İspaniya Avropaya tərəvəz və meyvə yetişdirir, amma su problemi yaşayır

Deutsche Welle yazır ki, İspaniyanın cənub-şərq sahəsində yerləşən Donana Milli Parkı, Avropanın ən vacib sulak ərazilərindən biridir və milyonlarla köçəri quşlara, o cümlədən təhlükə altında olan iber pələnginə ev sahibliyi edir. Bu bölgədə su mənbələrinin azalması müşahidə olunur və bunun əsas səbəblərindən biri iqlim dəyişikliyinin yaratdığı quraqlıqdır.

UNESCO-nun qoruması altında olan bölgə, Atlantik sahilində yerləşən yeraltı su hövzəsindən asılıdır. Lakin burada yüzlərlə qeyri-qanuni quyu mövcuddur ki, bunun səbəbi İspaniyanın Avropaya təzə meyvə və tərəvəz təminatının böyük həcmidir. İspaniya Avropanın təzə məhsullarının dörddə birini təmin edir.

2016-cı ildə WWF İspaniyanın məlumatına əsasən, Donana sulak ərazilərində 1000-dən çox qeyri-qanuni quyu və 1700-dən artıq göl mövcuddur ki, bu suvarma üçün 4200 futbol meydançası ölçüsündə ərazinin qeyri-qanuni şəkildə suvarılmasına səbəb olur. Məhsullardan ən gəlirlisi olan çiyələk su sərfiyyatına görə geniş miqyasda yetişdirilir və hektar başına illik təxminən 150 min avro gəlir gətirir.

2019-cu ildə Malakada qeyri-qanuni quyuya düşərək həlak olan 2 yaşlı uşaq hadisəsindən sonra Sivil Qvardiya xüsusi bölmələr yaradaraq su oğurluğu ilə mübarizə aparmağa başladı. 2021-ci ildə Avropa İttifaqı Məhkəməsi İspaniyanın Donana hövzəsini qorumaqda qanunu pozduğunu qərara aldı.

Hazırda polis və qeyri-hökumət təşkilatları, o cümlədən WWF İspaniya, peyk görüntüləri və dronlar vasitəsilə qeyri-qanuni su çıxarılması ilə mübarizə aparırlar. İllərdir davam edən quraqlıq səbəbindən fermerlər daha az su istifadə edən damcı suvarma sistemlərinə keçiblər və az su tələb edən bitkilər yetişdirməyə başlayıblar.

İspaniyanın vəziyyəti yalnız ölkəyə aid deyil. Oxşar problemlər Meksika, Braziliya, Kolumbiya, Şimali Afrika ölkələri və ABŞ kimi yerlərdə də mövcuddur. İqlim dəyişiklikləri nəticəsində su ehtiyatlarının davamlı idarə olunması dünya üçün ciddi çağırış hesab olunur.