ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası milli təhlükəsizlik səbəbindən Anthropic tərəfindən hazırlanmış qabaqcıl süni intellekt modellərinə xarici vətəndaşların girişini qadağan edib. Bu, ABŞ hökumətinin qabaqcıl texnologiyaya nəzarət siyasətini əks etdirir.

Bu tədbir, Claude chatbotunu yaradan Anthropic şirkətinin yeni süni intellekt modeli olan Claude Fable 5 və Mythos 5-i istifadəyə verməsindən az keçmiş, yeddi gündən də az zaman sonra tətbiq olunub.

Anthropic milli təhlükəsizlik orqanlarına istinadla açıqlayıb ki, ABŞ hökuməti ölkə daxilində və xaricində olan bütün xarici vətəndaşların, o cümlədən şirkətin xarici işçilərinin də Fable 5 və Mythos 5 modellərinə girişini dayandırmaq üçün ixrac nəzarəti direktivi verib. Cümə günü dərc edilən bloq yazısında bu barədə məlumat verilib.

Bu son addım Anthropic ilə Tramp administrasiyası arasındakı mübahisələri yenidən alovlandırıb. San-Fransisko mərkəzli şirkət ABŞ hərbi qüvvələrinə öz AI modellərinin daxili müşahidə və tam avtonom silah sistemləri üçün istifadəsinə icazə vermədiyi üçün təchizat zəncirində qara siyahıya alındıqdan sonra administrasiyaya qarşı məhkəmə iddiası qaldırıb.

Bu yeni ABŞ əmri Ağ Ev ilə AI şirkəti arasındakı əlaqələri daha da zəiflədə bilər.

Bilməli olduğumuz əsas məqamlar belədir:

ABŞ əmrinə nə səbəb oldu?

Anthropic bildirib ki, ABŞ hökuməti şirkətə milli təhlükəsizlik səbəbi ilə əmr verib, lakin əlavə təfərrüat açıqlamayıb.

ABŞ xəbər portalı Semaforun 14 iyun tarixli məqaləsinə görə, əmr qismən Çinlə əlaqəli bir qrupun Anthropic-in yeni AI modelinə çıxış şübhələri səbəbindən verilib.

Semafor qeyd edib ki, Prezident Trampın müşaviri Devid Saks X platformasında hökumətin Anthropic-in AI modelində təhlükəsizlik problemlərini necə aşkar etdiyini açıqlayıb və bunun ixrac nəzarəti əmrinə səbəb olduğunu bildirib.

Hökumətə Fable 5 modelinin hack edilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq daxil olub. Saks deyib ki, Anthropic-in həmtəsisçisi və CEO-su Dario Amodey məlumat verildikdə, şirkət problemi həll etmək üçün heç bir addım atmayıb.

Cümə günü Anthropic bloq yazısında bildirib ki, ABŞ hökuməti yalnız “potensial məhdud və ümumi olmayan hack” barədə şifahi sübut təqdim edib.

“Biz hesab edirik ki, məhdud potensial hack tapıntısı, yüz milyonlarla istifadəçiyə təqdim olunan ticarət modelinin geri çağırılması üçün əsas olmamalıdır,” şirkət qeyd edib.

13 iyun tarixində Pentagonun baş informasiya direktoru Kirsten Devis X platformasında yazıb ki, ABŞ Müdafiə Nazirliyi milli təhlükəsizliyə önəm verir.

“Bəzi şeylər sadəcə gəlir dövrlərindən, reklamdan və IPO-dan daha önəmlidir. Amerika birinci yerdədir. Həmişə,” Devis deyib.

Lakin Al Jazeera mediası məlumatların doğruluğunu müstəqil təsdiqləyə bilməyib.

Hans AI modelləri təsirlənəcək?

Bu həftə təqdim edilən və Mythos texnologiyasına əsaslanan Anthropic-in Fable 5 modeli ABŞ hökumətinin əmri ilə bloklanıb.

Ekspertlər Reuters agentliyinə bildiriblər ki, Mythos modelləri yanlış əllərdə olduqda mürəkkəb kiberhücumları sürətləndirə bilər, xüsusən bank sektorunda, burada mürəkkəb, qarşılıqlı bağlı və illərlə istifadə olunan texnologiyalar mövcuddur.

Anthropic bu həftə açıqlayıb ki, Fable-in təqdimatından öncə ABŞ hökuməti də daxil olmaqla bir sıra qurumlarla təhlükəsizlik üzərində işləyib. Şirkət həmçinin rəqib AI istehsalçılarının modellərində kodda kiçik çatların aşkar edilməsi qabiliyyətlərinin olduğunu vurğulayıb.

Digər iri AI inkişaf etdiriciləri, məsələn, OpenAI, oxşar modellər yaradıblar, lakin adətən Tramp administrasiyasından belə sərt məhdudiyyətlərlə qarşılaşmayıblar.

ABŞ hökumətinin son əmrinə münasibət bildirən Anthropic cümə günü deyib: “Bu əmrin nəticəsi budur ki, uyğunluq üçün Fable 5 və Mythos 5 modellərini birdən-birə bütün müştərilərimiz üçün deaktiv etməliyik. Digər bütün Anthropic modellərinə giriş təsirlənməyəcək.”

ABŞ əmri qlobal tədqiqatlara və xarici işçilərə necə təsir edəcək?

Son tədbirlər ABŞ-da hazırlanmış proqram təminatından kimin istifadə edə biləcəyini müəyyənləşdirməyi hədəfləyir. Bu, Tramp administrasiyasının xüsusilə süni intellekt və yarımkeçirici sahələrində yüksək texnologiyaya nəzarət siyasətinin bir hissəsidir. ABŞ hökuməti əvvəl də Nvidia və AMD kimi texnologiya nəhənglərinin çip satışına məhdudiyyətlər tətbiq edib.

Əmr dünya miqyasında tədqiqat və inkişaf fəaliyyətlərinə zərər verə bilər. Çünki ABŞ şirkəti ilə əməkdaşlıq edən xarici tədqiqat institutları qabaqcıl texnologiyaya çıxış imkanını itirəcəklər.

Hazırda S&P kimi qlobal şirkət və tədqiqat qurumları Anthropic-in Claude proqramından istifadə edir. Bu da maliyyə məsləhətçiləri, investorlər və maliyyə analitiklərinin S&P məlumatlarına rahat çıxışı üçün imkan yaradır.

Şirkətlərlə yanaşı, ABŞ-da H1-B vizası ilə işləyən xaricilər və ABŞ xaricində yaşayan şəxslər də Anthropic-in yeni qabaqcıl AI modelinə giriş imkanı itirəcəklər.

Bir sıra əsas əməkdaşlar, o cümlədən həmtəsisçi Kris Olah, AI tədqiqatçısı Andrej Karpathi və filosof Amanda Askell ABŞ xaricində doğulublar. Lakin onların proqram təminatına çıxış hüququnu qoruyub-qoruyamayacaqları hələ məlum deyil.

Analitiklər bildirirlər ki, bu addım ABŞ-dakı Anthropic istifadə edən şirkətlərin iş prosesinə və məhsuldarlığına mənfi təsir göstərəcək. Bəzi işçilər AI şirkətinin qabaqcıl proqramından istifadə edə bilməyəcək.

X platformasında bəzi istifadəçilər əlavə təsirləri paylaşıblar.

Texnologiya icmasının üzvü, Meta, Microsoft və Atlassian-da keçmiş L8 mühəndisi Kun Çen bildirib ki, ABŞ hökuməti bu əmrlə səhv edib.

“Modelə giriş üçün ‘xarici vətəndaş’ anlayışından istifadə çox ağıllı deyil. Praktikada tətbiq oluna bilməz və geniş qadağaya səbəb olar. Bundan əlavə, çox faydasızdır – bir çox amerikalı xaricilərdən daha düşməndir və həqiqətən zərərli niyyətə malik şəxslər tərəfindən asanlıqla aşırıla bilər,” o vurğulayıb.

Hindistanın çoxmillətli şirkəti Zoho-nun həmtəsisçisi Sridhar Vembu X platformasında deyib ki, bu ABŞ əmri göstərir ki, “texnologiya ən son silahdır”.

“Milli suverenlik, milli təhlükəsizlik – hamısı indi texnologiyaya bağlıdır,” o bildirib.

Vembu əlavə edib ki, bu, Hindistan kimi ölkələr üçün öz süni intellekt sahələrini inkişaf etdirmək üçün fürsətdir.

Anthropic isə bildirir ki, məsələdə “yanlış anlaşılma” mövcuddur və modellərə çıxışın bərpası üçün mümkün qədər tez çalışırlar.