Kongo Demokratik Respublikasında on yeddi tibb işçisi Ebola xəstəliyindən vəfat edib, ümumi ölənlərin sayı 200-ü keçib. Bu epidemiyanın fonunda uzunmüddətli münaqişə, məcburi köç və az maliyyələşdirilən səhiyyə sistemi dayanır.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının yüksək vəzifəli nümayəndəsi cümə günü ölənlərin sayını təsdiqləyib. O deyib ki, mayın 15-də Kongo hakimiyyəti epidemiyanı elan etdikdən sonra 75 tibb işçisi virusa yoluxub.

ÜST təcili yardım direktoru Marie Roseline Belizaire bildirib: “Epidemiya hələ də ciddi olaraq qalır” və “çox sürətlə inkişaf edir”.

O əlavə edib ki, Kongo Demokratik Respublikasında səhiyyə işçilərinin sayı kifayət qədər olmadığı üçün sistem böyük itki verir. Bu barədə Roseline Belizaire epidemiyanın episentrindən video bağlantı vasitəsilə jurnalistlərə məlumat verib.

Səhiyyə rəsmiləri nadir rast gəlinən Bundibugyo Ebola ştammının hökumətin rəsmi elanından əvvəl aylarca yayıldığını düşünür. Bu, həkimlərin, tibb bacılarının və digər səhiyyə işçilərinin virusun varlığından xəbərsiz halda risk altında olması ilə nəticələnib.

Hazırda da mühafizə vasitələrinin çatışmazlığı qalmaqda davam edir. Bəzi səhiyyə müəssisələri infeksiyanın qarşısını almaq üçün lazım olan əlcək, maska və digər ləvazimatları tapmaqda çətinlik çəkir.

ÜST məlumat verir ki, Kongo Demokratik Respublikasında hər 10 min nəfərə təxminən 11 səhiyyə işçisi düşür ki, bu göstərici dünyada ən aşağılar sırasındadır. Roseline Belizaire vurğulayıb ki, Çin və Uqanda tibbi heyət göndərərək cavab tədbirlərinə dəstək verir.

O həmçinin bildirib ki, ÜST epidemiyanın geniş yayılması səbəbindən yaxın həmkarlarının xəstələnməsini görən və xəstələrlə işləməkdən çəkən tibb işçilərinə psixoloji dəstək təklif edir.

“Onlar necə yoluxduqlarını və yaşadıqlarını izah edəndə ürəyi parçalayan bir durum olur,”- deyə o qeyd edib.

Epidemiya hələ pik nöqtəyə çatmayıb

Kongo hakimiyyəti cümə axşamı açıqlayıb ki, epidemiyada ölkənin 31 səhiyyə zonasından 232 nəfər həyatını itirib, 896 nəfər yoluxub.

Afrika İttifaqının üzvü olan ölkələr şərq Kongo və qonşu Uqandada fövqəladə vəziyyətə cavab üçün təxminən 1 milyard dollar yardım göstərəcəyini vəd edib. Uqandada isə 19 yoluxma və 2 ölüm təsdiqlənib.

Səhiyyə qurumları xəbərdarlıq edir ki, epidemiyanın pik nöqtəsi hələ gəlməyib.

Böhran məcburi köçkün düşərgələrində də narahatlıq doğurur. Sıxlıq, pis sanitariya və testdən imtina virusun gizli yayılmasına səbəb ola bilər.

İturi əyalətində, epidemiyanın episentrində yerləşən Bunia şəhərinin Kigonze düşərgəsində mayın əvvəllərindən bəri ən azı 30 nəfər ölüb. Düşərgə rəsmiləri ölüm hallarını misli olmayan kimi xarakterizə edib.

Düşərgə nümayəndəsi və yardım təşkilatı Caritas bildirir ki, hakimiyyətlər ölümlərin səbəbini təsdiqləyə bilməyib, çünki xəstələr və yaxınları həyatda olanların və ölənlərin testdən keçirilməsinə cümə axşamına qədər qarşı çıxıb.

Lakin Reuters nəşrinə verilən şahid ifadələri və yardımçı mənbələr bildirir ki, ölənlərin simptomları Ebola ilə bağlı olub; baş ağrısı, hərarət və qusma müşahidə edilib.

Düşərgənin sözçüsü Desire Grodya Bapi Reuters-ə bildirib: “Əvvəllər insanlar belə sadəcə ölmürdü.”

Kigonze düşərgəsində 15 min nəfərdən çox adam yaşayır. Ölüm hallarının artması şərq Kongo Demokratik Respublikasında yaşayan 5 milyondan çox məcburi köçkün arasında Ebola xəstəliyinin yayılması ilə bağlı qorxuları artırır.

Yardım işçiləri bildirir ki, maliyyə kəsintiləri vəziyyəti daha təhlükəli edib. Donorlar, o cümlədən ABŞ, Prezident Donald Tramp dövründə su, gigiyena və sanitariya proqramlarına dəstəyi azaldıb. Bu proqramlar infeksiyanın bədən mayeləri vasitəsilə yayılmasının qarşısını almaq üçün vacibdir.

BMT məlumat verir ki, 2024–2025-ci illər arasında Kongo Demokratik Respublikasında tualet və əl yuma məntəqələri üçün maliyyələşdirmə yarıbayarı azalıb və 38 milyon dollara düşüb. Bu ilin 80 milyon dollarlıq yardım çağırışının isə yalnız 21 faizi təmin olunub.

Kongo Demokratik Respublikasında yüzlərlə məcburi köçkün düşərgəsi var, bəzilərində 100 minə qədər insan yaşayır. Ebola ilə əlaqəli ölüm hallarının artıq İturi əyalətində digər düşərgədə də qeydə alındığı bildirilir. Bu əyalət demək olar ki, 900 təsdiqlənmiş yoluxmanın 90 faizindən çoxuna ev sahibliyi edir.