ABŞ-ın ticarət tərəfdaşları Birləşmiş Ştatlar Ticarət Nümayəndəsinin (USTR) məcburi əmək iddialarına dair yaxınlarda başa çatdırdığı araşdırmanı və nəticədə tətbiq olunacaq tarifləri qəbul etmir.

Bu həftə USTR 60 ölkə üzrə Bölmə 301 araşdırmasının nəticələrini açıqlayıb. Bildirilib ki, “araşdırılan bütün iqtisadiyyatlar” idxalata məcburi əmək qadağalarının tətbiqi və ya təsirli icrası sahəsində uğursuz olub və onlara 10 faizdən 12,5 faizə qədər yeni rüsumlar tətbiq ediləcək.

Ancaq ABŞ-ın ticarət tərəfdaşları araşdırmanın nəticələrini rədd edir və Prezident Donald Trampı Bu araşdırmaları tarif siyasətini gizlətmək üçün istifadə etməkdə ittiham edirlər. Bu siyasət ölkə daxilində hüquqi çətinliklər səbəbindən son aylarda zəifləyib. Beynəlxalq Təcili İqtisadi Güc Aktına (IEEPA) əsaslanan tariflər fevralda Ali Məhkəmə tərəfindən etibarsız sayılıb, bir neçə gün sonra qüvvəyə minən qlobal Bölmə 122 tarifləri isə Beynəlxalq Ticarət Məhkəməsi tərəfindən qanunsuz elan edilib. Administrasiya bu qərara apellyasiya verəcəyini bildirir.

Çin, məcburi əmək ittihamlarının hədəfi olan ölkə olaraq USTR-in araşdırmasının nəticələrini sürətlə rədd edib. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mao Ning çərşənbə günü deyib: “Çində məcburi əmək kimi bir şey yoxdur və biz bunun siyasi manipulyasiya üçün bəhanə kimi istifadəsinə qarşıyıq.” O əlavə edib ki, Çin bütün birtərəfli tarif tədbirlərinə qarşıdır və tarif müharibəsindən heç kəs qazanmır. İqtisadi və ticarət məsələləri bərabərlik, hörmət və qarşılıqlı fayda əsasında dialoqla həll olunmalıdır.

Çin məcburi əmək məhsullarına qarşı qadağaları tətbiq etmədiyinə görə 12,5 faiz yeni tariflərlə üzləşəcək. Ölkə uzun müddətdir istehsal, mədənçilik və ixracla bağlı ittiham olunur və qlobal təchizat zəncirlərində bu məhsulların yayılmasının mərkəzi hesab edilir.

Avropa İttifaqı 10 faiz rüsumla üzləşəcək. Bu aşağı məbləğ onun “Qarşılıqlı, Ədalətli və Balanslı Ticarət haqqında Çərçivə”ni yekunlaşdırmaq ərəfəsində olması ilə izah edilir. Razılaşma ABŞ Prezidenti Donald Trampla Avropa Komissiyasının rəhbəri Ursula fon der Layen arasında ötən yay Şotlandiyanın Turnberry qolf klubunda əldə olunub.

Avropa Parlamentinin ticarət komitəsinin sədri Bernd Lange Aİ-nin məcburi əmək qadağalarını tətbiq etməməsi ittihamını “absurd” adlandırıb. O deyib: “ABŞ-ın Aİ-yə qarşı yeni Bölmə 301 araşdırmasının nəticələri bir şeyi göstərir: Uyğun gəlmirsə, uyğunlaşdır. Ali Məhkəmədə məğlub oldudan sonra Vaşinqton tarif siyasəti üçün yeni hüquqi əsaslar axtarır.” Bu fikirləri Lange X sosial şəbəkəsində yazıb.

Turnberry razılaşmasının yekunlaşdırılması IEEPA tariflərinin ləğvi səbəbindən dondurulub. Avropa qanunvericiləri sənədin detalları barədə mübahisələr aparıblar. Lakin Avropa Parlamentinin beynəlxalq ticarət komitəsinin üzvləri ABŞ-dan idxal olunan yüzlərlə məhsula tariflərin ləğvini və Avropa mallarına tətbiq olunan 15 faiz ümumi tarifin təsdiqini qəbul ediblər.

Lange ABŞ-ı “Şotlandiya ilə razılaşmalara əməl etməyə” çağırıb və başqa variantları “qəbuledilməz” sayıb.

Parisdə İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının nazirlər toplantısının kənarında USTR-in səfiri Ceymison Qrir Lange-nin fikirlərinə cavab verib. O deyib ki, ticarət çərçivəsi ABŞ-ın müəyyən həddə qədər tariflər tətbiq edə biləcəyini qəbul edir.

“Biz başa düşürük ki, razılaşma razılaşmadır. Araşdırmalarımızda problemli hesab olunan ticarət praktikalarını həll etmək istəyirik və əlbəttə ki, Turnberry razılaşmasını nəzərə alacağıq, çünki onun bir çox məsələlərə toxunduğuna inanırıq,” o, Politico-ya bildirib.