İranda qız uşaqları: bir ildə 15 yaşından kiçik 27 mindən çox qız ərə verilib

Beynəlxalq Qız Uşaqları Günü ərəfəsində İran müxalifətinə bağlı Milli Müqavimət Şurasının Qadınlar Komitəsi ölkədə qız uşaqlarının vəziyyətinə dair hesabat yayıb. Sənəddə İran rəsmi qurumlarının və yerli mətbuatın rəqəmlərinə istinad edilir; hesabatın siyasi mövqeyi müxalifət baxışını əks etdirir.

Rəsmi rəqəmlər

İran Milli Statistika Mərkəzinin məlumatına görə, 2021-ci ilin qışından 2022-ci ilin payızına qədər bir il ərzində 15 yaşından kiçik ən azı 27 448 qız ərə verilib. 2022-ci ilin martın ortasından dekabra qədər isə 15 yaşdan kiçik qızların 20 mindən çox nikahı rəsmi qeydə alınıb. Həmin doqquz ayda 15 yaşından kiçik 1085 qız ana olub.

Hesabat müəllifləri vurğulayır ki, bu rəqəmlər yalnız qeydiyyata alınmış nikahları əhatə edir; dini mərasimlə bağlanan və heç yerdə qeydə alınmayan məcburi nikahlar statistikaya düşmür. «Etemad» qəzetinin 2024-cü ilin sentyabrında yazdığına görə, hakimiyyət uşaq nikahları və azyaşlıların doğuşu barədə rəsmi statistikanın dərcini dayandırıb.

Qanun və yoxsulluq

İran Mülki Məcəlləsinin 1041-ci maddəsi qəyyumun razılığı və məhkəmənin qərarı ilə 13 yaşından kiçik qızların da ərə verilməsinə imkan verir. Hesabata görə, erkən nikah birbaşa yoxsulluqla bağlıdır: bir çox ailə qızını ərə verməyi maddi yükü azaltmağın yolu kimi görür. Bunun nəticələri yeniyetmə hamiləliyi, fiziki və psixoloji travma, məişət zorakılığı riskinin artması və təhsildən məhrumluqdur.

Zorakılıq və uşaq əməyi

Dövlət Rifah Təşkilatının rəhbər müavininin 2025-ci ilin mayında dediyinə görə, rəsmi qeydə alınan uşaq istismarı hallarının 55 faizi qızlarla bağlıdır. «Şərq» qəzetinin 2026-cı ilin iyununda yazdığına görə, işləyən uşaqların 38 faizi əmək fəaliyyətinə 5–7 yaşında başlayıb; Rifah Təşkilatının əhatə etdiyi işləyən uşaqların dörddə biri qızlardır. Hesabatda bu ilin iyununda Sənəndəcdə evin hamamında kilidli saxlanılan, ağır döyülmə izləri və sınıqları olan 7 yaşlı Aylin və 15 yaşlı Narin bacılarının hadisəsi də xatırladılır – qızlar sosial təcili yardım xəttinin müdaxiləsi ilə xilas edilib.

Mənbə: MMŞ Qadınlar Komitəsi (NCRI Women's Committee), 10 oktyabr 2026.