Birja fondları (ETF-lər) geniş yayılmış passiv investisiyanın sinonimidir. İndeks fondlarına necə investisiya etmək barədə düşünən investorların çoxu instinktiv olaraq ETF-lərə yönəlir.

ETF-lər indeksə əsaslanan passiv investisiyaya bağlı olduqları üçün bu aktiv sinif bir vaxtlar aktiv investisiya fondlarına təhdid kimi qəbul olunurdu. Bu təhdid ETF-lərin səhmlər kimi bütün gün bazarda ticarət olunması, investisiya fondlarına nisbətən vergi üstünlükləri və ümumilikdə aşağı komissiyalar təklif etməsi ilə güclənib.

Bu, ETF "qabığının" təbii üstünlüklərini göstərir və həmçinin bir çox sərmayəçinin investisiya fondlarına investisiya barədə düşünərkən sadəcə ETF-lərə keçməsinin səbəbini izah edir. Bəzi sərmayə idarəçiləri bunu dərk edib. Aşağı xərcli passiv ETF-lərin sərt rəqabətindən qaçaraq aktiv idarəetməni ETF-lərə gətirərək bu sahəyə yeni nəfəs veriblər.

Birinci rübdə ABŞ-da siyahıya alınan aktiv ETF-lərə investorlardan 245,2 milyard dollar daxil olub. Bu göstərici keçən ilin rekordlarını geridə qoyub və il üzrə də artım davam edir. Ötən ay ABŞ-da aktiv idarə olunan ETF-lərə əlavə olaraq 63,6 milyard dollar sərmayə yatırılıb. İlin əvvəlindən indiyədək toplanan məbləğ 466,8 milyard dollar təşkil edir və bu, 2025-ci ilin eyni dövründəki 263 milyard dollardan əhəmiyyətli dərəcədə çoxdur.

Aktiv ETF-lərə yönələn böyük maliyyə axını fond və fərdi səhmlərə investisiya edənlərə təsir edə, uzunmüddətli perspektivdə bəzi məşhur şirkətlərin göstəricilərinin dəyişməsinə səbəb ola bilər.

Aktiv ETF-lərdə nəhəng şirkətlərin rolu

Ən böyük aktiv ETF-lərin siyahısında fond idarəçiliyi sahəsində tanınmış şirkətlərin adları yer alır. Sahənin aparıcı iştirakçıları arasında "Dimensional Fund Advisors" və "Fidelity" kimi özəl şirkətlər də var. "Vanguard", aşağı xərcli passiv investisiyanın lideri kimi, aktiv ETF-lərin dünyasında sürətlə yüksəlir.

Publik aktiv ETF sahəsində isə "BlackRock" və "JPMorgan Chase" ən tanınmış şirkətlərdəndir. JPMorgan, aktiv istiqraz və opsion gəliri fondlarının geniş portfeli sayəsində ən böyük qeyri-passiv ETF-lərdən bir neçəsinə ev sahibliyi edir. Lakin bu bank ABŞ-da ən böyük bankdır və çoxsaylı sferalarda fəaliyyət göstərir. JPMorgan-ın ETF biznesinin uğuru şübhəsizdir, lakin bankın ümumi gəlirlərinin çox kiçik - bəzən 1 faizə yaxın hissəsini təşkil edir.