Süni intellekt sənayesinin əsas rəqiblərindən bəziləri aralarındakı çoxsaylı fərqləri bir kənara qoyaraq insanların texnologiyalarını bioloji silahlar hazırlamaq üçün istifadə etməsini çətinləşdirməyi hədəfləyir. ABŞ qanunvericilərinə müraciət edən texnologiya liderləri qlobal pandemiyaya səbəb ola biləcək təhlükəli biotəhlükəsizlik boşluğunun bağlanması üçün qaydaların qəbul edilməsini istədi.

Anthropicdən Dario Amodei, OpenAIdən Sam Altman və Microsoftdan Mustafa Süleyman süni DNA və RNA satan, internet vasitəsilə onlayn sifariş edilə bilən və laboratoriyada hazırlanmaq imkanına malik genetik materialların satınalınmasının təhlükəli patogenlərin yaradılmasında istifadə olunmasını ermək üçün sifarişlərin yoxlanmasını məcbur etməyi tələb edir. Onlar süni intellekt alətlərinin təhlükəli sekansların hazırlanmasını, onların istehsalçılardan sifariş edilməsini və əvvəllər daha ixtisaslaşmış bilik tələb edən üsulların tətbiqini asanlaşdıracağı barədə narahatdırlar.

Digər imzacılar arasında Metanın süni intellekt rəhbəri Aleksandr Vang və 2024-cü ilin Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı, AI əsasında zülal proqnozu işlərinə görə tanınan Google DeepMinddan Demis Hasabis var. Məktub həmçinin tanınmış alimlər, milli təhlükəsizlik və siyasət ekspertləri ilə yanaşı, sintetik genetik materialın əsas satıcıları olan Twist Bioscience və Ansa Biotechnologies şirkətlərinin rəhbərləri tərəfindən imzalanıb. Məktub iki düşüncə mərkəzi — Foundation for American Innovation və Institute for Progress tərəfindən hazırlanıb.

Alimlər uzun müddətdir bildirirlər ki, sintetik biologiyadakı irəliləyişlər təhlükəli orqanizmlərin hazırlanmasını və ya uzun müddət ölmüş patogenlərin yenidən canlandırılmasını asanlaşdıra bilər. Bu işlər doğru idarə olunmadıqda, pis niyyətlə və ya təsadüfən yayıldıqda ciddi dağıdıcı nəticələrə səbəb ola bilər. Əvvəllər bu güc əsasən təcrübəli alimlərin və təchizatlı laboratoriyaların əlində idi. İndi isə bioloji alətlər ucuzlaşıb daha əlçatan olduqca və süni intellekt modelləri daha bacarıqlı olduqca sui-istifadənin qarşısını alan maneələr zəifləyir. Ekspertlər süni intellektin kimyəvi silahlar kimi digər təhlükələrin istehsalına da yardımçı ola biləcəyini xəbərdarlıq edir.

Məktubda qeyd olunur ki, süni DNA və RNA-nın ən böyük satıcıları sifarişləri könüllü şəkildə yoxlayır, lakin bu prosedur məcburi deyil. Sifarişlərin ilkin yoxlamadan yayınan təhlükələrinin aşkarlanması üçün ətraflı qeydlərin aparılması da tələb olunur.

“Əsas texnologiyanın sürətli inkişafını nəzərə alaraq, ehtiyacın təcili olduğunu düşünürük,” məktubda vurğulanır. “Bu, tez-tez münaqişədə olan tərəflər arasında nadir rast gəlinən razılıqdır. Ümid edirik ki, siyasətçilər buna qəti addımlarla cavab verəcəklər.”