ABŞ Prezidenti Donald Tramp çərşənbə günü ABŞ Konqresində respublikaçıların onun tələb etdiyi seçki sisteminin yenilənməsi qanununu qəbul etmədikcə, əhəmiyyətli mənzil qanununu imzalamaqdan imtina edəcəyini açıqlayıb. Bu addım onun partiyası ilə seçki öncəsi siyasi mübarizəni daha da gərginləşdirir.

Tramp aylardır "SAVE America Act" adlı paketin qəbulunu tələb edir. Bu paket seçkilərə ciddi məhdudiyyətlər gətirir, o cümlədən, vətəndaşlıq sübutu təqdim etməyi və səsvermə üçün fotoşəkilli şəxsiyyət vəsiqəsi tələb etməyi nəzərdə tutur.

Onun bu islahatlara göstərdiyi istək — demokratlar tərəfindən səsvermə hüquqlarına hücum kimi qınanır — konqresdəki respublikaçılar arasında da mənzil qanunu ilə bağlı geniş razılığa kölgə salıb. Belə ki, vacib mənzil qanununun imzalanması mərasimi Tramp tərəfindən tədbirdən yalnız iki saat öncə ləğv olunub.

"Bu günün mənzil xəbərləri üzrə mətbuat konfransı və qanun imzalanması, çox ehtiyac duyulan SAVE America Act qanunu qəbul edilənə qədər ləğv olunur. Mən onu milli fövqəladə vəziyyət hesab edirəm," Tramp öz Truth Social platformasında yazıb.

Seçki islahatı paketi Senatda uğursuz olub və tənqidçilər bunu demokratların üstünlük təşkil etdiyi bölgələrdə səsverməni məhdudlaşdırmaq cəhdi kimi qiymətləndirir.

Özünün 2020-ci il seçkisini udduğu barədə yanlış iddialarını davamlı yayımlayan Tramp, Senatdakı qaydalara və bəzi respublikaçıların dəstək verməməsi səbəbindən paketin qəbul olunma ehtimalının az olduğunu bildirməsinə baxmayaraq, qanunun keçməsini təkrar-təkrar tələb edir.

Çərşənbə günü imzalama mərasiminin ləğv edilməsinə baxmayaraq, Tramp hələ də Vaşinqtonda Senat respublikaçıları ilə nahar vaxtı görüşüb.

Senatın çoxluq lideri Con Thunin müşayiəti ilə Kapitoliyə gedərkən, Tramp bildirişsiz mənzil qanununu imzalayıb-imzalamayacağı barədə jurnalistlərin suallarını demək olar ki, cavabsız qoyub.

Bunun əvəzinə, Tramp qeyd edib ki, Yaxın Şərq münaqişəsi "çox yaxşı gedir" və İran "çox böyük güzəştlər edir."

Çərşənbə axşamı gecə dörd Senat respublikaçısı müharibənin siyasi mənfi təsirlərini nəzərə alaraq demokratlarla həmrəylik nümayiş etdirərək Trampı müharibəni dayandırmağa və ya onu davam etdirmək üçün konqresdən icazə istəməyə çağıran qətnamə qəbul ediblər.

"Az əhəmiyyətli"

Yeni mənzil qanunu çərşənbə axşamı geniş bipartizan dəstəklə qəbul edilib, bu isə konqres respublikaçılarının noyabrda keçiriləcək ara seçkilərdə onun yaşamsal əhəmiyyət daşıdığını vurğulamasına səbəb olub.

Qanunun məqsədi mənzil təminatını artırmaq, tikinti qaydalarını asanlaşdırmaq və ev sahibliyinə çıxışı genişləndirməkdir. Bu isə yüksək kirayə, bahalaşan ipoteka və ev çatışmazlığından qaynaqlanan siyasi narahatlıqlar fonunda önəmli məsələ kimi qaldıqca aktuallıq qazanıb.

Tramp paketi dəstəkləyirdi, çünki o, inflyasiyanın, qismən də müharibənin təsiri ilə artan yaşam xərcini azaltmaq üçün mübarizə apardığını nümayiş etdirməyə çalışırdı.

Lakin çərşənbə günü o, qanunu "az əhəmiyyətli" və "SAVE America Act ilə müqayisədə rəngsiz" adlandırıb.

Qanunun imzalanma mərasimindən imtina Kapitolidə tənqidə səbəb olub. Respublikaçı senator Syuzen Kollins bunu "məyusedici" adlandırıb və bipartizan mənzil qanununu "əsas bir problemi həll edən" qanun kimi qiymətləndirib.

Trampın imzalamaqdan imtina etməsi yalnız siyasi siqnaldan ibarət ola bilər. ABŞ Konstitusiyasına görə, prezident qanunu 10 gün ərzində imzalamasa və veto qoymasa, qanun avomatik qüvvəyə minir.

Ötən həftə Tramp öz seçki islahatı qanununa üstünlük verdiyini bildirdiyi üçün Milli Kəşfiyyat direktorluğu namizədinin Senat təsdiq dinləməsini ləğv etmişdi.

Qanun tərəfdarları hesab edirlər ki, bu islahat ABŞ seçki təhlükəsizliyini gücləndirəcək. Lakin 14 ştatda, o cümlədən Kaliforniya və Nyu-Yorkda, səsvermə üçün heç bir şəxsiyyət vəsiqəsi tələb edilmədiyi halda, saxtakarlıq nadirdir.

Tənqidçilər qeyri-vətəndaşların ABŞ seçkilərində səs verməsinin artıq qanunsuz olduğunu və məhdudiyyətlərin milyonlarla amerikalının səsvermə hüquqlarına mane ola biləcəyindən narahatdırlar.

Bir çox təşkilatlar bildirir ki, belə məhdudiyyətlər azlıqların ən çox təsirlənən qruplarına aiddir.