ABŞ-da federal apellyasiya məhkəməsi "Meta", "Google", TikTok, Snapchat və digər sosial media şirkətlərinə qarşı uşaq asılılığı yaradan məhsullar hazırladıqları iddiası ilə açılmış minlərlə işin davam etməsinə icazə verib. Şirkətlərin məhkəmə başlamamış işin dayandırılması tələbləri rədd olunub.

San-Fransiskoda yerləşən ABŞ-ın 9-cu Apellyasiya Məhkəməsi şikayətin vaxtından əvvəl verildiyi qənaətinə gəlib – adətən apellyasiyalar məhkəmə qərarından sonra təqdim olunur. Şirkətlər Kommunikasiyanın Əxlaq Qaydaları Aktının 230-cu maddəsinin, əsasən istifadəçilər tərəfindən yaradılan məzmundan onlayn platformaları məsuliyyətdən qoruduğunu və bu maddənin onların platformalarının asılılıq yaradıcı dizaynı barədə ictimaiyyəti xəbərdar etməmələrinə aid iddialardan da müdafiə verdiyini bildirmişdilər.

Məhkəmə bununla razılaşmayaraq 230-cu maddənin məsuliyyətdən müdafiə olduğunu, lakin ümumi toxunulmazlıq vermədiyini vurğulayıb və apellyasiyanın vaxtından əvvəl verildiyini qərarlaşdırıb.

Hakimlər həmçinin "Meta"nın çərşənbə günü başlanacaq məhkəmənin təxirə salınması tələbinə də rədd cavabı verib. Bu məhkəmə 29 ştatın baş prokuroru tərəfindən açılıb. Ştatlar şirkətin qanunsuz olaraq uşaqların məlumatlarını topladığını, istifadə etdiyini və platformalarını gənc istifadəçiləri asılı etməyə yönəltdiyini, nəticədə ictimaiyyəti təhlükəsizlik məsələsində yanıldığını iddia edir.

Qərar bir neçə ölkənin sosial media platformalarının uşaqlar və yeniyetmələrin sağlamlığına zərər verə biləcək dizaynına qarşı tədbir gördüyü bir vaxtda qəbul edilib. The Guardian xəbər verir ki, Fransa gələn aydan 15 yaşdan kiçiklərin sosial media saytlarına girişini qadağan etməyi və liseylərdə mobil telefonların istifadəsini yasaqlamağı planlaşdırır. Avstraliya da oxşar qadağa tətbiq edib, Böyük Britaniya isə gələn il belə addım atmağı nəzərdə tutur.

Bu hüquqi tədbirlər azyaşlılara onlayn zərərlər barədə ictimai narahatlığın artdığını göstərir. Prezident Emmanuel Makron sosial medianı gənclər arasında zorakılığın səbəbi kimi göstərib və Fransa-nın Avstraliyanın azyaşlılar üçün sosial medianın bloklanması üzrə dünya üzrə ilk qanununu tətbiq etməsini istədiyini bəyan edib. Qanun 16 yaşdan kiçik uşaqlar üçün sosial media platformalarının böyük hissəsini bloklamağı tələb edir və əməl etməyən şirkətlər 49,5 milyon Avstraliya dollarına (35 milyon dollar) qədər cərimə oluna bilər.

May ayının sonunda Böyük Britaniyanın keçmiş baş naziri Kir Starmer sosial medianın britaniyalı gənclərin üzərindəki təsirini aradan qaldırmaq üçün "qətiyyətli" addımlar atacağına söz verib. Bu, sosial medianın səbəb olduğu ölüm hadisələri ilə bağlı ailələrin və fəalların Downing Street qarşısında texnologiya nəhənglərini məsuliyyətə cəlb etmək üçün etiraz etdiyi vaxt baş verib.

ABŞ-da ştatlar, bələdiyyələr, məktəb rayonları və fərdi ailələr tərəfindən qaldırılmış iddialar şirkətlərin bilə-bilə asılılıq yaradan məhsullar hazırladığını, bunun isə depressiya, narahatlıq və gənclər arasında geniş yayılmış psixi sağlamlıq böhranını artırdığı iddiasını ehtiva edir. İş Kaliforniyanın Oakland şəhərində ABŞ dairə hakimi Ivon Qonsales Rodcers-in nəzarəti altındadır. İddiaçılar kompensasiya, cərimə və bərpa tələb edir.

Los-Ancelesdə bir jüri "Meta" və "Google"a qarşı ilk məhkəmə işində səhlənkarlığı təsdiqləyib. 20 yaşlı qadının uşaqlıqdan Instagram və YouTube-a asılılıq yaradıldığını iddia etdiyi işdə ona 6 milyon dollar mükafat verilib, Reuters xəbər agentliyi bildirir.

"Meta" həmçinin Nyu-Meksikoda açılmış işdə hər iki mərhələdə məğlub olub. Jüri şirkətin aldadıcı təhlükəsizlik iddiaları üzündən 375 milyon dollar cərimə tətbiq edib, məhkəmə isə şirkətin ictimai narahatlıq yaratdığına görə əlavə 567 milyon dollar cərimə verib.

"Meta" və "Google" təqsiri qəbul etməyərək apellyasiyaya müraciət edəcəklərini açıqlayıblar.