Qəzzada uşaq nikahları kəskin artıb: qızlardan biri iki kisə un müqabilində ərə verilib

Qəzzada müharibə və humanitar böhran qız uşaqlarının erkən ərə verilməsi hallarını kəskin artırıb. İsrailin «Israel Hayom» qəzeti BBC-nin araşdırmasına və BMT-nin Əhali Fondunun (UNFPA) məlumatlarına istinadən bildirir ki, 12–17 yaşlı qızların erkən və məcburi nikahına dair qeydə alınan hallar 2026-cı ilin birinci rübündən ikinci rübünə 123 faiz artıb. Dəqiq rəqəmləri təsdiqləmək çətindir; «Khaleej Times» həmçinin qeyd edir ki, artımın bir hissəsi müdafiə xidmətlərinin genişlənməsi sayəsində daha çox halın üzə çıxması ilə bağlı ola bilər.

Un, çadır və yetim qızlar

BBC-nin topladığı şahid ifadələri vəziyyətin ağırlığını göstərir. Bir ata 14 yaşlı qızını iki kisə un müqabilində ərə verib. Valideynləri hava zərbəsində həlak olmuş 14 və 15 yaşlı iki qohum qızı əmiləri ərə verib; onlardan biri artıq hamilədir və qayınatasının sözlərinə görə, məktəbə qayıtmayacaq. 25 yaşlı Zuheyr deyir ki, 16 yaşlı qohumunun yeganə himayədarı olan atası hava hücumunda öldürüldükdən sonra əmiləri onu bu qızla evlənməyə məcbur ediblər. Sorğu edilmiş 230 köçkün qadından altısı müxtəlif düşərgələrdə ailələrin qızlarını ərzaq müqabilində ərə verdiyini danışıb. Çadır axtaran bir dul qadına isə düşərgə nümayəndələrindən biri gecəni onunla keçirmək müqabilində çadır təklif edib.

BBC-nin danışdığı şəriət hüququ üzrə ekspertin sözlərinə görə, müharibə zamanı şəriət məhkəmələrinin bağlanmasından sonra Qəzzada qızların 14 yaş 7 aydan ərə verilməsinə yol verilə bilər.

«Heç bir sistem qalmayıb»

UNFPA-nın Fələstin üzrə nümayəndəsi Nestor Ovomuhanqi bu tendensiyaları şokedici adlandırıb və yeniyetmə hamiləliklərinin artmasını birbaşa uşaq nikahları ilə əlaqələndirib. Onun sözlərinə görə, müdafiə mexanizmləri tamamilə dağılıb. Eyni dövrdə cinsi zorakılıq barədə müraciətlər 61 faiz artıb, qadınların başçılıq etdiyi ailələrin sayı isə müharibənin əvvəlindən iki dəfə çoxalıb.

UNFPA-nın məlumatına görə, Fələstində uşaq nikahının payı 2009-cu ildəki 26 faizdən 2022-ci ildə 11 faizə enmişdi. 2025-ci ilin dörd ayında isə məhkəmə qeydlərinə görə, ən azı 400 qıza 14–16 yaşda nikah icazəsi verilib, yeniyetmələr arasında doğuş göstəricisi müharibədən əvvəlki səviyyədən iki dəfə çox olub.

Mənbələr: Israel Hayom (BBC və UNFPA məlumatları əsasında), 23 sentyabr 2026; UNFPA, 7 aprel 2026.