ABŞ hökuməti kəşfiyyat orqanlarının, diplomatların və onların ailələrinin yaşadığı sirli nevroloji xəstəlik hesab olunan Havanna Sindromu ilə bağlı zərər çəkənlərə təxminən 3 milyon dollar təzminat ödəyib.

Ödənişlər Havanna Sindromu ilə əlaqədar ABŞ agentliyi əməkdaşlarına edilən ilk güzəştdir. Bu xəstəlik barədə məlumatlar on il əvvəl Kubanın paytaxtında işləyən MKİ zabitləri tərəfindən yayılıb.

Sonrakı illərdə, o cümlədən Çində yerləşən Amerika əməkdaşları da "anomaliya sağlamlıq hadisələri" yaşadıqlarını bildiriblər.

Xəstələr aşağı gurultu, klik səsləri, cingildəmə və "metal sürtülməsi" kimi səslər eşitdiklərini, bəziləri isə baş sümüyündə güclü təzyiq, başgicəllənmə və ürəkbulanma yaşadıqlarını deyib.

ABŞ Müdafiə Nazirliyi təzminatı elan edərkən "təhlükə altında olan əməkdaşların diqqət və qayğı ilə təminatını" prioritet saydığını bildirdi. Bu ödənişlər 2021-ci ildə qəbul edilən Havanna Aktı çərçivəsində həyata keçirilib.

Uzun illər Havanna Sindromunun səbəbi və məsul şəxslər barədə geniş müzakirələr aparılır. Bir qrup mütəxəssis xəstəliyin mikrodalğalar səbəbindən yaranması və bunun xarici güc tərəfindən ABŞ heyətinə sonarla hücum olması ehtimalını irəli sürüb.

"Beynim sıradan çıxıb," keçmiş MKİ analitiki Erika Stith 2022-ci ildə CBS News-ə deyib. "Bunu ölkəmizə xidmət etdiyimiz üçün aldıq. Bizə qayğı göstərilməlidir," o əlavə edib.

Ötən il ABŞ-ın Baş Kəşfiyyat İdarəsinin əksər orqanları xarici aktorların "yeni tipli silah və ya prototip cihazdan istifadə edərək ABŞ işçilərinə və onların ailələrinə zərər vurması ehtimalının çox az olduğunu" açıqlayıb.

Lakin kəşfiyyat cəmiyyətinin kiçik hissəsi bu versiyanı tam rədd etməyib.

Milli Kəşfiyyat Şurasının hesabatına görə, müsahibə verdikləri orqanlar ABŞ işçiləri və ailələrinin yaşadıqları təcrübə və əziyyətləri şübhə altına almır. Onların fikrincə, bu şəxslər "gerçək, bəzən ağrılı və travmatik fizioloji simptomlar və sensor hadisələr görüb, onları səmimi şəkildə anomaliya sağlamlıq halları kimi bildiriblər."

Havanna Sindromu nədir?

Havanna Sindromu ilk dəfə 2016-cı ildə Kubadakı ABŞ diplomatlarının xəstələnməsi və gecə vaxtı yüksək səs eşitmələrini bildirməsi ilə gündəmə gəlib.

Sonra oxşar hallar Vaşinqtondan Çinə qədər müxtəlif yerlərdə qeydə alınıb.

Bu məlumatlar xarici gücün sirli səs silahı ilə hücum etdiyi barədə fərziyyələri yaradırdı.

2017-ci ildə ABŞ hökuməti Havandakı səfirlik əməkdaşlarının və ailələrinin başgicəllənmə, ürəkbulanma və diqqət problemi şikayətləri səbəbindən işçilərin yarısını geri çağırıb.

Kanada hökuməti də Kubadakı səfirlik əməkdaşlarından oxşar simptomlar barədə məlumat alıb və bu, 2019-cu ildə heyətin kəskin azaldılmasına gətirib çıxarıb.

Havanna Sindromunun on il əvvəl ortaya çıxmasına baxmayaraq, bəzi iddialara görə bu xəstəlik Soyuq Müharibə dövründən bəri mövcuddur.

Havanna Sindromu və mikrodalğalar sirri

Tədqiqat Havanna Sindromunu Rusiyaya bağlayır