Almaniyanın qeyri-kommersiya təşkilatı Shein-ə qarşı məhkəmə iddiası qaldırıb. Təşkilatın sifarişi ilə aparılan testlərdə elektron ticarət nəhənginin 18 məhsulundan 15-də zəhərli kimyəvi maddələr aşkar olunub. Bunlar arasında Avropa İttifaqının (Aİ) qanuni limitlərini 179 dəfə aşan reproduktiv toksik plastikləşdirici olan qadın çəkməsi və yeniyetmələr üçün nəzərdə tutulmuş jaketlə bağlı 12 min dəfə çox səviyyədə poli-fluoridli birləşmələr tapılıb.

Deutsche Umwelthilfe təşkilatının tekstil və dairəvi iqtisadiyyat üzrə aparıcı eksperti Viola Volgemut bildirib ki, yoxlanılan məhsulların təxminən 40 faizi Aİ-nin kimyəvi maddələrə dair qanunvericiliyini pozub və “bazar üçün yararsızdır”. Xüsusilə “həmişəlik kimyəvi maddələr” kimi bilinən PFAS-ların yoxlanılan məhsullarının 75 faizi Aİ limitlərini keçib. Analiz zamanı ağır metallar – quruluş zədələyici və xərçəng yaradıcı qurğuşun, xrom və nikel, həmçinin əlavə reproduktiv toksik plastikləşdiricilər və qaraciyərə zərərli N,N-dimetilformamid həlledicisi aşkar edilib.

Volgemut bildirib ki, zəhərli kimyəvi maddələr təsadüfi deyil: “Bunlar maksimum sürətə əsaslanan biznes modelinin qiymətidir. Əgər kimyəvi təhlükəsizlik limitləri icra olunmazsa, onların nə mənası var? Aİ və Almaniya hökuməti Avropa məhsul təhlükəsizliyi və kimyəvi maddə qanunlarını dəfələrlə pozan platformalara effektiv sanksiyalar tətbiq etməli, təkrar pozuntularda isə onları Avropa bazarından uzaqlaşdırmalıdır.”

Shein əvvəllər də oxşar ittihamlarla üzləşib. Sürətli moda nəhəngi DUH-un iddialarını ciddi qəbul etdiklərini bildirərək həmin məhsulları bazardan çıxardıqlarını və məhsul təhlükəsizliyi və uyğunluğu üzrə komandalara yenidən baxış keçirdiklərini açıqlayıb. Çin əsilli şirkət məhsulların təhlükəsizlik protokollarına uyğun olaraq saytdakı əlaqəli məhsulların ümumi yenidən yoxlanıldığını əlavə edib.

Şirkət nümayəndəsi öz bəyanatında bildirdi: “Müştərilərimizinin etibarını qazanmaq və saxlamaq biznesimizin əsas prinsiplərindən biridir və platformamızda təqdim olunan məhsulların təhlükəsizliyi və uyğunluğu üzrə yüksək standartların qorunmasına sadiqik. Bütün satıcılar Shein-in davranış kodeksinə, məhsul təhlükəsizliyi standartlarına və fəaliyyətdə olduğumuz bazarların qanun və qaydalarına əməl etməlidir. Həmçinin, Beynəlxalq etibarlı sınaq və yoxlama agentlikləri - "Bureau Veritas", "Intertek", "QIMA", "SGS" və "TÜV SÜD" ilə əməkdaşlıq edirik ki, qeyri-uyğun məhsulları müəyyən edib aradan qaldıra bilək.”

Volgemut isə LinkedIn-də yazaraq təkcə qanunsuz məhsulların çıxarılmasının yetərli olmadığını, “əsl problemin” biznes modeli olduğunu bildirib. Almaniya Aİ-nin yeniləməsini nəzərə alan Yenidən Emal Qaydalarını yeni Tekstil Qanunu ilə həyata keçirərkən Federal Ətraf Mühit Naziri Karsten Şnayder-in bunu “əsaslı sürətli moda əleyhinə qanuna” çevirmək fürsəti olduğunu vurğulayıb.

DUH-un icraçı direktoru Barbara Mets isə Almaniya, Fransa və Hollandiya tərəfindən Lüksemburqda keçirən Aİ Ətraf Mühit Şurasında ultra-sürətli moda əleyhinə koordinasiya olunmuş Avropa tədbirlərinin çağırışlarına istinad edərək razılaşıb. O, qeyd edib ki, Federal Ətraf Mühit Nazirliyinin dövlət katibi Yoçen Flasbarth tərəfindən “ucuz, istifadə sonrası atılan geyim istehsalının artıq üstünlük olmamalı olduğu” deyilib, amma indi əməl edilməli hərəkət lazımdır.

Mets əlavə edib: “Yaxınlaşan Tekstil Qanunu Şnayderə həqiqətən səmərəli sürətli moda əleyhinə mexanizmi təqdim etmək üçün imkan verir. İstehsalçı haqları mütəmadi olaraq bağlayıcı ətraf mühit kriteriyalarına bağlı olmalıdır. Zəhərli, qısaömürlü və təkrar emalı çətin olan moda məhsullarını bazara çıxaran şirkətlər dözümlü, az zəhərli və dairəvi tekstil istehsalçılarına nisbətən daha yüksək haqlar ödəməlidirlər.”

Avropa Komissiyası fevral ayında "Digital Services Act" çərçivəsində Singapurda yerləşən şirkətin “asılılıq yaradan dizaynı”, istehlakçılara tövsiyə olunan məhsulların şəffaf olmaması və qanunsuz əşyaların satışına görə rəsmi araşdırma başlayıb. DUH, test nəticələrini davam edən araşdırmanın bir hissəsi kimi Komissiyaya təqdim edəcəyini açıqlayıb.

Mets bildirib: “Shein-in geyimləri dizayn etibarı ilə zəhərli kimyəvi maddələr kokteylidir. Ultra-sürətli moda nəhəngi daha da ucuz geyimləri daha sürətli sataraq ətraf mühitə, insan sağlamlığına və təbii resurslara ziyan vurur. Amma əsl problem geyimlərdəki kimyəvi maddələr deyil – onların arxasındakı sistemdir.”