Ukrayna Avropa İttifaqından Rusiyayla müharibənin başa çatdırılması üçün vasitəçilik etməsini xahiş edir. Bu mövzu Aİ-nin xarici işlər nazirlərinin Kiprdə keçirilən qeyri-rəsmi görüşündə geniş müzakirə olunacaq.

ABŞ-ın vasitəçilik səyləri dayanarkən, Rusiya isə ölümcül hücumlarını artırdığından, Aİ Moskva ilə Ukrayna məsələsində yenidən əlaqə qurmağı ciddi şəkildə düşünür.

Ukraynanın xarici işlər naziri Andrii Sybiha BBC-yə bildirdi ki, Kiyev danışıqlarda "yeni dinamikanı" tətbiq etmək istəyir. O qeyd etdi: "Biz Rusiya tərəfi ilə yeni formatda danışıqlara keçməliyik" və Avropa tərəfinin daha fəal iştirakını tövsiyə etdi.

Vasitəçi kimi bəhs olunan namizədlər arasında keçmiş Almaniya kansleri Angela Merkel və İtaliyanın sabiq baş naziri Mario Dragi var, lakin Sybiha konkret adlar barədə danışmaqdan qaçındı.

Dragi-nin nümayəndəsi BBC-yə bildirib ki, o "indiki mərhələdə şərh vermək istəmir".

Finlandiya prezidenti Aleksandr Stubb isə bildirib ki, Rusiyanın atəşkəsə razı olması şərti ilə belə bir təklifə "mənfi cavab verməyə bilər". Lakin atəşkəsə dair heç bir siqnal yoxdur.

Gündəlikdə Rusiya şəhəri raket və pilotsuz təyyarələrlə intensiv şəkildə vura bilər, Moskva isə ölkələrdə "sistemli zərbələr" təhlükəsi irəli sürür, əcnəbiləri ölkəni tərk etməyə, yerli əhalini isə ehtiyatlı olmağa çağırır.

Qeyd olunur ki, Rusiya Aİ-ni Kiyevi hərbi şəkildə dəstəkləməkdə ittiham edir və bu da ABŞ-ın sülh təşəbbüslərini zəiflətmək məqsədi daşıyır. Buna görə də Moskvanın Avropa ilə səmərəli dialoqa girməsi çətindir.

Rusiya ABŞ-la ünsiyyəti üstün tutur; bunun səbəbləri arasında status məsələsi və Trampın nümayəndələrinin Kiyevə daha çox təzyiq göstərməsi var. Lakin onların yanaşması uğursuz olub.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bildirib ki, ölkəsi "heç bir nəticə verməyən danışıqların" ev sahibliyini etmək istəmir, amma vasitəçilik üçün fürsət yarandıqda hazırdır.

İndi isə Aİ sülh səylərinə qoşulmaq və mümkün nəticələrin həm Ukrayna, həm də Avropa təhlükəsizliyi üçün ən yaxşı olmasını təmin etmək niyyətindədir.

Vladimir Putin iddia edir ki, təyin olunacaq nümayəndə "barəmizdə xoşagəlməz sözlər deməyən" biri olmalıdır.

Rusiya öz bəyanatında Aİ nümayəndəsi kimi keçmiş Almaniya kansleri Gerhard Şröderin təyin edilməsini təklif edib. Lakin Aİ-nin xarici siyasət komissarı Kaja Kallas bu təklifi dərhal rədd edib və Şröderin "hər iki tərəfdə eyni anda oturacağını" bildirib.

Kiprdə başlayacaq iki günlük görüş nazirələrə rəsmi sammitdən fərqli olaraq ölkələrinin mövqelərini daha sərbəst ifadə etmək imkanı verəcək.

Rusiya 2022-ci il tammiqyaslı işğaldan bəri əksəriyyət ölkələrdə təcrid və sanksiya siyasəti yürüdülür, amma siyasətçilər danışıqlara qarşı fərqli mövqedədirlər. Məsələn, İsveç və Litva Rusiyanın sıxışdırıldığını düşünərək təzyiqin artırılmasını istəyir, İtaliya isə tərəfdarların kənarda qalmasının səhv olduğunu düşünür.

Aİ rəsmisinin sözlərinə görə, Kallas mart ayında müzakirə üçün ilkin əsasları təqdim edib və məqsəd Rusiyaya qarşı vahid mövqe formalaşdırmaqdır.

Ukrayna isə danışıqların ləngiməməsini və irəliləyişə nail olunmasını istəyir.

Kiyev analitiki Yaroslav Smovjç deyir ki, Aİ güclü mövqedən çıxış etmədiyi müddətcə Moskva ilə dialoq "məhkumdur".

O bildirir ki, Avropa öz beynəlxalq təsirini itirib və müstəqil vasitəçi kimi fəaliyyət göstərmək uğur gətirməyəcək. Rusiyanın "təhrik edilməli" olduğu vurğulanır.

Ukraynanın hakimiyyət partiyasından millət vəkili Yehor Çernev isə deyir ki, Rusiyada müharibənin sona çatmasını istədiyinə dair heç bir siqnal yoxdur.

ABŞ-ın sülh səylərindən əl çəkdiyi bir zamanda o, Aİ-dən prosesə yeni enerji gətirilməsini gözləyir.