Tunisin paytaxtında yüzlərlə aksiyaçı Prezident Kais Saiedin istefasını və demokratiyanın bərpasını tələb edərək küçələrə çıxıb.

Tunis şəhərində cümə axşamı keçirilən aksiyada nümayişçilər “tək adam hakimiyyəti”ni və “avtoritarizmin yayılmasını” rədd etdiyini bildirib. Həbsdə olan müxalifət liderləri, fəallar və jurnalistlərin azad olunmasını tələb ediblər.

Bu aksiyadan əvvəl eyni gündə, yəni 25 iyulda, bənzər yürüş təşkil olunmuşdu. Həmin tarix Prezident Saiedin 2021-ci ildə hökuməti istefaya göndərməsi və parlamenti dayandırmasının ildönümünə təsadüf edir. O, həmin ildən fərmanlarla idarəetməyə başlayıb, 2022-ci ildə isə parlamenti buraxıb.

Yürüşdə iştirak edən fəal Vissəm Sğayer ölkənin “tam dağılma dövrü”nü yaşadığını söyləyib, Reuters xəbər agentliyi məlumat verib.

Tunislilər artan iqtisadi çətinlik, həyat səviyyəsinin pisləşməsi və zəifləyən ictimai xidmətlərdən şikayət edir. Bəzi əsas ərzaq məhsulları və dərmanların çatışmazlığı yaranıb.

Dünya Bankının məlumatına görə, Tunisdə inflyasiya hazırda 5,2 faizdir. Ölkəyə investisiyalar kəskin azalıb. Hökumət xərcləri azaltmaq məqsədilə ictimai sektorda işə qəbulu dayandırıb və idxalı məhdudlaşdırıb.

Son həftələrdə müxtəlif bölgələrdə su və elektrik kəsintiləri, habelə ekoloji problemlər əleyhinə etirazlar başlayıb. İctimai qəzəb yalnız Saiedlə siyasi mübahisələrlə məhdudlaşmır, gündəlik çətinliklər də geniş yayılıb. Bu il yayda ölkədə Şimal Afrika regionunda baş verən ən böyük meşə yanğınlarından biri olub.

Hüquq müdafiə təşkilatları isə saysız repressiyalara diqqət çəkir. Onlar bildirirlər ki, Saied müxalifət liderləri, müstəqil vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri, jurnalistlər və fəallara qarşı geniş təzyiqlər həyata keçirir.

Tunisin Prezidenti Kais Saied kimdir?

Saied 68 yaşlı müstəqil siyasətçi və keçmiş konstitusiya hüquqşünasıdır. O, 2019-cu ildə seçkilərdə qalib gəlib və bunu “inqilab kimi” xarakterizə edib. Kampaniyası maliyyə dəstəyi almır və müxtəlif Tunis könüllülərinə əsaslanırdı. Onun əsas məqsədi korrupsiyaya qarşı mübarizə idi.

Saied 2014-cü il demokratik konstitusiyasının hazırlanmasında hüquqi məsləhətçi kimi iştirak etsə də, sənədin bəzi bölmələrinə etiraz edib.

Hakimiyyətə gəldikdən sonra Saied beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatlarının qəzəbinə səbəb olan bir sıra anti-demokratik tədbirlər həyata keçirib. Tədbirlərdən biri olaraq o, Tunis məhkəmələrinə misli görünməmiş nəzarət verən yeni idarəedici orqan yaradıb və onun rəhbərliyi altında məhkəmələrdə geniş siyasi müxalifətin məhkəməsi keçirilib.