ABŞ Amerikan Dövlətləri Təşkilatından (AİT) istifadə edərək Nikaraqua hökumətini konstitusiya dəyişikliklərinə görə izolyasiya etməyə hazırlaşır. Bu dəyişikliklər oradakı demokratiyanı demək olar ki, tamamilə məhv edib.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio çərşənbə axşamı yaydığı bəyanatda dedi ki, Nikaraqua prezidenti Daniel Orteqa və onun həyat yoldaşı, ortaq prezident Rosario Murillo demokratiyaya qarşı müharibə aparırlar. Bu müharibə yarımkürənin sabitliyi və rifahına təhdid yaradır.

Rubio bildirdi ki, ABŞ yaxınlarda keçiriləcək AİT iclasında yarımkürə ölkələrinə Nikaraqua ilə işgüzar əlaqələri adi qaydada davam etdirməməyi tövsiyə edəcək.

Onun açıqlaması Nikaraqua qanunvericilərinin çərşənbə axşamı paket şəklində qəbul etdiyi konstitusiya islahatından sonra gəlib. Bu islahat müxalifət partiyalarının seçkilərdə iştirakını əsasən qadağan edir və prezidentlik müddətini altı ildən yeddi ilə uzadır. Bu təşəbbüs daha əvvəl ABŞ və digər regional ölkələr tərəfindən tənqid edilib.

Keçən ay AİT Nikaraquadakı vəziyyətlə bağlı iclas keçirilməsi qərarını qəbul etdi və bunu "təxirəsalınmaz və Amerikan Dövlətləri üçün ortaq maraq kəsb edən məsələ" adlandırdı.

Nikaraqua 2022-ci ildə AİT-dən çıxdığını bildirib. Bu, Orteqa hökumətinin insan hüquqları pozuntuları ilə bağlı təkrarlanan tənqidlərdən sonra baş verdi. O zaman Nikaraquanın xarici işlər naziri çıxışında ölkənin "Qeyri-Sabit Şura", "komissiyalar", "iclaslar" və "Amerikalar Sammiti" kimi qurumların dələduz mexanizmlərinin bir hissəsi olmadığını vurğuladı. Qeyd olunan çıxış 2023-cü ildə tam qüvvəyə mindi.

Vaşinqtonda yerləşən AİT 1948-ci ildə ABŞ-ın dəstəyi ilə Qərbi Yarımkürədə beynəlxalq əməkdaşlığı təşviq etmək məqsədilə yaradılıb. Venesuela isə keçmiş prezident Nikolas Maduro hökuməti altında 2017-ci ildə bu təşkilatdan çıxmaq prosesinə başladı. Bu addım təşkilatın onun hökumətinin siyasi qeyri-sabitliklə mübarizəsinə tənqidindən sonra atıldı. Maduro dövründə xarici işlər naziri Deltsi Rodrigez AİT-in ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi intervensiya koalisiyası olduğunu demişdi.

İyul ayında Nikaraquanı idarə edən Orteqa hökuməti qanunvericilərə konstitusiya islahatı layihəsi göndərdi. Layihədə “satqınlar” və “dövlət çevrilişi hazırlayan” müxalifət üzvlərinin seçkilərdən kənarlaşdırılması, prezidentlik müddətinin altı ildən yeddi il, həmçinin “yenilənə bilən” formada artırılması və xaricdən maliyyələşən siyasi partiyaların ləğvi nəzərdə tutulurdu.

Orteqa islahatlar barədə danışaraq dedi: “Onların hökuməti ələ keçirmək və hakimiyyəti tutmaq üçün bundan sonra heç bir seçkisi olmayacaq.” Bu sözləri 1979-cu ildə onu hakimiyyətə gətirən Sandinista inqilabının ildönümündə söylədi.

Orteqa keçmiş marksist üsyançı olaraq ABŞ tərəfindən dəstəklənən sağçı diktator Anastasio Somoza rejimini devirməyə kömək edib. O, inqilabdan sonra yaranan hərbi hökumətə rəhbərlik edib, 1985-ci ildə prezident seçilərək 1990-cı ilə qədər bu vəzifədə olub. 2007-ci ildə yenidən hakimiyyətə gələn Orteqa hazırda Qərbi Yarımkürədə ən uzun müddət fəaliyyət göstərən dövlət başçısıdır.

2018-ci ildə Orteqa hökumətinə qarşı tələbə liderliyində başlayan etirazlar zorakılıqla yatırıldı və 300-dən çox adam öldürüldü. Daha sonra Orteqa siyasi opponetləri və jurnalistləri həbs etdi, nəticədə yüzlərlə nəfəri xaricə - əsasən ABŞ-a - göndərdi və onların Nikaraqua vətəndaqlıqlarını ləğv etdi.