Silvia Plathın ruhu və kədər üzərində təsiri
"White Rabbit" romanının müəllifi Silvia Plathın həyat və itkini ədəbi dildə ifadə etməsi, şəxsi kədər və ədəbiyyat arasındakı əlaqəni izah edir. Yazıçı ağrı ilə mübarizədə təsəvvür gücünün və ədəbiyyatın əhəmiyyətinə diqqət çəkir.
Silvia Plathın ruhu "White Rabbit" romanında sarı evdəki ruh kimi simvolik olaraq yer almazdan əvvəl, mənə təsir etmişdi. Universitet tələbəsi ikən atamın ikinci həyat yoldaşının itkisi ilə ağır kədər yaşamışdım. Bu itki kampusda gəzdiyim zaman mənim üçün görünən və ardımca gələn bir varlıq kimi hiss olunurdu.
Yazıçı karyeramın əvvəllərində tez-tez itkini və möhkəmlənməni əks etdirən mövzulara geri dönürdüm. O zaman bunu sözlə açıb deyə bilməsəm də, yazdıqlarım kədərin otura biləcəyi bir məkan yaratdı və məhz bu məkan vasitəsilə Silvia Plathın ruhu mənə yol göstərdi.
Plath erkən yaşda atasını itirmişdi və dünya ilə mübarizə aparmışdı. Kitablarında itkini və ölümü bəzən anlayışa gələn şəkildə təsvir edirdi. Ədəbiyyat belə ağrını ideal hesab etməsə də, onu yönəldə biləcəyimiz kanallara çevirir. Silvia Plath kədərin qurbanı olmuşdu, lakin sözləri onun geridə qoyduğu ruhdur.
Romanın qəhrəmanı Pənelop üçün Silvia Plathın ruhu qorxulu deyil, tək olmamağı və təsəllini ifadə edir. Pənelop doğum evini tərk edən atasının yoxluğunu anlamasa da, onun yoxa çıxması haqda yaratdığı hekayələr ona təsəlli verir. Bu, uşaqların çox vaxt etdiyi kimi bir davranışdır.
Mən də ağır kədəri uzun müddət gizlətdim, danışmadım. Amma bu kədər məni tapdı və həqiqətlə üz-üzə gəlməli oldum. Pənelopun qorxulu ruhu kədərin öhdəsindən gəlməsində ona yol göstərə bilər.
Bəzən qorxu və ağrıdan qaçmaq istəyirik, amma məhz bu "ruhlardır" ki, bizi sıxıntı və ağrıdan keçməyə kömək edir. Bu hadisələr və fikirlər azərbaycanlı oxuculara kədər və onunla mübarizəyə ədəbi və psixoloji baxışı anlamağa imkan verir.
Literary Hub
A Literary Haunting: What the Ghost of Sylvia Plath Taught Me About Grief
Orijinal məqaləyə keç


