Aİ ABŞ ilə Transatlantik Ticarət Razılaşmasını təsdiqlədi
Avropa Parlamenti ABŞ ilə Transatlantik Ticarət Razılaşmasına razılıq verib. Razılaşma əsasında Avropa məhsullarına ABŞ-da tarif limiti 15 faiz müəyyən edilib, ABŞ-ın bəzi məhsullarına tariflər tam aradan qaldırılıb.
Aylarla davam edən müzakirələrdən sonra Avropa Parlamenti Amerika istehsalı mallarına tətbiq olunan tariflərin ləğvi barədə razılığa gəlib. Bu həmçinin Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Leyen ilə ABŞ prezidenti Donald Tramp arasında keçirilən Turnberri Müqaviləsinin şərtlərinin yerinə yetirilməsi ilə bağlıdır.
Transatlantik ticarət pakti çərçivəsində ABŞ Avropa İttifaqından olan əksər ixrac məhsulları üçün tariflərin maksimum həddini 15 faiz təyin edib. ABŞ-ın kənd təsərrüfatı məhsulları, ərzaq və dəniz məhsulları üzrə tariflər isə tamamilə ləğv edilib. 25 iyul 2025-ci ildə Şotlandiyanın Turnberri şəhərində, Donald Trampın qolf klubunda iki lider arasında imzalanan müqavilə Avropa liderləri arasında yerli istehsalçılar və fermerlər üçün narahatlıqlar yaradıb.
Bu narahatlıq Trampın Beynəlxalq Təcili İqtisadi Səlahiyyətlər Aktı (IEEPA) əsasında tətbiq etdiyi tariflərin ləğvindən sonra daha da artıb və razılaşmanın təsdiqi dayandırılıb. O vaxt Avropa Parlamentinin Beynəlxalq Ticarət Komitəsinin sədri Bernd Lang Avropa Ali Məhkəməsinin qərarının Turnberri Müqaviləsinin hələ də qüvvədə olub-olmaması barədə suallar yaratdığını və hüquqi əsaslarda dəyişiklik olduğunu deyib.
ABŞ və Avropa arasında, eləcə də Avropa liderləri arasında danışıqlar yaz boyunca davam edib. Mayın əvvəlində G7 toplantısında Avropa Parlamenti, Avropa Komissiyası və müxtəlif Avropa hökumətləri Trampın tarif hədələlərinə baxmayaraq, ticarət blokuna kifayət qədər müdafiənin təmin edilıb-edilmədiyini müzakirə edib.
Birkaç həftə sonra tərəflər Fransada yenidən bir araya gələrək, razılaşmanın təsdiqinə qərar verib. Onlar bununla gələcək əlavə tarif tədbirlərinin qarşısını almağa çalışıblar. Tramp xəbərdarlıq etmişdi ki, 4 iyul tarixində razılaşma təsdiqlənməsə, avtomobil tariflərini 15 faizdən 25 faizə qaldıracaq. Yeni müddəa daxil edilərək ABŞ-a bildirilib ki, ilin sonuna qədər Avropa polad və alüminiumuna tətbiq edilən tarifləri azaldmasa, Avropa Parlamenti razılaşmanın dayandırılmasını tələb edə bilər.
Çərşənbə günü keçirilən səsvermədə 440 nəfər razılaşmanı dəstəkləyib, 151 nəfər isə əleyhinə səs verib. Bu təsdiq Avropa İttifaqına müqavilənin son müddətini yerinə yetirməyə və yeni tariflərin tətbiqinin qarşısını almağa imkan yaradıb. Parlamentin təsdiqi 11 aylıq prosesdə son maneə idi.
Ursula fon der Leyen səsvermənin müsbət nəticəsini alqışlayaraq X sosial şəbəkəsində yazıb: “Razılaşma razılaşmadır – və Avropa İttifaqı öz vəzifəsini yerinə yetirir.”
O əlavə edib: “Bu əlamətdar hadisə ilə biz ABŞ-ın sənaye məhsullarına qoyulan tariflərin aradan qaldırılması öhdəliyimizi yerinə yetirməyə bir neçə gün qalmışıq. Hər iki tərəfin tam icrası ilə razılaşma vətəndaşlar və biznes üçün daha böyük faydalar, o cümlədən transatlantik ticarət və investisiya imkanları yaradacaq.”
Avropa maraqları üçün daha yaxşı şərtlər tələb etməkdə fəal olan Bernd Lang isə razılaşmaya ehtiyatla yanaşıb.
O X-də yazıb: “Çətin şəraitdə Avropa maraqlarının qorunması üçün mühüm qoruyucu tədbirlər əldə etdik. Bir şey dəqiqdir: buna nəzarət edəcəyik və icra prosesini yaxından izləyəcəyik.”
Avropa İttifaqı Şurası, blokun üzv dövlət hökumətlərini təmsil edən qurum, razılaşmanı 26 iyunadək təsdiqləməlidir. Sonrakı mərhələdə sənəd Avropa İttifaqının Rəsmi Jurnalına daxil ediləcək və qanun qüvvəyə minəcək.

