçə səfər edib-etməyəcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik davam edən vaxtda verilib.

İranın yarı-rəsmi Tasnim agentliyi məsələ ilə tanış mənbəyə istinadən yazıb ki, Tehran nümayəndə heyəti göndərmək barədə yekun qərar verməyib və məsləhətləşmələr davam edir.

Lakin İsveçrə Xarici İşlər Federal Departamenti danışıqların plan üzrə davam edəcəyini açıqlayıb. Memorandum bu həftə ABŞ prezidenti Donald Tramp və İran prezidenti Pezeşkiyan tərəfindən elektron formada imzalanıb. Razılaşma fevralın 28-də ABŞ və İsrailin İran əleyhinə hücumlarından sonra yaranan münaqişənin dayandırılması məqsədi daşıyır.

İndi texniki işlər başlayır

ABŞ vitse-prezidenti Cey-Di Vens deyib ki, Tehranın və Vaşinqtonun 60 günlük danışıqları rəsmi olaraq cümə günü başlayıb. İran limanlarına dəniz hərəkətinə qoyulmuş məhdudiyyətlər aradan qaldırılıb.

Danışıqlar əsasən sanksiyaların yüngülləşdirilməsi və digər mübahisəli məsələlər ətrafında olacaq. Həmçinin İsrail ordusunun cənubi Livana hücumu və Hizbullahın gələcək rolu ilə bağlı suallar qalır.

İsrail baş naziri Binyamin Netanyahu cümə günü İsrail qoşunlarının cənubi Livandan tezliklə çəkilməsinin mümkün olmadığını deyib. Sosial mediada Tramp isə yazıb ki, ABŞ bütün cəbhələrdə, o cümlədən Livan, Hizbullah və İsrail daxil olmaqla, tam atəşkəs gözləyir.

Memorandum İranın nüvə proqramını əhatə edən yekun razılıq üçün 60 gün müddət verir.

BMT-yə bağlı Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin rəhbəri Rafael Marianu Qrossi memorandumun imzalanmasını alqışlayıb və hər iki tərəfə İranın nüvə fəaliyyəti ilə bağlı yoxlama tədbirlərində dəstək verməyə hazır olduğunu bildirib.

“İndi bizim amerikalı həmkarlarımız və iranlı həmkarlarımızla oturub konkret addımları müəyyənləşdirməyin vaxtıdır. Məncə, memorandumun olması yaxşıdır. İndi texniki işlər başlayır,” deyə Qrossi bildirib.

Gəmilərin maneə törətməsi yoxdur

Razılaşma ilə İran Hormuz Boğazını yenidən açmağa başlayıb. ABŞ isə İran limanlarına qarşı dəniz blokadasını dayandırıb.

İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası Hormuz Boğazından keçən ticari gəmilərə növbəti 60 gün keçid haqqı ödətdirməyəcək. Gəminin təhlükəsizliyi və naviqasiya riski səbəbindən gəmilər İran dəniz hakimiyyətlərinə müraciət etməli, müəyyən olunmuş marşrut və qrafikə riayət etməlidir.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı açıqlayıb ki, Amerika qüvvələri artıq Fars körfəzi və Oman körfəzi istiqamətində İran limanlarına gedən-gələn gəmilərə mane olmur.

Gərginliyin azalması bir neçə ölkənin səyahət məsləhətlərini yeniləməsinə səbəb olub. Böyük Britaniya körfəzdə, o cümlədən BƏƏ, Qatar və Küveytə zəruri olmayan səfərlərə qarşı məhdudiyyətləri götürüb.

Küveyt Neft Korporasiyası münaqişə dövründə verilmiş bütün məcburi ləğv bildirişlərinin qüvvədən düşdüyünü açıqlayıb. Şirkət bildirib ki, Hormuz Boğazından yükdaşımalar bərpa olunandan sonra bir həftə ərzində neft hasilatı gündə iki milyon barrelə yüksələcək.