İranın Xarici İşlər naziri Abbas Araqçı (Abbas Əraqçi) ABŞ-ı “diplomatik həll yolu masa üzərində olanda” hər dəfə “ehtiyatsız hərbi avantüra”nı seçməkdə ittiham edib.

Araqçı X platformasında tərəflərin bir gün əvvəl Hörmüz boğazında qarşılıqlı olaraq hücumlar törətməkdə ittiham etmələrindən və ABŞ-ın daha çox İran gəmisinə atəş açmasından sonra bildirib ki, iranlılar “təzyiqlərə heç vaxt boyun əyməyəcəklər”.

Toqquşmalara baxmayaraq, Tramp atəşkəsin qüvvədə qaldığını deyib. Bu atəşkəs ABŞ və İsrailin fevral ayında başladığı müharibəni bitirmək üçün danışıqları mümkün etmək məqsədi daşıyır.

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio (Marco Rubio) görə, İranın cümə günü ABŞ təkliflərinə cavab verməsi gözlənilirdi.

Rubio İtaliyaya səfəri zamanı “Ümid edirəm ki, bu, ciddi təklifdir, həqiqətən də ümid edirəm” dedi.

İran ABŞ və İsrail hücumlarına cavab olaraq Hörmüz boğazını nəzarətdə saxlayır, həmçinin körfəzdəki ABŞ müttəfiqlərinə hücum edir. Dünya neftinin və sıxılmış təbii qazının təxminən 20 faizi bu kritik su yolundan keçir və onun bağlanması qiymətlərin qlobal miqyasda sürətlə artmasına səbəb olub.

Bu həftənin əvvəlində Tramp fevral ayından bəri bölgədə sıxışmış 2000-ə yaxın gəminin azad edilməsinə kömək etmək üçün ABŞ-ın hərbi əməliyyatına başladı və sonra dayandırdı.

ABŞ həmçinin Tehranı ABŞ şərtləri ilə razılaşdırmaq üçün təzyiq göstərmək məqsədilə İran limanlarının dəniz blokadasını saxlayır – bu, Tehranı qəzəbləndirən bir addımdır.

Cümə günü, ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (Centcom) bildirib ki, ABŞ qüvvələri “davam edən ABŞ blokadasını pozaraq” Oman körfəzindəki İran limanına daxil olmağa cəhd edən iki İran bayraqlı boş neft tankerini sıradan çıxarıb.

Açıqlamada ABŞ qüvvələrinin “onların tüstü borularına dəqiq sursatlarla atəş açdığını və uyğun gəlməyən gəmilərin İrana daxil olmasının qarşısını aldığını” qeyd edilib.

“Centcom” ABŞ qüvvələrinin 70-dən çox tankerin İran limanlarına daxil olmasının və ya oradan çıxmasının qarşısını aldığını bildirib.

Daha sonra cümə günü ABŞ, İran dəstəkli “Hizbullah” (Hezbollah) və İsrail qüvvələri arasında Livanda baş verən toqquşmaları dayandırmaq məqsədi daşıyan İsrail-Livan danışıqlarının yeni raunduna gələn həftə ev sahibliyi etməyə hazır olduğunu bildirdi.

ABŞ və İsrail hər hansı sülh sazişinin “Hizbullah”ın tamamilə tərksilah edilməsini tələb etdiyini deyir, lakin şiə hərbi qruplaşması ötən ay Vaşinqtonda İsrail və Livan səfirləri arasında başlayan danışıqları rədd edir. Həssas atəşkəs razılaşdırılmışdı, lakin İsrail və “Hizbullah” tərəfindən dəfələrlə pozulub.

Bu arada, ABŞ-ın vitse-prezidenti C.D. Vans (JD Vance) cümə günü Vaşinqtonda Qətərin Baş naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdülrəhman Əl Sani (Mohammed bin Abdulrahman Al Thani) ilə ABŞ və İran arasında Pakistanın vasitəçilik səylərini müzakirə etmək üçün görüşüb.

Qətər Baş naziri, ölkəsinin Xarici İşlər Nazirliyinin X platformasında verdiyi açıqlamaya görə, bütün tərəfləri “böhranın əsas səbəblərini” həll etmək və “daimi sülhə” nail olmaq üçün danışıqlara qoşulmağa çağırıb.

ABŞ-ın İran hədəflərinə son hücumları, tərəflərin bir-birini günahlandırdığı cümə axşamı Hörmüz boğazında baş verən qarşılıqlı atışmalardan sonra gəlib.

“Centcom” İranı “təxribatsız hücum” adlandırdığı hərəkətlə özünün üç hərbi gəmisinə qarşı raketlər, dronlar və kiçik qayıqlar buraxmaqda ittiham etdi.

İranın yüksək hərbi komandanlığı isə ABŞ-ın İran neft tankerini və Hörmüz boğazına yaxınlaşan digər bir gəmini hədəf aldığını və bir neçə sahil bölgəsinə “hava hücumları” həyata keçirdiyini iddia etdi.

Cənubi Hormozqan əyalətinin rəsmisi Məhəmməd Radmehr (Mohammad Radmehr) Minab suları yaxınlığında hücuma məruz qalan yük gəmilərindən birinin yanğına məruz qaldığını bildirib.

Radmehr İran dövlət xəbər agentliyi “Mehr”ə deyib: “On yaralı dənizçi xəstəxanaya yerləşdirilib və yerli qruplar və axtarış dəstələri digər dənizçilərin taleyini öyrənməyə çalışır.”

ABŞ prezidenti Donald Tramp (Donald Trump) Trut platformasında paylaşım etdi.