Cənubi Koreyalı konteyner gəmisi Orta Şərqdəki müharibənin qlobal gəmiçilikdə yaratdığı sarsıntılara baxmayaraq, Arktika vasitəsilə Avropaya ilk kommersiya səfərini həyata keçirir və marşrutun işləkliyini yoxlayır.

"PanStar Acro" şənbə günü Busan Yeni Limanından yola çıxıb. Seulun Okeanlar və Balıqçılıq Nazirliyi AFP xəbər agentliyinə açıqlamasında "Arktik marşrut üzrə sınaq səfərinə çıxan gəminin saat 21:30-da (12:30 GMT) yola çıxdığını bildiririk" deyib.

"Reuters" agentliyi xəbər verir ki, "PanStar Acro" Rusiyanın Kamçatka yarımadasının şərq sahillərindən şimal istiqamətində üzərək Berinq dənizini keçəcək. Daha sonra Şimal Dəniz Marşrutunu izləyərək Böyük Britaniyadakı Felixstou, Niderlanddakı Rotterdam və Polşadakı Qdansklə yanaşı, geri dönəcək.

Cənubi Koreyanın "PanStar" şirkətinin idarə etdiyi 2.758 TEU (iyirmi fut ekvivalent vahid) konteyner gəmisinin hökumət dəstəyi ilə həyata keçirilən səfərində avtomobil hissələri, kimyəvi məhsullar və təxminən 100 boş konteyner daxil olmaqla ümumilikdə 837 TEU yük daşınır.

Okeanlar Nazirliyinin məlumatına görə, səfərin 40-45 gün arasında davam etməsi gözlənilir.

Prezident Li Cae Myunq Arktik gəmiçiliyini Cənubi Koreya üçün prioritetə çevirib. O, Busanın cənub-şərq limanını dünya dənizçilik mərkəzinə çevirməyi və 2030-cu ilə qədər Arktikanı daimi ticarət marşrutu kimi qurmağı planlaşdırır.

Lakin yeni marşrut ekoloji səbəblərdən tənqid olunur. Ətraf mühit təşkilatları bildirir ki, bu yol qütb buzlarının əriməsini sürətləndirə bilər, gəmiçiliyin artması isə qlobal istiləşməni daha da dərinləşdirə bilər.

Layihə Qərb müttəfiqləri ilə münasibətlərin gərginləşməsi riskini də daşıyır. Müttəfiqlər Rusiya-Ukrayna müharibəsində Rusiyanın təcrid olunmasını istəyir. Seul səfər barədə Moskva ilə məsləhətləşib. "Reuters" bildirir ki, bu, gəminin buzda ilişməsi kimi çətinliklərlə üzləşəcəyi halda yardım məsələsini də əhatə edib.

Norveçin Yüksək Şimal Logistikası Mərkəzinin məlumatına görə, keçən il bu marşrutdan 88 gəmi 103 tranzit keçiş həyata keçirib. Bu, 2024-cü ildəki 97 və 2022-ci ildəki 43 keçidə nisbətən artım deməkdir. Əsasən Rusiya və Çin kimi ölkələrdən gəmidirilir.

İran müharibəsinin qlobal gəmiçiliyə təsiri ilə əlaqədar hökumətlər və gəmiçilik şirkətləri müxtəlif yeni marşrutlar axtarır. Texnoloji irəliləyişlər və ətraf mühitin pisləşməsi səbəbindən Arktika marşrutu getdikcə daha real alternativ kimi dəyərləndirilir.

Cənubi Koreyanın Okeanlar üzrə vitse-naziri Nam Cae-hon bildirib ki, Arktik marşrut "Orta Şərq gəmiçilik yollarına alternativ olmaq məcburiyyətindədir".

Asiya ilə Avropanı birləşdirən ənənəvi dəniz marşrutu Süveyş Kanalından keçir. Ancaq Koreya Beynəlxalq İqtisadi Siyasət İnstitutuna görə, Arktika yolu səyahəti təxminən 7 min kilometr və 10 gün qısaldır.

Böyük gəmiçilik şirkətləri, o cümlədən "CMA CGM", "MSC" və "Hapag-Lloyd" ekoloji təzyiqlər səbəbindən Arktik marşrutlarından çəkinəcəklərini açıqlayıb. Arktik dəniz marşrutu buz qırıcısız keçişə imkan verəcək qədər buzlar əridikdə açıqlanır.

Ötən il Cənubi Koreyanın Paran Okean Vətəndaş Elmi Mərkəzi açıqlayıb ki, "Şimal Dəniz Marşrutu Arktikanın qlobal orta göstəricidən təxminən dörd dəfə sürətlə isindiyi üçün getdikcə əlverişli olur və dəniz buzlarının kəskin azalmasına səbəb olur. Lakin kommersiya baxımından marşrutu əlverişli etmək üçün daha çox istilik tələb olunur ki, bu da iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə siyasəti ilə ziddiyyət təşkil edir."